Danıştay 5. Daire E.2023/2186 K.2023/20605

2- … Müdürlüğü / … VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:... sayılı kararının ve bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine dair … tarih ve E:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına dair … tarih ve … sayılı İçişleri Bakanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında;.

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde, M.B. isimli şahsın alınan ifadesinde davacı hakkında "2010 yılında POM'da okudukları ilk zamanlardan itibaren mezun olana kadar düzenli bir şekilde sohbetlere gittiği" yolunda beyanda bulunması üzerine davacı hakkında soruşturmaya başlandığı, yapılan araştırma sonucunda düzenlenen 12/10/2018 tarihli araştırma tutanağında davacının Bank Asya nezdinde açılmış herhangi bir hesabının bulunmadığı, ByLock isimli programı kullanmadığı, aleyhinde FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı olduğuna dair herhangi bir beyan bulunmadığı,

anılan örgüte ait ve örgütle bağlantılı şirketlerde çalışmadığı, kurumlarında faaliyetlerinin bulunmadığı, davacının söz konusu örgütle irtibatlı olduğuna dair beyandan başka herhangi bir somut delilin elde edilemediği gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, M.B. isimli şahsın ifadesinin 2010 ila 2012 yıllarına ilişkin olduğu, söz konusu beyanın doğruluğunun başka unsurlarla desteklenmediği ve davalı idarelerin devam eden sürece yönelik davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olduğuna dair başkaca herhangi bir somut delil öne süremediği,

dosya içeriğine davalı idarelerce sunulan ve davacının eşinin FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantılı Akçağ Eğitim Paz. ve Sağlık Hiz. A.Ş.'de Kasım 2010 ile Eylül 2012 yılları arasında temizlik görevlisi olarak çalıması nedeniyle Bank Asya'da hesabının bulunmasının da yine tarih itibariyle örgüt liderinin talimatından öncesine ait olduğu, bununla birlikte hesapta örgüte destek mahiyetinde herhangi bir işlemin de mevcut olmadığı, yine.

Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturmada ele geçirilen micro SD kart içerisinde yer alan dökümanlar içerisinde davacı hakkında yapılan … , …, … kodlamalarının da irtibat ve iltisakı ortaya koyar nitelikte bulunmadığı, çelişkiler içerdiği ve davalı idarelerce başkaca somut deliller ile de desteklenmediği, davacı hakkında öne sürülen eylemlerin FETÖ/PDY terör örgütüyle tereddüte yer verilmeksizin irtibatlı ve iltisaklı olduğu sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için kararda belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine kesin olarak karar verilmiştir.

Anılan kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… sayılı kararıyla, verilen kararın kesin nitelikte olduğu belirtilerek temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından; Bölge İdare Mahkemesince dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararın kesin nitelikte olmadığı, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakı dosyada mevcut deliller ve diğer tespitler ile ortaya konulduğundan, dava konusu işlemin Anayasa ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin nitelikte, temyiz incelemesine açık olmayan bir karar olduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesince eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinde tahdidi olarak sayılan kesin nitelikte kararlardan olmadığı, bu nedenle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine dair kararın kaldırılması ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyiz incelemesine geçilmesi gerekmektedir.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verebileceği istisnai haller sınırlı olarak sayılmıştır.

Uyuşmazlıkta, anılan fıkrada sayılan istisnai hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

Davalı idare bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için kararda belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine kesin olarak karar verildiği, anılan karara karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine.

Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin …. tarih ve E:… sayılı kararıyla, verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine ilişkin karar ile bu kararın temyizi üzerine verilen temyiz isteminin incelenmeksizin reddine dair kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, Bölge İdare Mahkemesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için kararda belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinde tahdidi olarak sayılan kesin nitelikte kararlardan olmadığı, bu nedenle ''temyiz isteminin incelenmeksizin reddi " yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığından,.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… sayılı kararı kaldırılarak, eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine dair kararın temyiz incelemesine geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kayseri İl Emniyet Asayiş Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 45. maddesinin (3) numaralı fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği.

(4) numaralı fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği.

(5) numaralı fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Belirtilen düzenlemeler uyarıca bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra karardaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.

İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesince, dava konusu kamu görevinden çıkarma işleminin hukuka uygun olup olmadığı incelenmek suretiyle davan konusu işlemin iptali yolunda karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, idari yargıda istinaf incelemesini yapan merciin, temyiz incelemesinden farklı olarak, istinaf incelemesinin mahiyeti gereği, uyuşmazlığa konu maddi olayın tespiti ve değerlendirilmesi ile uygulanacak hukuk kuralının belirlenmesi ve yorumlanmasında ilk derece mahkemeleriyle aynı yetkiye sahip olduğu açıktır. Bu bağlamda eksik incelemenin varlığı halinde, bu eksikliğin uyuşmazlığın esasını maddi ve hukuki yönden değerlendirmede tam yetkili bulunan istinaf mercii tarafından dikkate alınarak yeniden hüküm kurulmasını engelleyen bir yasal düzenlemede bulunmamaktadır.

Bu nedenle, bölge idare mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.