Danıştay 4. Daire E.2025/786 K.2025/4179

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerinde ruhsatsız imalatların yapıldığının tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca düzenlenmiş ... tarih ve ... sıra numaralı yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine yer verilmek suretiyle, davacıya dava konusu yapı tatil tutanağı dayanak alınarak 7.997,97-TL para cezası verilmesine ilişkin alınan ... tarih ve ...-... sayılı Encümen Kararın iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... sayılı dava dosyasında hazırlatılan bilirkişi raporu bu dosyada da hükme esas alınarak, dava konusu imalatların, 3194 sayılı Kanun kapsamında 'yapı' olduğu, ruhsata bağlanmasının mümkün olduğu ve yapı tatil tutanağından önce "tarımsal ev ruhsatı düzenlenmesine" ilişkin başvuruda bulunulduğu ancak davalı idarece tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı,

yapı ruhsatı bulunmayan yapıya ilişkin düzenlenen dava konusu yapı tatil tutanağında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 1. maddesinde. "Bu Kanunun amacı. İstanbul Boğaziçi Alanının kültürel ve tarihi değerlerini ve doğal güzelliklerini kamu yararı gözetilerek korumak ve geliştirmek ve bu alandaki nüfus yoğunluğunu artıracak yapılanmayı sınırlamak için uygulanacak imar mevzuatını belirlemek ve düzenlemektir" hükmü, 11. maddesinde.

"Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır.

Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır.

Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır..." hükmü; aynı Kanunun 12. maddesinde. "Kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere göre ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu Kanunun 11. maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne bildirilir.

Tutanak tanziminde mal sahibi veya yönetici veya kiracının bulunması esastır. Terkedilmiş yapılarda tutanak Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu kanunun 13. maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır ve yıktırılır..." hükmü yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun

4. maddesinde; bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 46. maddesinde ise; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 6. maddesiyle oluşturulan kurulların kaldırılarak, görev ve sorumlulukların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde belirlenen ve 22/07/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "Gerigörünüm" ve "Etkilenme" bölgelerindeki uygulamaların da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yerine getirileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; imar planlarında, Boğaziçi sahil şeridi, öngörünüm bölgesi, gerigörünüm ve etkilenme bölgelerinde kalan ruhsatsız yapılar veya ruhsat eki projelere aykırı uygulamalarla ilgili olarak, öncelikle özel Kanun niteliğinde olan ve 3194 sayılı İmar Kanunundan önce yürürlüğe giren, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, söz konusu bölgelerde, genel nitelikte olan ve daha sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı Kanunun ise ancak 2960 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanabileceği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan; ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespitine ve mühürlenmesine ilişkin yapı tatil tutanaklarının düzenlenmesi açısından, 2960 sayılı Kanunun 11. ve 12. maddelerinde, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesinden farklı usuller öngörüldüğünden, anılan işlemlere karşı açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, yapının bulunduğu alanın niteliğine göre hangi Kanun hükmünün uygulandığının dikkate alınacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ...

Mahallesi, ... sayılı parselde yer alan taşınmazın uygulama imar planında Boğaziçi öngörünüm bölgesinde kaldığı, idare elemanlarınca yapılan denetimde, uyuşmazlığa konu taşınmaz üzerine 7,5 metre*5,5 metre ölçülerinde beton dökülerek üzerine 7 metre*3 metre ebadında konteyner konulduğu, konteyner önüne 7 metre*2,4 metre ebadında sundurma yapıldığının 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. ve 12. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

İdare Mahkemesince, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da İdare Dava Dairesince reddine karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; dava konusu yapı tatil tutanağının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddelerindeki usule uygun olarak; üç görevli tarafından tanzim edildiği, ruhsata aykırılıkların açıkça gösterildiği, yapının mühürlendiği ve buna ilişkin belgenin yapıya asıldığı, tutanakta mal sahibinin bulunamadığına ilişkin tespite yer verildiği, diğer yandan; İdare Mahkemesince, aynı Mahkemenin ... esasına kayıtlı dosyasında yaptırılan yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporla, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihteki fiili durumla örtüştüğünün ortaya konulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.