Danıştay 4. Daire E.2025/1243 K.2025/1141

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Kırşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi ... Ruhsat ve ... Erişim numaralı sahada yapılması planlanan kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi faaliyeti ile ilgili olarak, sonlandırılan ÇED sürecinin tekrar değerlendirmeye alınması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin bila tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda. Kırşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi ... Ruhsat ve ... Erişim numaralı sahada davacı şirket tarafından yapılması planlanan kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi faaliyeti ile ilgili olarak 24, 91 ha'lık alanı da kapsar şekilde tüm ruhsat alanı için ÇED Yönetmeliği Ek-1 kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 20/11/2023 tarihinde ÇED süreci başvurusunda bulunulduğu,

İnceleme Değerlendirme Komisyon üyesi Tarım ve Orman Bakanlığı (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü) tarafından ... tarih ve E-... sayılı yazı ile yapılması planlanan kalker ocağı işletmeciliği projesinin Kırşehir iline içme suyu temin edilen kuyuların beslenim alanı içinde kalması nedeni ile işletme faaliyetlerinin içmesuyu besleniminde geriye dönülemez zararlar vereceği ve madencilik faaliyeti yapılmasının uygun görülmediğinin Bakanlığa bildirilmesi üzerine Bakanlık tarafından Kalker Ocağı ve Kırma-eleme Tesisi projesine ait ÇED sürecinin sonlandırıldığı,

ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin işleme karşı iptal davası açılmadığı ve başlatılan ÇED sürecinin nihayete erdiği, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 26/06/2024 tarihli yazısı ile yapılan değerlendirme sonrasında projenin tekrar değerlendirilmesinin uygun görüldüğü ve gerekli çalışmalara başlanacağının bildirildiği yazısına istinaden sonlandırılan ÇED sürecinin tekrar değerlendirmeye alınması talebiyle yapılan başvurunun ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin işleme yapılan itiraz olarak görülemeyeceği,

yeni bir ÇED başvurusu olduğu ve Yönetmelik kapsamında yer alan bir faaliyetin icra edilebilmesi için Yönetmelik kapsamında öngörülen ÇED Başvuru Dosyası ve Raporunun, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatılması akabinde ilgili makama sunulması ve yetkili idareye başvuru yapılması gerektiğinden, belirlenen usule uyulmadan ÇED sürecinin tekrar değerlendirmeye alınması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

DSİ tarafından DSİ resmi mailinden ... tarihinde davalı idareye görüş yazısının gönderildiği, Bakanlık tarafından bu mail dikkate alınmaksızın işlem tesis edildiği, faaliyetin içme suyu kuyularını olumsuz etkilemeyeceği, etkilemesi halinde tüm zararların karşılanacağının taahhüt edildiği, faaliyet sahasında halihazırda ilan edilen bir koruma alanı bulunmadığı, DSİ tarafından teknik çalışmalar devam etse de resmi olarak ilan edilmiş bir Koruma Alanı bulunmadığı, projeye ilişkin tekrar inceleme taleplerinin DSİ tarafından uygun bulunduğu,

bu yazının, DSİ personelinin izinde olması sebebiyle, imzasız halinin DSİ tarafından DSİ resmi mailinden 14.06.2024 tarihinde davalı idareye gönderildiği, buna rağmen bu yazının işleme alınmadığı, DSİ tarafından yapılacak yeniden değerlendirme sonucuna göre başvuru bekletilerek, DSİ tarafından yeniden değerlendirme sonucu geldiğinde kaldığı yerden ele alınması gerekirken ÇED başvurusunu baştan yapmaya zorlanmalarının hukuka aykırı olduğu,

iki kurum arasındaki koordinasyon eksikliği, imza yetkilisinin izinde olması nedeniyle imzalayamaması ve bir kurumun eksik değerlendirmede bulunması nedeniyle tüm süreci baştan yapmaya zorlanmalarının ve bunun bedelinin kendilerine yüklenmesinin devlet ciddiyeti ve kamu kurumu sorumluluğu ile bağdaşmadığı, acil ve önemli olan işin akamete uğratıldığı ve hatalı işlem tesis edildiği, uzun yıllardır bölgede madencilik faaliyeti gösterdikleri, içme suyu havzasında herhangi bir olumsuzluğun kurumlar tarafından raporlanmadığı,

DSİ'nin sadece düşünceden ibaret olan ve sonradan rücu ettiği olumsuz görüşüne dayanılarak işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, bilirkişiler tarafından inceleme yapıldığında faaliyetlerinin hiçbir şekilde zarar vermeyeceğinin görüleceği, bir yanda DSİ, ÇED değerlendirme saha incelemesini devam ettirirken bir taraftan davalı İdare tarafından ÇED süreci ile ilgili işlem tesis edildiği, İdarenin DSİ'den yeniden değerlendirmeyi kendiliğinden istemesi gerekirken süreci sonlandırdığı, DSİ'nin yeniden değerlendirme yapılacağı yönündeki bildirimini görmezden geldiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yapılan idari işlemin yasal mevzuat çerçevesinde uygulandığı, olumsuz görüşün ardından yeni bir görüşle daha sonra tekrar değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususları ile ilgili öngörüde bulunmanın İdarelerinin görev ve sorumluluğu alanı içerisinde olmadığı, olumsuz görüş dikkate alınarak ÇED süreci sonlandırıldığı, Belgenet üzerinden ÇED süreci sonlandırma işlemine ait belge ile ilgili olarak imza akışının 10.06.2024 tarihinde başlatıldığı, Kurban Bayramı sebebiyle imza akışının 24.06.2024 tarihinde tamamlandığı, söz konusu görüşün (DSİ'nin 26.06.2024 tarihli görüşü) 26.06.2024 tarihinde İdareleri evrak giriş kaydının yapıldığı,

ilgili uzmana ise 24.06.2024 tarihli ÇED süreci sonlandırma işleminden 4 gün sonra 28.06.2024 tarihinde tebliğ edildiği belirtilerek, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.