Danıştay 5. Daire E.2024/11104 K.2024/11418

2-(Davalı) ... Başkanlığı / ... Vekili : Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile yine aynı Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ardahan Valiliği bünyesinde hukuk müşaviri olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının 17/08/2021 tarihli Bakan Olur'u işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ceza davası açıldığı, anılan dosya kapsamında bulunan iddianame ve eki bilgi ve belgeler ile bakılan davada dava konusu işleme dayanak, araştırma ve inceleme raporu ve eki bilgi ve belgeler incelendiğinde, "şüphelinin alınan GSM hatları üzerinde Erzurum KOM Şube Müdürlüğünce 10/04/2019 günü yapılan incelemede ... numaralı GSM hattının FETÖ/PDY’nin üst düzey yönetici pozisyonunda olduğu değerlendirilen.

"B.K. ile 26/08/2011 – 26/10/2012 tarihler arasında 8 defa ve M.İ. ile 06/10/2012 – 27/05/2013 tarihler arasında 8 defa" görüşme kaydının tespit edildiği, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünce tespit edildiği üzere ...numaralı mahrem GSM ile şüphelinin üzerine kayıtlı ... numaralı GSM hattı ile 18/01/2013 – 22/03/2013 tarihler arasında 3 defa irtibat kaydının tespit edildiği, ... numaralı ankesör hattından 15/09/2012 günü muadil konumunda bulunan vali yardımcısı Z.Y. ile birlikte 15:36:53 – 15:43:23 arasında ardışık olarak arandığının tespit edildiği,

FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün mülkiye yapılanmasında yer alan H.D.'nin ... numaralı ByLock üzerinde yapılan incelemede. H.D.'nin ByLock içeriklerinde üst imamı olan ... KOD F.H.D.'ye 28/12/2015 günü gönderilen mesajda; “s.a. 3ü Pazar gün pro?ram nas?l olacak kimler gelecek saatleriyle yazarm?s?n?z kendimizi ona göre ayarlayal?m. aeo” , “s.a. abi sabah saat 10’da ?gd?rdaki 3 arkada?ta gelcek inşallah. Fakat sadece birinin e?si gelebiliyor.

Biri yeni do?um yapt?g? için gelemiyor di. İçin herzaman birlikte gelemiyorlarçöğleden sonra saat 2’de a?r? merkezdeki arkada. Han?m?yla gelcek inşallah. Slm ve dua ile” şeklinde mesaj içeriğinin tespit edildiği, mesajda geçen hususlara ilişkin yapılan incelemede.

Iğdır ili mülki amirlerinden mail tarihi olan 28/12/2015 tarihine yakın bir tarihte çocuk sahibi olan ve eşi doğum yapan mülki amirin Iğdır ili vali yardımcısı olan Bilgehan Karanfil olduğunun değerlendirildiği, (kızı:E.K.: 19/11/2015 doğum tarihli)" yönünde tespitlere yer verildiği,

hukukun temel ilkelerinden olan ve kesinleşmiş mahkeme kararı olmadıkça kimsenin suçlu sayılamayacağına dair masumiyet karinesi gereği, ceza dosyası desdest olan davacının terör örgütü üyesi olarak kabul edilemeyeceği açık olmakla birlikte, dava konusu işlemin dayanağı 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B. maddesinde bir kamu personelinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,

mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğunun değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü ve bu konuda idarelere takdir hakkı tanındığı, hakkında yürütülen ceza yargılamasına dayanak iddianame kapsamında toplanan deliller ve dava konusu işleme dayanak araştırma raporu ekindeki bilgi ve belgeler ile dosya kapsamında bulunan beyan ve bilgiler bir bütün olarak değerlendirilerek davacının mesleği ve ifa ettiği görevde dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat ve iltisak derecesinde bağının olduğu anlaşıldığından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Tarafların istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvursunun reddine karar verilmiştir.

