Danıştay 6. Daire E.2017/6748 K.2021/12432

Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, …Mahallesi …ada, …parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile "yaşlılar yurdu bakımevi alanı" olarak ayrılmasına rağmen, davalı idare tarafından kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırma görevinin yerine getirilmeyerek mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlandığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere taşınmazın değerine karşılık 300.000,00 TL tazminatın el atma tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:…İdare Mahkemesi'nce verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararda; 6745 sayılı Kanunun 33.maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1'de uzlaşma süreci ve idari yargıda dava açılabilmesi için öngörülen ve 6745 sayılı Kanun'un Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği 07/09/2016 tarihinden itibaren hesaplanması zorunlu olan 5 yıllık süre dolmadan açılmış bulunan davanın esası hakkında karar verilmesinin mümkün bulunmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda.

İmar planında "yaşlılar yurdu bakımevi alanı" olarak ayrılan uyuşmazlık konusu taşınmazla davacının mülkiyet bağının 24.03.2016 tarihli satış işlemiyle kurulduğu, 11.04.2016 tarihinde idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine 15.06.2016 tarihinde kayda giren dilekçe bakılan davanın açıldığı, davacının mülkiyet hakkını kullanamamaktan yakınarak, tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmakta ise de.

24.03.2016 tarihli satış işlemi sonucu mülkiyet sahibi olan davacı açısından kısıtlılık halinden kaynaklanan ve tazminatı gerektirir mağduriyetin bir başka deyişle mülkiyet hakkının süresi belirsiz bir zaman diliminde kısıtlanması durumunun 3194 sayılı Kanunun 10.maddesinde yer verilen beş yıllık sürenin satıştan itibaren dolmaması sebebiyle gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdari Dava Dairesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu mülkiyet hakkının ihlal edildiği bu nedenle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :Davacı tarafından 24.03.2016 tarihli satış işlemiyle uyuşmazlık konusu taşınmazda hisse satın alındığı, bakılan uyuşmazlıkta da dava devam ederken edinim tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle tazminat ödenme şartlarının incelenmesi gerekli ise de, UYAP ortamında yapılan incelemede uyuşmazlık konusu taşınmazın başka hissedarları tarafından açılan temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen …İdare Mahkemesince verilen …tarihli, E:…, K:…sayılı kararının,

(anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 8.11.2016 tarihli E:2016/8958 K:2016/6893 sayılı kararı ile onanmış) birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın Yenimahalle Belediye Meclisinin …tarihli, …sayılı kararıyla kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarihli, …sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "özel yaşlılar yurdu (sosya-kültürel tesis) alanı" kullanımına ayrıldığı, bu şekilde taşınmazın kullanım alanının genişletildiği, özel amaçlarla kullanılabilmesi imkanı getirildiği,

plan değişikliği sonucunda taşınmazın satılabilmesi veya doğrudan malikleri tarafından kullanılabilmesi açısından bir engel kalmadığı, mevcut durum itibari ile davalı idarelerin dava konusu taşınmazı kamulaştırması gerektiğinden bahsedilemeyeceği, davanın reddine ilişkin kararın sonuç itibariyle yerinde olduğu, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesinin 15/11/2018 tarihli, Başvuru Numarası:2016/37323 sayılı kararında.

İdare Mahkemesince, başvurucuların uyuşmazlık konusu taşınmazları edindikleri tarih itibarıyla taşınmazlar için kısıtlılık durumunun mevcut olduğu, bu bağlamda mülkiyet hakkının geçmişte belirli bir süre engellenmiş olması durumunun eski malikler açısından gerçekleşmiş olmasına rağmen daha sonraki satış işlemleri sonucu taşınmazları edinen başvurucular açısından kısıtlılık halinden kaynaklanan ve tazminatı gerektirir mağduriyetin gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine bulunulan bireysel başvuru sonucunda, başvuruculara ait taşınmazların uygulama imar planında kamu hizmeti alanına ayrıldığı,

başvurucuların bu taşınmazları daha sonraki bir tarihte satış yoluyla edinmiş oldukları, taşınmazların maliki oldukları tarihten itibaren beş yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına rağmen taşınmazların halen kamulaştırılmadığı ve kendilerine herhangi bir tazminat da ödenmediği dikkate alındığında başvurucuların mülkiyet hakkına yapılan müdahale ölçülü olmadığı sonucuna varılarak mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Bu durumda, bakılan uyuşmazlıkta da dava devam ederken edinim tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin dolmuş olması karşısında davacıya tazminat ödenme şartlarının incelenmesi gerekli ise de, UYAP ortamında yapılan incelemede uyuşmazlık konusu taşınmazın başka hissedarları tarafından açılan temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen …İdare Mahkemesince verilen …tarihli, E:…, K:…sayılı kararının, (anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 8.11.2016 tarihli E:2016/8958 K:2016/6893 sayılı kararı ile onanmış) birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın Yenimahalle Belediye Meclisinin …tarihli,

…sayılı kararıyla kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarihli, …sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "özel yaşlılar yurdu (sosya-kültürel tesis) alanı" kullanımına ayrıldığı bu şekilde taşınmazın kullanım alanının genişletildiği, özel amaçlarla kullanılabilmesi imkanı getirildiği, plan değişikliği sonucunda taşınmazın satılabilmesi veya doğrudan malikleri tarafından kullanılabilmesi açısından bir engel kalmadığı,

mevcut durum itibari ile davalı idarelerin dava konusu taşınmazı kamulaştırması gerektiğinden bahsedilemeyeceği, davanın reddine ilişkin kararın sonucu itibariyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan davacı tarafından 15.06.2016 tarihinde bakılan davanın açıldığı tarihten önce 11.04.2014 tarihinde yapılan imar planı değişikliği ile taşınmazın "özel yaşlılar yurdu(sosya-kültürel tesis) alanı" olarak ayrılarak taşınmazdaki kısıtlılığın giderildiği göz önüne alındığında mahkeme kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.