Danıştay 6. Daire E.2017/600 K.2021/13190

2- … (Müteveffa) VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 09/11/2016 tarih ve E:2016/2879, K:2016/7086 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bursa İli, Nilüfer İlçesi, … Mahallesi, … ada, …parselde kain 4244,64 metrekare taşınmazın 208,69 metrekarelik bölümünde hissedar olan davacılar tarafından, 23.11.2000 onanlı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında pazar yeri alanı olarak fonksiyonlandırılan taşınmazın uzun yıllar kamulaştırılmadığı ve mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle uğranıldığı iddia edilen 118.757,18-TL maddi zararın yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; taşınmazdaki mülkiyet hakkı kısıtlandıktan sonraki beş yıllık süre içinde kamulaştırılmamak suretiyle mülkiyet hakkının süresi belirsiz bir zaman diliminde kısıtlanması durumunun davacı açısından gerçekleştiği, taşınmaz malın değerinin hesaplanarak ilgilisine ödenmesi dışında başka bir yolun kalmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 118.757,18-TL kamulaştırma bedelinin (… için 59.378,59-TL, … için 59.378,59-TL) dava tarihi olan 31.03.2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte kamulaştırmadan sorumlu davalı idarece davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, yeni yasal düzenleme uyarınca bu aşamada hukuken uyuşmazlığın esası hakkında karar verme olanağı bulunmadığından, İdare Mahkemesince bu hususlar göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, Anayasa Mahkemesi'nin 2016/181E. ve 2016/196E. sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılması, temyiz dilekçesinde belirtilen gerekçelerle kararın bozulması gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Ek 1. maddesinin birinci fikrasının ilk cümlesi dışındaki kısımlarının ve Geçici 11. maddesinin Anayasa Mahkemesinin 28/03/2018 tarih ve E:2016/196, K:2018/34 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 09/11/2016 tarih ve E:2016/2879, K:2016/7086 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların 208,69 metrekarelik bölümünde muris …'den dolayı hissedar olduğu, Bursa İli, Nilüfer İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kain 4244,64 metrekare taşınmazın, 2000 yılında onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "pazar yeri" alanı olarak belirlendiği, ancak yapılan belirleme ve buna ilişkin yapılan planın üzerinden beş yılı aşkın bir süre geçmesine karşın herhangi bir uygulama, işlem veya kamulaştırmanın yapılmadığı, bu nedenle mülkiyet hakkının kısıtlanması sonucu maddi zarara uğranıldığı ileri sürülerek, meydana gelen 118.757,18-TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı hükmü yer almış, aynı maddenin 2. fıkrasında da, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacılardan …'in 23/10/2019 tarihinde vefat ettiği Merkezi Nüfus İdaresi Sisteminden (MERNİS) alınan nüfus kayıt örneğinden anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacılardan … yönünden, Mahkemesince yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca, dava konusu tazminat istemi hakkında davayı takip hakkı kendisine geçen davacının mirasçılarının davayı takip edip etmeyeceklerinin saptanması amacıyla dosyanın işlemden kaldırılması gerekmektedir.

Öte yandan, bozmaya uyulması durumunda, 26. maddede belirlenen süre içerisinde mirasçılar tarafından dosyanın takip edilmesi durumunda mirasçılar da davaya dahil edilerek, aksi halde sadece davacı ...yönünden davanın esası hakkında yeniden karar verileceği tabi olmakla birlikte, yeniden yapılacak bu yargılamada, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 17.03.2020 tarihli dilekçede davaya konu taşınmazdaki davacılar hisselerinin kamulaştırılmasına karar verilerek, tapu hisselerinin davalı idare adına tescil edildiği belirtilerek, dilekçe ekinde bu hususa ilişkin bazı belgeler sunulduğu anlaşıldığından, bu yeni hukuki durum da dikkate alınarak, yeniden karar verilmesi gerektiği açıktır.

Diğer yandan; yeniden yapılacak yargılamada, yukarıda belirtilen belgelerin incelenmesinden sonra, gerekli görülmesi halinde, davaya konu taşınmazın güncel mülkiyet durumu ile yine güncel imar durumunun, plan değişikliği varsa yapılan değişikliğe dava açılıp açılmadığının, imar uygulaması yapılıp yapılmadığının araştırılması sureti ile taşınmaz üzerindeki kısıtlılık durumunun devam edip etmediğinin belirlenmesi gerektiği tabiidir.