Danıştay 5. Daire E.2023/16523 K.2023/10691

Dava konusu istem: 26-27/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarında (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) 80,18124 puan almak suretiyle mülakata katılmaya hak kazanamayan davacı tarafından, anılan sınavın temel soru kitapçığının Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi kısmında yer alan 19. sorusunun (davacıya ait soru kitapçığında 22. sorusunun) iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; uyuşmazlığın hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olmadığı ve çözümünün özel bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "... açık bir şekilde Mustafa Kemal'in öğrencilik hayatının sona erdiği ve meslek hayatına başladığı görülmektedir.

Dolayısıyla C şıkkının da yanlış olduğu tespit edilmiştir. Sorunun D şıkkında geçen ... ifadesi tarihsel bir gerçekliğe tekabül etmemektedir. Çünkü Rüştiye ve paragrafta sıralanan diğer okulların hepsi Osmanlı modernleşme döneminde açılan modern okullardır.

Dolayısıyla bu ifadeler hatalıdır." görüşlerine yer verildiği, anılan bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu belirtilmiş, dava konusu edilen sorunun cevabı olarak birden fazla doğru alternatifin bulunduğu anlaşıldığından soruda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davanın süresinde olmadığı, davacının kişisel, güncel, meşru bir menfaatinin bulunmadığı, soruların uzman görüşleriyle hazırlandığı, uzmanlarca dava konusu soru ve cevapla ilgili olarak biçimsel veya maddi herhangi bir hata bulunmadığı, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Soru metninden Mustafa Kemal'in öğrencilik sonrası basın faaliyetinde bulunduğunun anlaşıldığı, verilen metin dışında yorum yapma hak ve yetkisinin bulunmadığı, Mustafa Kemal'in eğitim aldığı okulların modern olup olmadığının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, sorunun Soruların Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmelik'e aykırı olduğu belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmediğinden işin esasına geçildi, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 26-27 Kasım 2022 tarihinde düzenlenen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarına (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) katılmıştır.

Anılan sınavın temel soru kitapçığının Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi kısmında yer alan 19. sorusu (davacıya ait soru kitapçığında 22. sorusu), "Mustafa Kemal'in eğitim öğrenim hayatı üzerinden Türk modernleşme sürecinin belli bir dönemini anlamak mümkündür. Selanik Mülkiye Rüştiyesindeki öğretmenine tepki göstererek bu okuldan ayrıldıktan sonra aynı şehirdeki Askeri Rüştiyeye geçmiştir. Ardından Manastır'da Askeri İdadiyi, İstanbul'da ise Harp Okulunu bitirmiştir. İstanbul'daki Harp Akademisinden mezun olduktan sonra Şam'da göreve başlamıştır. Bu süre zarfında Rousseau ve Voltaire gibi düşünürlerden etkilenmiş, bazı arkadaşlarıyla birlikte gazete çıkarmıştır.

Mustafa Kemal'in eğitim öğrenim hayatıyla ilgili bu bilgiler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Eğitim öğrenim hayatını başkent İstanbul'da tamamlamıştır.

B) Avrupa'daki aydınlanma dönemi yazarları fikirlerine yön vermiştir.

C) Öğrencilik yıllarında basın yayın faaliyetlerinde bulunmuştur.

D) Mülkiye Rüştiyesi dışında modern okullarda eğitim almıştır.

E) Sırasıyla Makedonya, Doğu Trakya ve İstanbul'da eğitim görmüştür." şeklinde sorulmuş ve doğru cevabı davalı idare tarafından (E) seçeneği olarak belirtilmiştir.

Davacı tarafından; söz konusu sorunun cevap şıkkında yer alan (C) ve (E) şıklarının her ikisinin de doğru olduğu, bu nedenle sorunun birden fazla cevabı olduğu iddia edilerek anılan sorunun iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddesinde. Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulü belirlenmiş olup.

Danıştayca evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda, maddi vakalar hakkında edinilen bilgi yeterli görülürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise, işin esası hakkında karar verileceği, aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatın yine Danıştay tarafından yapılarak esas hakkında yeniden karar verileceği ve temyiz üzerine verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, dava konusu sorunun (C), (D) ve (E) seçenekleri olmak üzere üç tane doğru cevabı bulunduğu gerekçesiyle sorunun hukuka aykırı olduğu belirtilmiş olup, anılan kararda sorunun (D) ve (E) seçenekleri yönünden yapılan değerlendirme Dairemizce hukuka uygun bulunmuştur.

Dava konusu sorunun (C) seçeneğine gelince; İdare Mahkemesince dava konusu soru için yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan raporda, '... Sorunun C şıkkında geçen; "Öğrencilik yıllarında basın yayın faaliyetlerinde bulunmuştur" ifadesi ana metindeki "Şam'da göreve başlamıştır. Bu süre zarfında Rousseau ve Voltaire gibi düşünürlerden etkilenmiş, bazı arkadaşlarıyla birlikte gazete çıkarmıştır" ifadesi ile çelişmektedir. Çünkü çok açık bir şekilde Mustafa Kemal'in öğrencilik hayatının sona erdiği ve meslek hayatına başladığı görülmektedir. Dolayısıyla C şıkkının da yanlış olduğu tespit edilmiştir.' şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Dava konusu sorunun (C) seçeneğinde yer verilen sonuca ulaşılamayacağı değerlendirilmişse de, Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemesi neticesinde uyuşmazlık konusu sorunun (C) seçeneğinin değerlendirilmesinden; soru kökünde kullanılan "bu süre zarfında" belirtecinin, "belli bir sürede, belli bir süre içinde" anlamına geldiği, fiillerin anlamını zaman yönünden nitelendirdiği, başlangıcı ve devamı olan bir süreci ifade ettiği, soru kökünde kullanılan "göreve başlamıştır" ifadesinden sonra gelen "bu süre zarfında" belirtecinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün münhasıran göreve başladıktan sonraki dönemi" nitelemesinin mümkün olmadığı,

"bu süre zarfında" ifadesinin Mustafa Kemal Atatürk'ün münhasıran göreve başladıktan sonraki yılları nitelemesi için öncesinde görevde geçen bir süreçten bahsedilmesi gerektiği anlaşıldığından, sorunun (C) seçeneğinin hatalı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesi (C) seçeneği yönünden yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.