Bu karar sonrasında aynı Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararında, davalı idarenin hukuk birim amiri Hukuk Hizmetleri Genel Müdür Vekili H... tarafından temsil edilmesine rağmen vekalet ücretine hükmedilmediği görüldüğünden, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; disiplin soruşturması yapılmadan ve savunma hakkı tanınmadan kamu görevinden çıkarıldığı, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, irtibat ve iltisak kavramlarının muğlak terimler olduğu, kaymakam olarak görev yaptığı, görevi gereği gelen her aramayı arayanın kimliğine bakmaksızın cevaplandırmak zorunda olduğu, B.K. isimli kişiyi tanımadığı, ceza yargılamasındaki duruşmada bu kişinin Sayıştay denetçisi olduğu öğrendiği, B.K.

İle birlikte aranan başka bir kaymakam hakkında beraat kararı verildiği, M.İ. isimli kişinin doktor olduğu, bu şahıslarla yaptığı görüşmelerin örgütsel aramalar olmadığı, HTS kayıtlarının delil niteliğinin olmadığı, ByLock yazışma içeriklerinde belirtilen toplantıya katılmadığı, aynı yazışma içeriklerinde adı geçen iki kaymakam hakkında beraat kararı verildiği, Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından; İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmesine rağmen tarafları lehine vekalet ücretine hükmedilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından; savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ardahan Valiliği bünyesinde hukuk müşaviri olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının 17/08/2021 tarihli Bakan Olur'u ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Duruşma" başlığını taşıyan 17. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılacağı; aynı maddenin 3. fıkrasında ise, duruşma talebinin, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "İstinaf" başlığını taşıyan 45. maddesinin 2. fıkrasında; istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu, aynı maddenin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulması halinde istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, düzeltilmesi mümkün maddi yanlışlıkların bulunması halinde de gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği; 4. fıkrasında ise, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. İdare Mahkemesince verilen davanın reddine dair karara karşı davacı tarafından uyuşmazlığın esası yönünden, davalı idare tarafından ise vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunulmasına karşın istinaf başvurusunun sadece davacı tarafından yapıldığının kabulüyle ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun davacı yönünden reddine karar verildiği, sonrasında Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf istemi hakkında karar verilmediğinin fark edilmesi üzerine dosyaya yeni bir esas numarası aldırılmak suretiyle aynı Dairenin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bu kez istinaf istemi davalı idare yönünden değerlendirilmek suretiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne,

Mahkeme kararının vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verildiği görülmüştür.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;

Yukarıda anılan Kanun hükümlerine göre, İdare Mahkemelerinde açılan iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava dilekçesinde duruşma talebinde bulunulmasına rağmen İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen Kanun hükmüne aykırı biçimde duruşma yapılmaksızın karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının duruşma isteminde bulunmasına karşın İdare Mahkemesince duruşma yapılmadan verilen karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden, davacının esasa ilişkin temyiz iddialarının bu aşamada incelenmesine gerek bulunmamaktadır.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden yapılan incelemede; Nihai kararlar, davayı sona erdiren ve davaya bakan yargı mercinin işten el çekmesi sonucunu doğuran kararlardır. Dolayısıyla nihai karar verildikten sonra hakim/mahkeme verdiği karardan dönemeyeceği ve kararını değiştiremeyeceği gibi dosya üzerinde başkaca bir işlem de tesis edemez. İstinaf ya da temyiz mercince karar bozularak mahkemesine gönderilmedikçe, hâkimin/mahkemenin, nihai kararla sonuçlandırmış olduğu davaya tekrar bakması, dosyada yargısal faaliyet icra etmesi, başka bir anlatımla nihai kararla el çektiği dosyaya tekrar el koyması usulen mümkün değildir.

Olayda, taraflarca karşılıklı istinaf başvurusunda bulunması üzerine Dairece... tarih ve E:..., K:... sayılı nihai karar verilmekle, davaya bakan Daire için dava sona ermiş olup, nihai karar ile el çektiği dosyada davalı idarenin istinaf başvurusu hakkında karar verilmediğini fark ederek ilk verdiği karar hukuken ayakta ve geçerli iken dosyanın yeni bir esas numarası almasını sağlamak suretiyle başkaca bir karar vermesi usul hükümlerine açıkca aykırılık teşkil ettiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.