Danıştay 4. Daire E.2025/356 K.2025/1851

2- (DAVACI) ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına yeşil alan ve yola terk edilen alanın 02/01/2011-23/01/2014 tarihleri arasında “bahçe” olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 95.610,00 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporuna istinaden davacı hakkında düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin 25.052,08 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 70.557,92 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 25.052,08 TL'lik kısmının iptaline, 70.557,92 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda 02/01/2011-01/11/2011 tarihleri arasına ilişkin olarak ecrimisil hesabı yapıldığı, mükerrer dönem için tekrar ecrimisil tahsilatı sonucunu doğuran hesaplama yapıldığı, bozma kararı sonrasında bu hususun değerlendirilmediği, 750 m² üzerinden hesaplama yapıldığı ancak işgal alanının 700 m² olduğu, bu durumun 05/05/2014 tarihli ecrimisil komisyon kararına da aykırılık teşkil ettiği, dava konusu alan hiçbir şekilde halkın kullanımını ortadan kaldıran bir düzenleme ve giriş çıkış engelinin konulmadığı,

komşu parselde bulunan şirkete yapılan kiralama işleminde kullanım alan çok daha fazla olmasına rağmen kira bedelinin dava konusu ecrmisil bedelinden çok daha düşük olduğu, bu kira sözleşmesi örneğinin davalı kurumdan celbinin sağlanması gerektiği, tesis edilen işlem hukuka aykırı olduğundan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmazlar ile dava konusu taşınmaz arasında büyük farklar bulunduğu, usule uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.

Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta.

Mahkemece dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 03/11/2020 tarih ve E:2016/7585, K:2020/4459 sayılı kararıyla "dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde 02/01/2011-23/01/2014 tarihleri arası dönem için 95.610,00 TL ecrimisil istenildiği belirtilmekte ise de, davalı idare tarafından sunulan işlem dosyasında ecrimisil hesaplamasının 02/01/2011 tarihinden itibaren değil, 02/11/2011 tarihinden itibaren yapıldığı,

her ne kadar idarece sehven 02/01/2011 tarihi yazılmış ise de, talep edilen 95.610,00 TL'nin 02/11/2011 tarihinden itibaren hesaplanan bedel olduğu ve 02/01/2011-02/11/2011 arası dönem için mükerrer talepte bulunulmuş gibi görünse de, hesaplamada mükerrerlik bulunmadığı,

ecrimisil bedeline ilişkin 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nde belirtilen belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hususu dikkate alınarak idarece istenilen ecrimisil bedelinin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği" gerekçesiyle anılan kararın bozulduğu.

Mahkemece...tarih ve E:..., K:... sayılı kararla bozma kararına uyularak bilirkişi raporuna istinaden dava konusu 95.610,00-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin 25.052,08 TL' lik kısmının iptaline, 70.557,92 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararında her ne kadar sehven 02/01/2011 tarihi başlangıç kabul edilerek ecrimisil hesaplandığı yazılmış ise de davalı idare tarafından ecrimisil hesaplamasının 02/01/2011 tarihinden itibaren değil, 02/11/2011 tarihinden itibaren yapıldığı, idarece talep edilen 95.610,00 TL'nin 02/11/2011 tarihinden itibaren hesaplanan bedel olduğu ve doğru olduğu, bozma kararına uyma sonrasında verilen temyize konu Mahkeme kararındaki işgal alanı ve belirlenen m² birim bedellerinin uygun olduğu,

ancak Mahkemece atanan bilirkişi heyetince yapılan hesaplamada taşınmazın işgal tarihinin 02/01/2011 tarihine doğru geriye çekildiği, oysa ecrimisil hesaplamasına ilişkin işgalin başlangıç tarihinin 02/11/2011 tarihi olduğu, bilirkişi raporunda hesaplanan 70.557,92 TL ecrimisil bedelinden, 02/01/2011 ile 02/11/2011 tarihleri arasına isabet edip hesaplanan 22.681,813 TL ecrimisil bedeli çıkarıldığında olması gereken ecrimisil bedelinin 47.876,107 TL olduğu anlaşıldığından,

dava konusu 95.610,00 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin 47.876,107 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 47.773,893 TL' lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından temyize konu Mahkeme kararının 22.681,813 TL'lik davanın redde ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.