Danıştay 5. Daire E.2022/6471 K.2024/4834

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesi gereğince 16/05/2005 tarihli kira-yapım-işletim sözleşmesinin feshine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararında; sözleşmenin feshine ilişkin işlemin 24/08/2016 tarihli olduğu, davacı şirketin 23/09/2016, 05/10/2016 ve 04/11/2016 tarihlerinde idareye başvurduğu ancak 23/09/2016 ve 05/10/2016 tarihli başvurularının sözleşmenin feshinin geri alınmasına yönelik, itiraz niteliğinde olmadığı görülmekle bu başvuruların dava açma süresini durdurmayacağı kanaatine varılmıştır. Bu durumda, 24/08/2016 tarihli işleme karşı tebliğ tarihinden sonra 60 gün içinde başvurulmadığı, bu süre geçirildikten sonra 04/11/2016 tarihinde başvurulduğu ve bu başvurunun dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ve bu kararın kesin olduğu belirtilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirket tarafından; 15/10/2016 tarihinde şirkete TMSF tarafından kayyım atandığı ve TMSF tarafından 20/10/2016 tarihinde atanan yönetim kurulu tarafından, taraflarına verilen vekaletnameye istinaden 04/11/2016 tarihli yazının davalı idareye teslim edildiği, bu yazı üzerine idare tarafından, … tarih ve … sayılı cevabı yazı ile sözleşmenin idare tarafından feshedildiği, fesih taleplerinin geri çekilmesinin mümkün olmadığının bildirildiği, işlemde ve verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiği belirtilmişse de, uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi kapsamında temyiz edilebilecek davalar arasında yer aldığı, bu nedenle temyizen incelenebileceği sonucuna varılarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket ile davalı idare arasında imzalanan 16/05/2005 tarihli kira-yapım-işletim sözleşmesi 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesi gereğince … tarihli ve … sayılı işlem ile feshedilmiş, Şirket tarafından sözleşmenin feshine ilişkin işlemin geri alınması talebiyle davalı idareye yapılan 23/09/2016, 05/10/2016 ve 04/11/2016 tarihli başvurular, Vakıflar Genel Müdürlüğü Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedilmiştir. Bunun üzerine, davacı şirket tarafından, sözleşmenin feshine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 2. fıkrasının (a) bendinde de, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlere karşı işlemin tebliği üzerine 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içinde doğrudan dava açılması mümkün olduğu gibi, dava açmadan önce aynı Kanun'un 11. maddesinde öngörülen itiraz yoluna başvurulması ve bu başvurunun sonucuna göre yine süresinde dava açılması da mümkündür.

Nitekim 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi ile, hakkında dava konusu edilecek bir işlem bulunan ilgililerin, dava açmadan önce idareye başvuruda bulunmaları halinde, işlemin tebliğiyle işlemeye başlamış olan idari dava açma süresinin duracağı öngörülmüş olup, söz konusu başvuru üzerine idarenin olumsuz karar alması veya 60 gün içinde cevap vermeyerek başvuruyu zımnen reddetmesi halinde dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecektir.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı şirket tarafından yapılan 23/09/2016 tarihli başvuruda "idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması" şeklinde açıkça bir istem mevcut değil ise de; 24/08/2016 tarihli ve 3282 sayılı sözleşmenin feshine ilişkin işlemin mevzuata aykırı olduğunun dile getirildiği, bu haliyle 23/09/2016 tarihli başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olarak değerlendirilmesi gerektiği ve dava açma süresini durduracağı, bilahare idarece başvurunun reddi veya zımnen reddi üzerine dava açma süresinin kaldığı yerden tekrar işlemeye başlayacağı açıktır.

Bu durumda, sözleşmenin feshine ilişkin dava konusu işlemin 27/08/2016 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, bu tarihi izleyen 28/08/2016 tarihinden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresinin 27. günü olan 23/09/2016 tarihinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında işleme karşı itirazda bulunulduğundan dava açma süresinin durduğu, nihai olarak da davalı idarece 08/11/2016 tarihinde sözleşme feshinin geri alınamayacağının bildirildiği, bu tarih itibariyle dava açma süresinin yeniden başladığı ve 60 günlük dava açma süresinden kalan 33 günlük süre içerisinde olan 30/11/2016 tarihinde açılan işbu davanın süresinde açılmış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.