Danıştay 5. Daire E.2019/895 K.2021/1673

Dava konusu istem: … Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde Sağlık Teknisyeni olarak görev yapmakta iken, 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin, 668 sayılı KHK ile değişik 4. maddesinin (d) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; terör örgütleri veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya guruplar ile hakkında kamu görevinden çıkarma kararı verilen personel arasındaki bağın "sübut" derecesinde ortaya konulmasının aranmadığı, böyle bir bağın birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amir tarafından değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü,

buradaki değerlendirmenin birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirde oluşacak bir kanaati ifade ettiği, bu kanaatin cezai sorumluluğun bulunup bulunmadığından bağımsız olarak sadece kamu görevinde kalmasının uygun olup olmadığı yönünde bir değerlendirmeden ibaret olduğu göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının dava konusu işlemden sonra, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden ihraç edildiğinden, davacının kamu görevinin Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemi kendiliğinden ortadan kalkmış olup, davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne,davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listeyle de kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvuruda bulunmuş olmasının bu davanın esası hakkında karar verilmesine engel olmadığı, bu nedenle söz konusu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle 22/11/2016 tarihinde kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarıldığı, böylece 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin hukuki denetiminin yapılamayacağı bu nedenle dava konusunun konusuz kaldığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava dilekçesinde adli yardım isteminde bulunan davacının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca İdare Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesine rağmen, davacı tarafından temyiz aşamasında yeniden adli yardım talebinde bulunulmuş ise de aynı Kanunun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde Sağlık Teknisyeni olarak görev yapan davacı, 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin, 668 sayılı KHK ile değişik 4. maddesinin (d) fıkrası uyarınca Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

Öte yandan, davacı, 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.

Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı dava ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...,K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, anılan karara yönelik olarak istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir. Anılan karar Danıştay Beşinci Dairesinde E:2020/1528 sayılı esasına kayden temyiz edilmiş olup, söz konusu davada yargılama sürecinin devam ettiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır, mezkur mevzuatın "Bağlantılı davalar" başlıklı 38. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm, diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.

Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin hukuk aleminde varlığını sürdüğü açık olduğundan, Bölge İdare Mahkemesine işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekir, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davacının temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.