Danıştay 5. Daire E.2024/14296 K.2024/16279

Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU

Kırıkkale İli Bahşılı İlçesi Toplum Sağlığı Merkezi Başkanlığında hemşire olarak görev yapmakta iken 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 29/10/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarılan ve Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı gereğince göreve iade edilerek 18/03/2022 tarihinde göreve başlayan davacı tarafından,

haksız ihraç işlemi nedeniyle uğradığı elem ve ızdırap nedeniyle manevi tazminat ödenmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü işleminin ve ... tarih ve ... sayılı Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü işleminin iptaline, 300.000,00-TL manevi tazminatın 29/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Davanın görev yönünden reddi ve dava dosyasının Kırıkkale İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dosya incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde.

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak, Cumhurbaşkanı kararlarına, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davalarını çözümleyeceği.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a maddesinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, bir idari davanın ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştayda görülebilmesinin ilk koşulu, idari davaya konu edilen idari işlemin düzenleyici nitelikte olmasıdır. İdare hukukunda, düzenleyici işlem, idarenin, aynı durumda olan idare edilenler için bağlayıcı, soyut hukuk kuralı koyan, yani normatif nitelikte olan tek yanlı tasarruflarına verilen addır.

Başka bir ifadeyle düzenli hale koymak, düzen vermek olarak tanımlanabilecek olan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen norm olarak tanımlanır. Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, sözkonusu işlemin sürekli, soyut, objektif, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir ifadeyle belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması, ayrıca bağlayıcı ve icrai olması gerekir.

İptali istenen işlemlerden... tarih ve ... sayılı Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü işleminin içeriği itibarıyla genel kural koyan ve genel durumları belirleyen nitelikte olduğu, ancak sağlık kurumlarına yol gösterici mahiyette ve yalnızca "görüş" bildirmekten ibaret olduğu, icrai ve bağlayıcı niteliğinin bulunmadığı, görüş yazısında belirtilen kurallar çerçevesinde işlem tesis edilip edilmemesi hususunda ilgililerin takdir hakkının bulunduğu dikkate alındığında, düzenleyici işlem olarak nitelendirilmesine imkan bulunmadığı anlaşılmıştır.

... tarih ve ... sayılı Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü işleminin ise yalnızca... tarih ve ... sayılı işleme atıf yapan ve düzenleyici işlem niteliği bulunmayan bir işlem olduğu görülmektedir.

Bu nedenle, düzenleyici işlem niteliği bulunmayan dava konusu işlemlerin yukarıda metinlerde yer verilen hükümlerde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülebilecek uyuşmazlıklar arasında sayılmadığı anlaşıldığından, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargıda genel görevli yargı yeri olan idare mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.