Danıştay 4. Daire E.2024/875 K.2024/5316

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda, Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine aykırı olarak "hafriyat toprağı ve inşaat yıkıntı atıklarının, belediyenin izin verdiği yerler dışına dökülmesi" fiilinden ötürü 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin 13. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Kanunun 24. maddesi ile aynı Kanunun 20/r bendi uyarınca 1.103.220,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sıra numaralı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/(r) maddesinde, izinsiz şekilde hafriyat dökülmesi eyleminin idari yaptırıma bağlanmış olması ve söz konusu eylemin sübuta ermesi karşısında, davacının, 2872 sayılı Kanun'un 20/(r) maddesi ve 23. maddesi uyarınca para cezasıyla cezalandırılması ilişkin dava konusu işlemin (bir kat artırılmak suretiyle tesis edilen) 735.480,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

davacı hakkında uygulanan ve yukarıda tespit ve tebliğ tarihleri belirtilen idari yaptırım kararlarının, tekerrür kurumunun uygulanması esasları da dikkate alındığında davacıya 2872 sayılı yasanın 20/(r) ve 23.maddesi uyarınca bir kat arttırılmak suretiyle idari para cezası verilmesi gerekirken iki kat arttırılmak suretiyle verilen dava konusu idari para cezasının 367.740,00-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle, dava konusu işlemin 367.740,00-TL'lik kısmının iptaline, 735.480,00-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince. 12/08/2021 tarihli çevre denetim tutanağına dayalı olarak ... tarihli ve (...) sayılı idari yaptırım kararı ile davacıya 270.000,00-TL idari para cezası verildiği, söz konusu cezanın 14/09/2022 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği görüldüğünden,

temel idari para cezasına ilişkin olarak tesis edilen işlem henüz davacıya tebliğ edilmeden önceki 27/08/2022 tarihli ve 29/08/2022 tarihli çevre denetim tutanakları esas alınarak davacıya 2872 sayılı yasanın 20/(r) ve 23.maddesi uyarınca iki kat arttırılmak suretiyle idari para cezası verilmesinde temel idari para cezası tebliğ edilmeden tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı dikkate alındığında dava konusu idari para cezasının 735.480,00-TL kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı,

öte yandan hafriyat toprağı ve inşaat yıkıntı atıklarını belediyenin izin verdiği yerler dışına döktüğü sabit olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin temel para cezasına ilişkin 367.740,00-TL kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, idare Mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına, dava konusu işlemin 735.480,00-TL'lik kısmının iptaline, dava konusu işlemin 367.740,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu karardaki aleyhe hususların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." kuralına yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun limited şirketlerin tasfiyesine ilişkin 643. maddesinde, tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş; anonim şirketlerin sona ermesi ve tasfiyesine ilişkin hükümlerin düzenlendiği bölümde yer alan 543. maddesinde, tasfiye hâlinde bulunan şirketin borçları ödendikten ve pay bedelleri geri verildikten sonra kalan varlığın esas sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa pay sahipleri arasında ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılacağı.

545. maddesinde, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret ünvanının sicilden silinmesinin tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden isteneceği.

"Ek tasfiye" başlıklı 547. maddesinde, tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğunun anlaşılması hâlinde son tasfiye memurlarının, yönetim kurulu üyelerinin, pay sahiplerinin veya alacaklıların, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri, mahkemece istemin yerinde olduğuna kanaat getirilirse,

ek tasfiye için şirketin yeniden tesciline karar verileceği ve bu işlemlerin yapılması için son tasfiye memurlarının veya yeni bir veya birkaç kişinin tasfiye memuru olarak atanacağı ve bu hususun tescil ve ilân ettirileceği belirtilmiştir.

Dava açıldıktan sonra davacı şirketin kişilik veya niteliğinde değişiklik olması nedeniyle taraf ehliyetinin sona ermesi durumunda, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrası gereği takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmekle birlikte, tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğin kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerektiği açıktır.

Ayrıca, ticaret şirketinin tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılması durumunda, davanın kaldığı yerden devam edebilmesi ancak, istem üzerine asliye ticaret mahkemesinin Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesi uyarınca tüzel kişiliğin ihyasına karar vermesi ile mümkün olabilecektir.

Dava dosyasının ve Ticaret Sicili Gazetesinin birlikte incelenmesinden, 08/03/2024 tarih ve 11039 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nüshasında davacı şirketin genel kurul kararına istinaden ticaret sicilinden terkin edildiği hususunun ilan edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı şirketin ticaret sicili kaydının terkini ile tüzel kişiliği son bularak taraf ehliyetini kaybettiği anlaşıldığından, ticaret sicilinden kaydı silinen şirketin ilgililer tarafından ihyası sağlanarak dosyanın yeniden işleme konulması isteninceye kadar, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, dosyanın işlemden kaldırılması gerekmektedir.