Danıştay 5. Daire E.2017/3238 K.2020/5866

Davanın konusu

Davacı tarafından, hakim olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile yine aynı Kurulun …tarih ve …sayılı yeniden inceleme talebinin reddine dair kararının iptali ile bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu, savunma hakkı tanınmadığı, kararda genel bilgi verildiği, kişiselleştirme yapılmadığı, cezaların şahsiliği ilkesinin, adil yargılanma hakkının, masumiyet karinesinin ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiği, Bylock programını kullanmadığı iddia edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davanın öncelikle usulden reddi gerektiği, dava konusu işlemin göreve son verme işlemi olduğu, olağanüstü hal mevzuatının geçerli olduğu, savunma hakkının kullanılması için yeterli olanak sağlandığı, yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … tarihli kararı ile davacının meslekten çıkarma kararı kaldırılarak davacının göreve iadesine karar verildiği, uyuşmazlığın çözümünde bu hususun dikkate alınmasının talep edildiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Yargı mensubu olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasın karar verilen ve …tarih ve …sayılı kararıyla yeniden inceleme talebi reddedilen davacının, aynı Kurulun …tarih ve …tarihli kararı ile meslekten çıkarma kararı kaldırılarak göreve iadesine karar verilmiş olması nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden davanın kabulü ile davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dosyanın incelenmesinden, davacının, hakim olarak görev yapmakta iken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verildiği, bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin aynı Kurulun …tarih ve …sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, dava devam ederken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …tarihli kararı ile davacının meslekten çıkarma kararının kaldırılmasına ve göreve iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

B) İLGİLİ MEVZUAT

667 sayılı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasında: “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …hâkim ve savcılar hakkında hâkimler ve savcılar yüksek kurulu genel kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir.

Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.

Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.” kuralına yer verilmiştir.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Hakimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" başlıklı 53. maddesinde; " Hakim ve savcıların: a) Bu Kanun hükümlerine göre meslekten çıkarılmaları veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilmesi, b) Haklarında soruşturma ve kovuşturma bulunması halleri hariç olmak üzere, mesleğe alınma koşullarından herhangi birini taşımadıklarının sonradan anlaşılması, c) (Değişik bend: 22/12/2005-5435 S.K./23.mad) Görevdeyken, 8 inci maddenin (a), (d) ve (g) bentlerinde yazılı niteliklerden herhangi birini kaybetmeleri, d) Meslekten çekilmeleri veya çekilmiş sayılmaları, e) İstek, yaş haddi veya malullük nedenlerinden biriyle emekliye ayrılmaları, f) Ölümleri, hallerinde görevleri sona erer." düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı şekilde, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu'nun 4. maddesinde "Kurulun görevleri" sayılırken "... 6) Meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme," kurulun görevlerinden olduğu belirtilmiş, "Genel Kurulun Oluşumu ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkranın (ı) bendinde de söz konusu ayrım tekrarlanmıştır. Anılan Kanun'un "Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu" başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Genel Kurulun ilk defa aldığı kararlara karşı, Başkan veya ilgililer, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunabilir; yeniden inceleme talebi üzerine verilen kararlar kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

C) İNCELEME VE GEREKÇE

İdari yargıda, açılan bir iptal davası devam ederken, idarece işlemin kaldırılması/geri alınması/iptali hallerinde dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda hüküm kurulması, yerleşik içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı tarafından 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …sayılı kararı ile yine aynı Kurulun …tarih ve …sayılı yeniden inceleme talebinin reddine dair kararının iptali istemiyle dava açılmış ise de; dava devam ederken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun …tarih ve …tarihli kararı ile davacının meslekten çıkarma kararının kaldırılmasına ve göreve iadesine karar verildiği anlaşıldığından, bu itibarla davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.

Anayasa'nın 125. madde hükmü uyarınca idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğundan, dava konusu işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, dava konusu işlemler nedeniyle davacı tarafa ödeme yapılmış olması durumunda yeniden ödeme yapılmayacağı da açıktır.