Danıştay 5. Daire E.2016/7611 K.2020/5354

Dava konusu istem: Davacının, 2009, 2010 ve 2011 yılları itibarıyla emniyet amiri rütbesine terfisi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin … tarihli ve … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında.

(A) grubu polis amiri olması gerekirken idarenin hukuka aykırı işlemleri neticesinde bu hakkını uzun bir hukuk mücadelesi neticesinde elde eden davacının, (B) grubu polis amirlerinin bulundukları rütbelerde bekleme sürelerinin (A) grubu polis amirlerine nazaran daha uzun olması sebebiyle oluşan kaybının giderilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin de yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine önceki rütbelerine terfi tarihleri öne çekilirken, bulunduğu rütbeye terfi etmiş olmasına rağmen, bu rütbeye terfi tarihi de öne çekilerek,

mevcut rütbede bekleme süresini tamamlıyor ise bir üst rütbeye terfi durumunun ilgili kurul tarafından görüşülmesi gerekirken, bulunduğu rütbeye terfi durumu değerlendirilerek "2009, 2010 ve 2011 yılları itibarıyla emniyet amiri rütbesine terfisi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; yargı kararı gereği geriye dönük olarak emniyet amiri rütbesine terfi durumunun görüşüldüğü, alınan kararın hukuka uygun olduğu, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından; temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

30/06/1999 tarihinde komiser yardımcılığı kursunu bitiren (B) grubu polis amiri olan davacı, dört yıllık yükseköğrenimini 07/06/2004 tarihinde tamamlamıştır. Bu tarih itibarıyla (A) grubu polis amiri sayılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 06/12/2012 gün ve E:2012/4632, K:2012/10296 sayılı kararı ile onanmış, anılan kararın düzeltilmesi istemi de Danıştay Onikinci Dairesinin 23/12/2013 tarih ve E:2013/8356, K:2013/12158 sayılı kararıyla reddedilerek iptal hükmü kesinleşmiştir.

Davacının, anılan yargı kararları uygulanarak 4 yıllık yükseköğrenimi bitirdiği tarih itibarıyla (A) grubu polis amiri olarak değerlendirilmesi ve rütbe, kıdem ve terfi geçerlilik tarihlerinin bu tarih baz alınarak düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlem iptal edilmiş, bu karar, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 10/09/2015 tarih ve E:2015/16749, K:2015/5449 sayılı kararı ile onanmış, anılan kararın düzeltilmesi istemi de Danıştay Beşinci Dairesinin 02/11/2016 tarih ve E:2016/25383, K:2016/5353 sayılı kararıyla reddedilerek iptal hükmü kesinleşmiştir.

Bahsi geçen yargı kararları üzerine; komiser rütbesinde kıdemine esas tarihi 30/06/2005 olan davacının kıdemine esas söz konusu tarih 07/06/2004'e çekilerek, bu tarih itibarıyla (A) grubu komiser rütbesine terfi ettirilmiş, 1 yıl 8 ay askerlik hizmet süresi de rütbe kıdeminden değerlendirilerek başkomiser rütbesine terfi tarihi 07/10/2006, emniyet amiri rütbesine terfi tarihi ise 07/10/2009 olarak belirlenmiştir.

Rütbe kıdem tarihlerinde yargı kararı sonucu meydana gelen değişiklik doğrultusunda davacının 2009, 2010, 2011 yılları itibarıyla bulunduğu rütbe olan emniyet amiri rütbesine terfisi Merkez Değerlendirme Kurulunda görüşülmüş ve anılan Kurulun 13/08/2015 tarih ve 2015/2 sayılı kararının 4. maddesi uyarınca, davacının 2009, 2010 ve 2011 yılları itibarıyla bulunduğu rütbe olan emniyet amiri rütbesine terfisi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, anılan Merkez Değerlendirme Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 6638 sayılı Kanun ile değişik "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinde, "...Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." hükmü yer almaktadır.

Bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin 4. maddesinde "liyakat", personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği olarak tanımlanmış; "Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının değerlendirme ve karar usulü" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında;

a) Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini,

b) Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini,

c) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını,

ç) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını,

d) Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini,

e) Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verirler.

(2) Birinci fıkranın (d) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede; soruşturma açılmasına neden olan ihbar ve şikâyetlerin personeli mağdur etmek amacıyla yapıldığı yönünde Kurul üyelerinde kanaat oluşması halinde, yapılan soruşturma ve kovuşturmalar dikkate alınmaz.

(3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde 'Terfi eder.', boş kadro bulunmaması halinde 'Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez.' kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise 'Terfi etmez.' kararı verilir. hükmüne; "Kurullara hazırlık ve toplanma zamanı" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük Personel Dairesi Başkanlığı tarafından;

a) Yıl içinde terfi edecek polis amirlerinin sicili, adı, soyadı, rütbesi, grubu, bulundukları rütbedeki bekleme süreleri, bulunduğu rütbe ve üst rütbeye terfi tarihleri, performans değerlendirme puanlarının ortalaması, bulunduğu rütbedeki cezaları, başarı ve üstün başarı belgeleri, rütbede değerlendirilmeyecek süre ve sebepleri, yazılı ve sözlü sınav sonuçları, yöneticilik ile ilgili hizmetiçi eğitim başarı durumları ve liyakate esas alınacak diğer bilgi ve belgeler ilgili değerlendirme kuruluna sunulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Merkez Değerlendirme Kurulunun karar yılı (2015) öncesindeki yıllarda bekleme sürelerini dolduran ilgililerin rütbe terfi değerlendirmeleri karara bağlanırken; bekleme sürelerini doldurdukları ilgili yıla ilişkin terfi edecekler listesi oluşturulup bu liste ile sınırlı olarak liyakat değerlendirmesi yapılarak terfi edeceklerin belirlenmesi,

o yılda bir üst rütbeye terfisine karar verilenler varsa bunlar dışarıda bırakılarak bir sonraki yıla ilişkin terfi edecekler listesi oluşturulup yine bu liste ile sınırlı olarak liyakat değerlendirmesi yapılarak terfi edeceklerin belirlenmesi ve bu şekilde her yıl için ayrı ayrı değerlendirme yapıldıktan sonra Değerlendirme Kurulunun karar aldığı yıla ilişkin terfi edecekler listesinin oluşturulup bu son liste üzerinden liyakat ölçütlerine göre o yıla özgü değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Buradan hareketle, başkomiser rütbesinde bekleme süresini 2009 yılında tamamlayan davacının emniyet amiri rütbesine terfisi hakkında da oluşturulan bu listelere göre sırasıyla; 2009, 2010 ve 2011 yılları terfi dönemlerinin her biri için ayrı ayrı değerlendirme yapılmak suretiyle emniyet amiri rütbesine terfi ettirilip ettirilmeyeceği hususunda bir karar verilmesi gerekirken, her bir yıl için ayrı ayrı değerlendirme yapılmadan tesis edilen 2009, 2010 ve 2011 yılları itibarıyla emniyet amiri rütbesine terfisi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönündeki dava konusu Merkez Değerlendirme Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, Dairemizce yukarıda belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun saptanmış olmasının, davacının doğrudan emniyet amiri rütbesine terfi ettirilmesi sonucunu doğurmayacağı, davacının rütbe terfi durumunun 2009, 2010 ve 2011 yılı terfi dönemleri için yukarıda değinilen hususlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle davalı idare tarafından "yeniden" değerlendirilerek yeni bir işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.