Danıştay 4. Daire E.2025/4377 K.2025/5315

2- (DAVALI) ... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi sınırları içinde bulunan taşınmazın 20.427,00 m²'lik kısmının 02/05/2013-07/08/2015 tarihleri arasında şemsiye, şezlong alanı, aktivite alanı, restaurant cafe, bar olarak kullanılarak işgal edilmesi nedeniyle 704.090,70 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen 20/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesi ile ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararda; uyuşmazlıkta, davacıya tebliğ edilen ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin de iptalinin istenildiği, ancak Mahkemece bu yönde bir hukuki değerlendirme yapılmadan karar verildiği, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece mahkemesi kararı bulunmadığı anlaşılmakla, idare mahkemesince, dava konusu edilen tüm istemler yönünden karar verilmesi gerektiği belirtilerek, istinaf istemlerinin kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaldırma kararı doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın söz konusu Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 16.038,00 m² alanın ölçüldüğü, ecrimisile konu edilen alanın 07/01/2015 tarihli kira sözleşmesi uyarınca kullanıldığından fuzuli şagil olmadığı, büfe gölgeliği için belirlenen 414,00 m²'lik alanın kapalı alana dahil edilmesinin yasal olmadığı, büfe gölgeliğinin 2015 yılında yapıldığı, ecrimisil düzeltme ihbarnamesi hakkında ayrıca hüküm kurulmadığı ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Çolaklı Belediye Başkanlığı ile Bakanlıkları arasında yapılan protokole aykırı olarak davacı tarafından kullanım alanları oluşturulduğu, ecrimisil kıymet takdirinin hukuka uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı düzenlendiği, emsal alınan taşınmazın yıllık ecrimisil tutarı hesaplanırken %18 oranındaki KDV tutarının dikkate alınmayarak düşük belirlendiği, büfe ve gölgeliğin bar (kafe) olarak kullanıldığı, davacının kullanımındaki net alanın 30.440,00 m² olduğunun net olarak hesaplanıp görüntülendiği, raporda hesaplama dışı tutulan 4.381,00 m²'lik alanın da davacının kullanımında olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Taraflarca temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu Kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından taraflar temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine,

kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, aynı maddenin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği, 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği,

5. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesini değiştiren 28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 19. maddesinin gerekçesinde, "...Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verecektir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yapacak ve yine istinaf başvurusunun reddine karar verecektir. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verecektir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esasına girecek ve esas hakkında yeniden bir karar verecektir.

İşin esasına girilerek yapılacak inceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilecektir. Bu durumda, istinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.

Yukarıda belirtildiği gibi istinaf incelemesinde kural, ilk derece mahkemesince verilen kararda tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin istinaf mercii tarafından tamamlanarak nihai kararın da istinaf mercii tarafından verilmesidir. Ancak bu kuralın bir istisnası söz konusudur.

Şayet ilk derece mahkemesinin 2577 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddeleri uyarınca ilk inceleme üzerine vermiş olduğu bir karara karşı istinaf başvurusu yapılmış ve istinaf mercii bu başvuruyu haklı görmüş ise, istinaf mercii bu kararı bozacak ve dosyayı kararı veren mahkemeye geri gönderecektir.

Bunun gibi, ilk derece mahkemesindeki davaya görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hâlinde de, istinaf mercii kararı bozmak suretiyle dosyayı geri gönderecektir. Bölge idare mahkemesinin bu kararları kesindir..." açıklamalarına yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemeler dikkate alındığında istinaf merciinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine, aksi hâlde ise kararın kaldırılmasına karar vermesi, istinaf mercii tarafından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği durumlarda ise kural olarak, mahkeme kararında tespit edilen maddî veya hukukî eksiklikler tamamlanarak nihaî karar verilmesi gerekmektedir. İstisnaî olarak da, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakıldığı hallerde ise dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği açıktır.

Uyuşmazlığın.

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın işgal edilmesi nedeniyle 704.090,70 TL tutarında ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin 20/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesi ile ihbarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinden kaynaklandığı görülmekle birlikte, her iki ihbarnamede yer alan bilgilerin benzer olduğu, düzeltme ihbarnamesiyle ecrimisil ihbarnamesindeki bilgiler değiştirilmediği için her iki işlemin de nihai olduğu,

dolayısıyla davacının talebinin aynı taşınmaza ait aynı işgal dönemi için aynı miktarda talep edilen ecrimisil bedeline ilişkin olduğu hususu yukarıda yer verilen açıklamalar ile bir arada değerlendirildiğinde, bölge idare mahkemelerinin, sadece ilk derece mahkemelerinin ilk inceleme üzerine verdikleri kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması veya davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderebileceği,

bunun dışındaki hallerde ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek ve karardaki maddi veya hukuki eksiklikleri de gidererek işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ilk derece Mahkemesi tarafından ilk inceleme üzerine verilmiş bir karar olmadığından veya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış bir dava bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlık konusu ecrimisil bedelinin hukuka uygunluğu yönünden bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Ayrıca, İdare Dava Dairesince daha önce aynı yönde verilen kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 29/04/2024 tarih ve E:2023/5022, K:2024/2635 sayılı kararıyla aynı gerekçeyle bozulduğu görülmekle, temyize konu kararda bu yönüyle de usule uygunluk görülmemiştir.