Danıştay 6. Daire E.2016/4840 K.2020/10560

Dava konusu istem: … ili, … ilçesi, .. Mahallesi … ada, … sayılı davacıya ait parsel ile … ada arasındaki yolun ihdas edilerek belediye adına tescili ve ihdas edilen alanın … ada, … sayılı parsel ile tevhit edilip yedi kısma ifraz edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar yolunun 12/06/2003 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunda konut adası içine dahil edilerek kapatıldığı, yol alanının ihdas edilmesinde bir aykırılık olmadığı, imar planında belirlenen parsel ayırma hattına göre kapanan imar yolunun 1220 ada ile tevhit edilmesinin teknik bir zorunluluk olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kapatılan yolun işlem tarihi itibarıyla fiilen kullanılan bir yol olduğu, bu sebeple tevhit ve ifraz işlemininin yapılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta, davalı idarece mahkemenin ara kararına verilen 16/01/2014 tarihli cevaba göre dava konusu alanda İmar Kanununun 18. maddesine göre parselasyon yapılmadığının anlaşıldığı ve taşınmazların henüz parselasyon işlemine tabi tutulmamış bir imar adasında yer aldığı gözetildiğinde, parselasyon yapılmadan ihdas ve tevhide ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… ili, … ilçesi, … Mahallesi … ve … sayılı adalar arasında bulunan imar yolu 12/06/2003 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında konut adası içine dahil edilerek kapatılmıştır. Dava konusu işlemle bu alan belediye adına ihdas edilerek belediyeye ait … ada ile tevhit edilip yedi kısma ifraz edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun "İfraz ve Tevhid" başlıklı 15. maddesinde, "İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez.

İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.

İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.

İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Tescil ve Şüyuun İzalesi" başlıklı 16. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.

Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir.

Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Bu Kanun hükümlerine göre şüyulandırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili idarenin tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aralarında anlaşamadıkları veya şüyuun izalesi için, mahkemeye müracaat edilmediği taktirde ilgili idare hissedarmış gibi, şüyuun izalesi davası açabilir.

Tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukarıdaki hükümlere tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca çıkarılan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin "Parselasyon planı, ifraz-tevhid ve istisnalar" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında, "Her türlü imar adasında, parselasyon planı yapılmadan bu adadaki parsellerde ifraz ve tevhid yapılamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, uygulama imar planlarının uygulanması ve yapılaşmaya uygun imar parsellerinin oluşturulmasında parselasyon işlemi yapılmasının esas olduğu ve henüz parselasyon işlemi yapılmamış bir imar adasında ifraz ve tevhid işlemlerinin yapılmasının hukuken olanaklı olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarece mahkemenin ara kararına verilen 16/01/2014 tarihli cevaba göre dava konusu alanda İmar Kanununun 18. maddesine göre parselasyon yapılmadığı anlaşıldığından, henüz parselasyon işlemine tabi tutulmamış bir imar adasında yer alan taşınmazların belediye adına ihdas ve belediyeye ait taşınmazla tevhidine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.