Danıştay 4. Daire E.2025/2568 K.2025/3194

Dava konusu istem: 07/11/2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 12/10/2012 tarih ve 2012/3857 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Aksaray Gülağaç 2. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Aksaray İli Merkez İlçesi ... Köyünde yapılan arazi toplulaştırması sonucu kendisine tahsis edilen ... ada ... parsel ve ... ada ... parselin (eski ..., ..., ..., ...) uygun bir tahsis olmadığı, davacının eski parsellerine denk gelmesine rağmen üçüncü kişiye tahsis edilen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine, İdare Dava Dairesince; verilen karardan, ilk kararın ... ve ... nolu kadastral parsellere karşılık tahsis edilen ... ada ... parsele ilişkin kısım onanmak suretiyle kesinleştiğinden, bu parsellere yönelik hüküm kurulmadığı, dava konusu olan diğer parseller olan ... ve ... nolu kadastral parsellere karşılık ... ada ... sayılı parselin tahsis edildiği, parsellerin tescil işlemlerinin Aksaray Tapu Müdürlüğü'nde ... tarihinde ... yevmiye numarası ile tamamlandığı,

işlem sonucunda oluşan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tamamının 19/06/2019 tarihinde davacı tarafından satın alındığı ve bilahare 15/09/2021 tarihinde de bakılmakta olan davanın açıldığı, davacının, dava konusu işlemi arazi toplulaştıma işlemi neticesinde oluşan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tapusunu aldığı 19/06/2019 tarihinde öğrendiği kabul edildiğinde, davacının bu tarihten itibaren genel dava açma süresi içerisinde en geç 19/08/2019 tarihinin adli tatile denk gelmesi sebebiyle 09/09/2019 tarihine kadar davasını açması gerekirken,

yasal dava açma süresi geçirildikten çok sonra 15/09/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçe ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, taşınmazları satın almadan çok daha evvelinde fiilen kullandığı, taşınmazları babasından satın aldığı, toplulaştırma işlemleri hususunda kendisine bilgi verilmediğini, dava konusu parsel üzerinde davacının yegane konutu olan evinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı.

"Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

"İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuatta düzenlenen menfaat ihlali kavramının yargı kararlarındaki uygulamasında kişisel, güncel ve meşru olması gerektiği kabul edilmekte olduğundan, idari işlemle bu şekilde menfaat ilgisi kurabilenler tarafından işleme karşı iptal davası açılabileceği tabiidir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, arazi toplulaştırması sonucu kendisine tahsis edilen ... ada ... parsel ve ... ada ... parselin (eski ..., ..., ..., ...) uygun bir tahsis olmadığı, davacının eski parsellerine denk gelmesine rağmen ... ada ... parselin dava dışı üçüncü kişiye tahsis edildiği, sabit tesislerinin 3. kişiye tahsis edilen parsel içerisinde kaldığı iddiasıyla görülmekte olan davanın açıldığı, toplulaştırma sonucu oluşturulan yeni parsellerin ... tarih ve ... sayılı yevmiye numarasıyla tapuda tescillerinin yapıldığı,

bu şekilde arazi toplulaştırmasına ilişkin işlemler tamamlanarak dava konusu işlemin kesinleştiği, davacının toplulaştırma sonucu oluşturulan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı 19/06/2019 tarihinde satın aldığı, taşınmazın eski maliki tarafından dava açılmadığı, söz konusu taşınmazın mevcut durumunu bilerek ve kabul ederek satın alan davacı tarafından bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Bu durumda, ... tarih ve ... sayılı yevmiye numarasıyla tapuda tescil edilerek kesinleşen dava konusu toplulaştırma işlemine karşı, uyuşmazlık konusu taşınmazın eski maliki tarafından dava açılmadığı, davacı tarafından ise taşınmazın mevcut durumu kabul edilerek satın alındığı, taşınmazın satın alınmasından sonra da herhangi bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında, işlemin tesis edildiği tarihte dava açma ehliyeti bulunmayan davacının, taşınmazın satın alınmasından sonra da dava konusu arazi toplulaştırmasının iptalini istemekte, hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaati bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, süre aşımı nedeniyle davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı neticesi itibarıyla usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.