Danıştay 6. Daire E.2008/12154 K.2010/10561

Danıştay Tetkik Hakimi ...'in Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı ...'ın Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, ... İli, ... İlçesi, ... ada, … sayılı parselde bulunan bağımsız bölümler için yapı kullanma izin belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 24.01.2008 günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış. İdare Mahkemesince, 24.01.2008 günlü, ... sayılı işlemin davacıların ... İli, ...

İlçesi, ... ada, … sayılı parselde bulunan bağımsız bölümleri için yapı kullanma izin belgesi verilmesi istemiyle yaptıkları başvurunun reddine ilişkin olduğu, davacılardan ..., ... ve ...'nin davalı idareye yapı kullanma izin belgesi verilmesi başvurusunda bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin adı geçen kişilerle ilgisi bulunmadığı için iptalinde kişisel, meşru, güncel bir menfaatlerinin olmadığı anlaşıldığından davacılardan Fikret Çetinkaya, ... ve ... yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, diğer taraftan, dosyanın diğer davacılar yönünden incelenmesine gelince;

uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki yapıya 08.09.2000 gününde yapı ruhsatı verildiği ..., ..., ... dışındaki davacılar tarafından yapı kullanma izin belgesi verilmesi istemiyle yaptıkları 24.01.2008 günlü başvurunun, yapının beş yıllık yapı ruhsatı süresi içerisinde bitirilmediğinden ruhsatsız duruma geldiği ve yapı kullanma izni başvurusunun yapı ruhsatının yenilenmesinden sonra değerlendirileceğinden bahisle reddedilmesi üzerine davacılar tarafından yapının yasal süresi içinde bitirilmiş olduğundan bahisle bakılan davanın açıldığı, olayda davalı idare tarafından 12.05.2008 günlü ara kararına verilen cevaba göre;

mahalle muhtarı, iki aza ve üç esnaf tarafından düzenlenen tutanakta dava konusu yapının ruhsat süresi içerisinde 2005 yılının Haziran ayı başlarında bitirildiğinin anlaşıldığı, yapının ruhsat süresi içinde tamamlanmadığına dair herhangi bir tespitin de bulunmadığı,

bu haliyle 08.09.2000 günlü yapı ruhsatının beş yıllık süresi dolmadan yapının bitirildiğinin kabulü gerektiği, bu durumda yapı ruhsatı süresi içerisinde yapılarını bitirdikleri anlaşılan diğer davacıların yapı kullanma izni verilmesi istemiyle yaptıkları başvurunun reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu kararın iptale ilişkin kısmı davalı idarece temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasında. "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir.

Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır." hükmüne, 30. maddesinin 1.fıkrasında: "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...) bürolarından. 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir.

Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir." hükmüne, 31.maddesinde de. "İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar.

Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 12. maddesinde " Ruhsat süresi içinde tamamlanması mümkün olamayacağı için beşinci yıl içinde ruhsat yenilemek üzere ilgili idareye başvurarak ruhsat yenilemesi yapılan yapılar hakkında, ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygulanır. İnşasına 2 yıl içinde başlanmayan veya ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak değerlendirilir.

Bu yapılar hakkında yeniden ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan plan ve mevzuat hükümleri uygulanır." hükmü, 64. maddesinin 5. fıkrasında da" Yapı kullanma izninin verildiği tarih, yapının tamamlandığı tarihtir. 5 yıllık ruhsat süresi içinde yapı kullanma izninin düzenlenmesi gerekir.

Aksi halde, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesindeki hükümler uygulanır." Geçici 2.maddesinde de "Ruhsat alınarak inşaasına başlanan ancak 5 yıllık ruhsat süresi sonunda yapı kullanma izni düzenlenmeyerek İmar Kanununun 29 uncu maddesi uyarınca ruhsatı hükümsüz hale gelen yapılar, ilgililerince yapılan başvurularla ve/veya idarelerce yerinde ve dosyasında yapılacak inceleme ve araştırmalarla bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde tespit edilir.

Bu yapılar, ruhsat alındığı tarihteki yönetmelik ve ruhsat eki projeler kapsamında incelenir ve mevzuata uygun olanlara ilk ruhsat alındığı tarihteki yönetmelik hükümlerine göre yeniden yapı ruhsatı düzenlenir ve inşaası tamamlanan yapılara yapı kullanma izni verilir. Bu süre içerisinde tespiti yapılmayan yapılara Yönetmeliğin 02/09/1999 tarihli ve 23804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik 12 nci maddesi hükümleri uygulanır."; hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmaz için 08.09.2000 tarihinde inşaat ruhsatı düzenlendiği, davacıların 24.11.2008 tarihinde yapı kullanma izni verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun; 5 yıllık ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle ruhsatsız duruma düşen yapıya yeniden ruhsat alındıktan sonra yapı kullanma izni talebinin değerlendirileceğinden bahisle reddedildiği, bakılmakta olan davanın da anılan işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, bir taşınmazda yapılacak inşaat için düzenlenen ruhsatın hukuki geçerlik süresi 5 yıl olarak belirlendiğinden, başlama müddetiyle birlikte bir yapının 5 yıllık ruhsat süresi içinde bitirilmesinin zorunlu olduğu,

diğer taraftan inşaatın bitirildiği tarih yapı kullanma izninin verildiği tarih olarak öngörüldüğünden yapı kullanma izin belgesi almamış yapının hukuken bitirilmiş sayılamayacağı, dolayısıyla 5 yıllık ruhsat süresi içinde bitmiş bir yapıdan sözedebilmek için yapı kullanma izin belgesinin de 5 yıllık ruhsat süresi içinde düzenlenmesi gerektiği, ayrıca 5 yıllık ruhsat süresi dolmadan ruhsat süresinin uzatılması durumunda yapı kullanma izninin de uzatılan süre içinde alınacağı,

diğer taraftan 5 yıllık ruhsat süresinin dolması üzerine yapı için yeniden inşaat ruhsatı alınacağından yapı kullanma izninin de yenilenen inşaat ruhsatından sonra inşaatın tamamlanması üzerine verileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyada yer alan belgelere göre, 8.9.2000 günlü, ... sayılı inşaat ruhsatı ile işlem gören yapının yapı kullanma izni verilmesi istemiyle başvuru yapıldığı 24.1.2008 tarihi itibariyle 5 yıllık ruhsat süresinin sona erdiği açıktır.

Uyuşmazlık konusu yapı için 5 yıllık inşaat ruhsatı süresi içinde yapı kullanma izin belgesi alınmadığından, yasal olarak tamamlandığının kabulüne olanak bulunmayan yapının ruhsat süresinin dolması nedeniyle ruhsatsız hale gelen yapıya yeniden inşaat ruhsatı alınmasının yasal zorunluluk olması karşısında; yeniden inşaat ruhsatı düzenlenmesi sonrasında yapı kullanma izin başvurusunun değerlendirileceği yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, anılan yasal düzenlemeler gözönünde bulundurulmaksızın verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.