Danıştay 4. Daire E.2025/2394 K.2025/3506

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Kocaeli ili, Derince ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... ada, ... parsel, No:... adresinde "oto yıkama işletmesi" için 26/06/2024 tarihinde yapılan ruhsat başvurusunun reddine ilişkin Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Kocaeli ili, Derince ilçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesi, ... ada, ... parsel, No:... adresinde "oto yıkama işletmesi" için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun belediye başkanınca ya da belediye başkanı tarafından görevlendirilen yetkili tarafından incelenerek karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan zabıta müdürü tarafından tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, davalı idarece işyerinin asgari kapalı alan şartı olan 100,00 m² şartını sağlamadığından bahisle başvurunun reddedildiği belirtilmiş ise de; davacı tarafından yaptırılan tespitte ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin... Değişik İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda yapının 122,00 m² büyüklüğünde olduğu tespit edildiğinden Mahkemelerinin kararı üzerine yeniden tesis edilecek işlemde bu hususun da gözetilmesi gerektiğinin açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

03/05/2024 tarihli yazı ile Zabıta Müdürünün yetkilendirildiği, dava konusu işlemin ise bu tarihten sonra tesis edildiği bu yönüyle yetki yönünden verilen iptal kararının yerinde olmadığı, yapının inşaat ruhsatına göre 73,00 m² olduğu, bilirkişi raporunda ise 122,00 m² olarak tespit edilmesi davacının kaçak olarak yapının alanını değiştirdiği ve bu kısımın davacı lehine hak doğurmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: (a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. (b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler..." hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Birinci Kısmının Ortak Hükümler alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan İşyerlerinin Açılması başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında; "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Derince Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü ... tarih ve ... sayılı yazı ile; Zabıta Müdürü T.E. nin ruhsat ve denetim ile ilgili işleri yürütmek, tüm evrakları ve verilecek ruhsatları imzalamak üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 42. maddesi hükmü uyarınca yetki verilmesine Belediye başkanı tarafından 03/05/2024 tarihi itibarıyla Olur verildiği, davacı tarafından, 26/06/2024 tarihli dilekçe ile araç yıkama faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsat talebine yapılan başvurunun reddine ilişkin olarak Zabıta Müdürü tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde, idari yargıda iptal davaları "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmış olup, idari yargı yerlerince işlemlerin hukuka uygunluk denetimlerinin madde de belirtilen sıra ile yapılması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü ve dava dosyasında bulunan tüm bilgi belgenin birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından verilebileceği açıktır.

Bu durumda; Zabıta Müdürü T.E. Belediye Başkanı tarafından ruhsatları imzalamakla yetkilendirildiğinden dava konusu işlem ile ruhsat başvurusunun reddi işleminde yetki yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

Diğer taraftan; bozma kararı doğrudan davacıya iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece tesis edilen işlemin iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin ilgili mevzuatta öngörülen diğer şartlar yönünden inceleme yapılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.