Danıştay 5. Daire E.2016/17294 K.2021/1686

Dava konusu istem: Davacının, … İli … Adliyesinde hakim olarak görev yapmakta iken 2012 yılında Hâkimler ve Savcılar Kurulu Müfettişleri'nce yürütülen teftiş sonucu hakkında düzenlenen 01/03/2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu ile bu işleme "Dayanak Belge" ve "Tavsiyeler Listesinin" iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; … İli, … Adliyesinde 2012 yılında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Müfettişlerince yapılan teftiş sonucu düzenlenen tavsiyeler listesinde davacıya yönelik olarak yapılan tespitlerin yerinde olduğu sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği, davacı hakkındaki Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun dayanağı olarak düzenlenen 01.03.2012 tarihli "Dayanak Belge" başlığını taşıyan yazı ile yine aynı tarihli tavsiyeler listesinin ise icrailik yönü bulunmadığından, bu işlemlerin iptali isteminin esası incelenmeksizin usulden reddine, Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun iptali istemi yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; ileri sürülen iptal sebeplerinin İdare Mahkemesince incelenmediği, yapılan itirazı neticesinde tavsiyeler listesinden çıkarılmasına karar verilen hususların dahi dikkate alınmadığı, tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemlere hukuka aykırı bir husus bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının onanması, davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hâkim olan davacının,. İli. Adliyesinde görev yapmakta iken 2012 yılında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Müfettişlerince yapılan teftiş incelemesi sonucu hakkında düzenlenen 01/03/2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda davacının yönetsel yetkinlikler düzeyinin beklendiği kadar olduğu, fonksiyonel yetkinlikler düzeyinin ise gelişme gerekli düzeyinde olduğunun belirtildiği. 01.03.2012 tarihli Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun ekinde.

Hâkimliklerinin denetimi sonunda tanzim edilen tavsiyeler listesinin davacıya ilişkin bölümünün eklendiği ve davacının çalışmalarına ilişkin tespitlere yer verildiği, davacı tarafından tavsiyeler listesine ve performans değerlendirme ve geliştirme formuna yaptığı itirazın Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı işlemiyle, ceza mahkemelerine yönelik yapılan tavsiyelerin … numarasındaki Asliye Ceza Mahkemesine ait E:…, E:.

E:…, E:… sayılı dosyalara yönelik eleştirilerin tavsiyeler listesinden ve dayanak belgeden çıkarılmasına, tavsiyeler listesinden çıkarılması istemine yönelik diğer taleplerin ve Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda takdir edilen notun değiştirilmesi talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine davacı tarafından, hakkında düzenlenen Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu ile bu işleme dayanak olan belgeler ile tavsiyeler listesinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2802 sayılı "Hakimler ve Savcılar Kanunu"nun "Derece yükselmesinin koşulları" başlıklı 21. maddesinin (c) bendinde, hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için; ahlakî gidişleri, meslekî bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları, çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri, göreve bağlılıkları ve devamları, üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen hâl kâğıtları ve sicil fişleri, kanun yolu incelemesinden geçen işleri,

örnek karar ve mütalâaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilân edilen derece yükselme ilkelerinde aranan koşulları taşımaları gerektiği belirtilmiş.

"Müfettişlerce verilecek hal kağıtları" başlıklı 24. maddesinde ise; müfettişlerin, denetimleri sırasında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak hakim ve savcılar hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarını ilgilinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderecekleri yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.

09/04/2011 tarih ve 27900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi" başlıklı 28. maddesinde, (1) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetiminde mevzuat gereği tutulması gereken defter, karar kartonu gibi belge ve dosyalar fizikî olarak veya UYAP kayıtlarından incelenir.

(2) Denetime başlandığı gün itibarıyla esas, istinabe ve değişik işlere ilişkin iş ve mahiyet cetvelleri fizikî veya UYAP kayıtlarından alınarak kontrolü sağlanır. (3) İş hacmine göre ve ilgililerin bilgi, çalışma ve başarı durumlarını takdire esas olacak sayıda incelenen derdest ve karara bağlanmış dava dosyaları ile istinabe ve değişik iş evrakının numaraları UYAP ortamına kaydedilmek suretiyle veya düzenlenecek inceleme tutanağında gösterilir.

