Danıştay 6. Daire E.2016/12481 K.2020/9435

Dava konusu istem: Antalya ili, … ilçesi, … Mahalle, … ada, … sayılı parsele ilişkin olarak belediye meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ve parsel için verilen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ve … tarihli, … sayılı imar durum belgesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; Anılan taşınmazın 7 metrelik yoldan yan bahçe çekme mesafesinin 3 metreye indirildiği, adada diğer parsellere yönelik olarak ise çekme mesafesinde bir indirim olmadığı, bahçe mesafesi yol genişliğinin bir parçası olmadığından yol genişliğini artırmayacağı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yapı adasında bahçe mesafesinin belirlenmesinde referans alınacak ve davalı idarenin söz konusu mesafeyi 3 metreye indirmesini sağlayacak bir durum oluşmadığı, yapılaşmayı sağlamak amacıyla bahçe mesafesinin indirilmesinin planlama ilkeleri, şehircilik esasları, kamu yararı ve imar mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesi kararıyla idarenin takdir yetkisinin ortadan kaldırıldığı, işlemle sağlıklı yapılaşmanın hedeflendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, … ilçesi, … Mahalle, … ada, … sayılı parsele ilişkin olarak belediye meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılarak … sokak yönündeki 7 metrelik yoldan çekme mesafesinin 3 metreye indirildiği, davacı tarafından bu imar planı değişikliği ile birlikte bu parsel için verilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile … tarih ve … sayılı imar durum belgesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin ikinci fıkrasında: "Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmış: 20. maddesinde: "Yapı:

a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde,

b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile,

imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir." hükmü; 21. Maddesinin 1. Fıkrasında da: "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." hükmü yer almıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 02/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin "Bahçe mesafeleri" başlıklı 18. maddesinde: "Binalarda; 1) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az (5.00) m. dir." düzenlemesine yer verilmiştir.

… Belediyesi 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Plan Notlarının 12. maddesinde parsel, yapılanma ve diğer hükümlerle ilgili bu plan hükümlerinde belirtilmeyen konularda Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine uyulacağı, 13.1.2.7. maddesinde; imar planında ön bahçe mesafesi belirtilmemiş ise ön bahçe nizamını o imar adasındaki mevcut imar teşekkülüne göre (emsalli adalar hariç) 3 metreye kadar Belediyenin vermeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; … Belediyesi 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Plan Notlarının 13.1.2.7. maddesinde; imar planında ön bahçe mesafesi belirtilmemiş ise ön bahçe nizamını o imar adasındaki mevcut imar teşekkülüne göre (emsalli adalar hariç) 3 metreye kadar belediyenin vermeye yetkili olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İdare Mahkemesince yerinde keşif bilirkişi incelemesi yaptırılarak, bahçe mesafesinin 3 metre olarak değiştirilmesinin, mevcut teşekkül, yapılaşma açısından elzem olup olmadığı, komşu taşınmazlar üzerinde olumsuz bir etkisinin olup olmayacağı, planlama esasları ve şehircilik ilkeleri yönünden uygun olup olmadığı yönlerinden yapılacak bir değerlendirme sonrasında karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan İdare Mahkemesince karar verilmeden önce davanın taşınmaz malikine ihbar edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.