Danıştay 6. Daire E.2018/250 K.2021/4481

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, mülkiyeti hazineye ait Çankırı ili, Merkez. Mahallesinde bulunan … ada … parsel sayılı taşınmazın taşıt yolu ve park olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Çankırı Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonuna yapılan itirazın reddi yolunda … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirmesinden, dava konusu taşınmazda öngörülen taşıt yolunun, 2011 tarihli planlarda da bulunduğu, söz konusu yolun Karayolları 15. Genel Müdürlüğü tarafından öngörülen Çankırı-Kastamonu Çevre Yolu olduğu, bölgesel ölçekte bir yatırımın plana işlendiği,

öngörülen park alanının büyüklüğü ve konumu göz önüne alındığında yakın çevresine hizmet sunacak olduğundan uygulama imar planında belirlenebileceği, park alanının, çevre yolu boyunca konumlanmış olması nedeniyle yolun çevresinde oluşturacağı olumsuzlukları önleme ve çevredeki yapılaşma ile taşıt yolu arasında sınır oluşturma amaçlı olarak planlandığı, park alanının pasif nitelikte olduğu,

pasif yeşil alanların, kent çeperinde kentin gelişmesini sınırlamak için öngörülmüş yeşil kuşaklar olabileceği gibi, doğal eşiklerden (su baskın alanları, yüksek eğimli alanlar vb.) dolayı ağaçlandırılacak alanlar ya da çevre yolu gibi erişim kontrolü sağlanması veya çevresine olumsuz etkisi olabilecek kullanımlar çevresinde tasarlanan park alanları da olabildiği, bu yönüyle, yol boyunca park alanı kullanımı öngörülmüş olmasının olumlu olduğu, nazım ve uygulama imar planı revizyonlarında plan kademelenmesi ve plan hiyerarşisi açısından planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı,

taşınmaza getirilen işlevlendirmenin gerek konumu gerekse yakın çevresindeki işlevler açısından genel planlama ilkelerine aykırılık içermediği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu reddedilmiş, bu karar davacı idare tarafından temyiz edilmiştir.

Temyize konu mahkeme kararının, davaya konu taşınmazın yol ile çevre yolu boyunca konumlanmış olan ve çevre yolunun batısında kalan park alanına ayrılan kısmına yönelik davanın reddi yolundaki kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır. Davaya konu taşınmazın dava konusu taşınmazın doğusunda kalan park alanına ayrılan kısmına gelince;

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak;

revizyon planı ise, her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plan, olarak tanımlanmıştır.

İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanması gerekmektedir.

Bakılan davada, uyuşmazlığa konu imar planında taşınmazın kısmen taşıt yolu, kısmen yolun doğusunda ve batısında kalacak şekilde park alanı olarak ayrıldığı, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın batısında kalan park alanının, çevre yolu boyunca konumlanmış olması nedeniyle pasif nitelikte olduğu ve taşıt yolu boyunca, yolun çevresinde oluşturacağı olumsuzlukları önleme ve çevredeki yapılaşma ile taşıt yolu arasında sınır oluşturma amaçlı olarak planlandığı şeklinde değerlendirilme yapıldığı,

fakat dava konusu taşınmazın doğusunda kalan, kuzey güney istikametinde yer alan konut adasının yola bakan kısmında yer alan park alanına ilişkin olarak değerlendirme yapılmadığı, davacının talebi doğrultusunda bu kısım yönünden iptal kararı verilmesi halinde bölgedeki yeşil alan bütünlüğünün dolayısıyla plan bütünlüğünün bozulup bozulmayacağı hususunda bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı idare mahkemesince bu rapora dayalı olarak davanın reddine karar verildiği ve istinaf başvurusunun da reddedildiği görülmüştür.

Bu durumda, yukarıda belirtilen eksikliklerin, bilirkişilerden ek rapor alınarak ya da alanında uzman kişilerden oluşan yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak gerekirse yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak giderilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.