(4) Denetimde özellikle, gelen kadar iş çıkartılmaması, teraküme yol açılması, hukuk mahkemeleri için eski yıllardan devren gelen işlerin sonuçlandırılamaması ve ceza mahkemelerinde ise zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılma sebepleri üzerinde durulur, aksayan bir durum varsa raporun mahsus bölümünde ele alınır, gerekli görülen hâllerde ilgisi hakkında gereğine tevessül edilir.

(5) Adlî yargı ilk derece mahkemelerinin denetimi, öncelikle ilgililerin performans değerlendirme ve geliştirme formunda gösterilen hususlara ilişkin olarak yapılır, gerek görülmesi halinde performans değerlendirme ve geliştirme formundaki konularla bağlı kalınmayarak, ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar tetkik edilir." hususları belirtilmiş.

"Tavsiyeler listesi" başlıklı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında, denetimlerde tespit edilen aksaklıklara ilişkin tavsiyeler listesi düzenlenmesi öngörülmüş; aynı Yönetmeliğin 33 maddesinde ise Performans değerlendirme ve geliştirme formları hakkındaki genel ilkelere ilişkin düzenlemelere yer verilmiş.

"Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesi" başlıklı 34'üncü maddesinde de, "(1) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, bu Yönetmelikteki esaslar ve Genel Kurul tarafından belirlenecek forma göre düzenlenir.

(2) Performans değerlendirme ve geliştirme formu, denetlenen ve değerlendirmeye tabi hâkim ve savcılar için; a) Adı ve soyadı, sicili, görevi, derecesi ve kademesi, mesleğe başlama tarihi, burada göreve başlama tarihi, son görev tarihi, birinci sınıfa ayrılma tarihi ve değerlendirme dönemine dair bilgileri, b) Yönetsel ve fonksiyonel yetkinlikler ile bunların alt kriterleri, c) Güçlü yönleri ve gelişim alanları, ç) Gerekiyorsa, müfettişin görüş ve önerileri, bölümlerinden oluşur.

(3) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun düzenlenmesinde; yedinci fıkrada belirtilen esaslar gözetilerek “mükemmel”, “beklenenin üstünde”, “beklendiği kadar”, “gelişme gerekli” ve “yetersiz” şeklindeki beşli ölçek sistemine göre değerlendirme yapılır. Her bir yetkinlik alanının değerlendirme ağırlığı, Genel Kurul tarafından belirlenecek “performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formu”nda gösterilir.

(4) Performans değerlendirme ve geliştirme formunda yer alan her bir yetkinlik alanına dair bölüm doldurulur. Değerlendirme esnasında kişinin bulunmaması veya herhangi bir nedenle yeterli kanaat edinilememesi nedeniyle doldurulmayan kısımlar ile ilgilinin sıfat, yetki ve iş bölümüne göre sorumlu olmadığı kısımlar boş bırakılarak değerlendirmeye tâbi tutulmaz.

Bir yetkinlik alanında boş bırakılan haneler o yetkinlik alanının toplam puan içerisindeki ağırlığını değiştirmez, aynı yetkinlik alanının puanı doldurulan diğer hanelerine veya bir yetkinlik alanının tamamen boş bırakılması halinde bu alanın yetkinlik puanı, diğer yetkinlik alanlarına ağırlıklarına göre hesaplama yöntemi formu uyarınca otomatik olarak dağıtılır.

Değerlendirilen kişinin her bir yetkinlik düzeyinin performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda tayin edilen ham puanın yüzde 85’i ve üstünde aldığı alanlar güçlü yönleri, yüzde 65’in altında aldığı alanlar ise gelişim alanları olarak performans değerlendirme ve geliştirme formu sonuç raporunda gösterilir.

(5) Performans değerlendirme ve geliştirme formunun işaretlenmesi suretiyle ilk önce toplam yetkinlik puanı belirlenir. Değerlendirme sonucunun performans düzeyi belirlenirken bu toplam yetkinlik puanındaki yarım ve daha fazla küsurat tam sayıya tamamlanır, yarımdan az olan küsurat ise hesaba katılmaz. Raporlama yapılırken her bir yetkinlik alanı için ağırlıklı puanların hesaplaması ve sonuç değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin hesaplama yöntemi performans değerlendirme ve geliştirme formuna ilişkin meslek gruplarına göre yetkinlik alanı puan cetveli ve buna ilişkin hesaplama yöntemi formunda gösterilir.

(6) Performans değerlendirme ve geliştirme formu doldurulurken “gelişme gerekli” ve “yetersiz” seçeneklerin işaretlenmesi halinde ilgili kısma açıklama yapılır.

(7) Performans değerlendirme ve geliştirme formundaki yetkinlik düzeyleri 100 üzerinden yapılan değerlendirmede;

A) Mükemmel: 95-100 arasına karşılık gelmekte olup, en üst seviyede performans derecesini gösterir, tüm çalışmaların her açıdan beklenti ve gereklerin çok ötesinde, fevkalade bir şekilde yerine getirildiğini, çok çok nadir hata yapıldığını ve bunların küçük ve önemsiz olduğunu,

B) Beklenenin üstünde: 80-94 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin, beklenti ve gereklerin ötesinde, çok iyi şekilde yerine getirildiğini, çok az hata yapıldığını ve bunların küçük hatalar olduğunu,

c) Beklendiği kadar: 70-79 arasına karşılık gelmekte olup, nitelik ve nicelik yönünden görevin temel beklenti ve gereklerine uygun bir şekilde yerine getirildiğini, yapılan hataların işin aksamasına yol açacak düzeyde olmadığını,

ç) Gelişme gerekli: 40-69 arasına karşılık gelmekte olup, sıklıkla hata yapıldığını ve bunlar nedeniyle işin aksamaya uğradığını, görevin beklenti ve gereklerinin asgari veya orta derecede yerine getirildiğini, ileride eksikliklerin ve yetersizliklerin giderilerek daha iyi sonuç alma olasılığının olduğunu ve bu performans düzeyinin gelişime ihtiyaç gösterdiğini,

d) Yetersiz: 0-39 arasına karşılık gelmekte olup, görevin yerine getirilmediğini veya beklenti ve gereklerin altında yerine getirildiğini, sürekli olarak hata yapıldığını, bu hataların işin yeniden yapılmasına yol açabildiğini ve bunların yargıya ya da iş sahiplerine olumsuz şekilde yansıdığını, bu performans düzeyinin acilen gelişime ihtiyaç gösterdiğini, bu düzey için performansı düşüren nedenler araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması yoluna gidilmesi gerektiğini, ifade eder.

(8) Müfettiş tarafından gerekli görülen görüş ve öneriler ilgili kısımda belirtilir."düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formuna "Dayanak Belge" ve "Tavsiyeler Listesinin" iptali istemi yönünden,

İdare Mahkemesinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen davanın, incelemeksizin usulden reddine ilişkin kısmı yönünden verilen karar, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunun iptali istemi yönünden,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formu; her denetimden sonra düzenlenen, ilgili hakim-savcının o dönem içindeki yönetsel yetkinlikleri ile fonksiyonel yetkinlik düzeylerini yansıtan ve tüm bu hususların müfettişlerce değerlendirilmesinden sonra oluşan bir hukuki belgedir. Performans değerlendirme ve geliştirme formlarında, ilgili hakim-savcı hakkında kanaatin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılma zorunluluğu ise, "idari işlemin objektifliği" ilkesinin bir sonucudur.

Davacı tarafından tavsiyeler listesine ve performans değerlendirme ve geliştirme formuna yapılan itiraz üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı işlemiyle, ceza mahkemelerine yönelik yapılan tavsiyelerin … numarasındaki Asliye Ceza Mahkemesine ait E:…, E:…, E:…,

E:… sayılı dosyalara yönelik eleştirilerin tavsiyeler listesinden ve dayanak belgeden çıkarıldığı ve davacı hakkında dayanak belgede yer verilen diğer eleştiri ve önerilerin ise anılan formda "yetersiz" ve "gelişme gerekli" şeklinde düzenlenen hanelerle uyumlu olmadığı ve bu hanelere dayanak teşkil edecek nitelikte ve ağırlıkta görülmediği hususları birlikte dikkate alındığında, objektif düzenlenmediği sonuç ve kanaatine varılan dava konusu Performans Değerlendirme ve Geliştirme Formunda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.