Danıştay 6. Daire E.2018/3659 K.2022/1402

Dava konusu istem: Orta Doğu Teknik Üniversitesine ait alana ilişkin olarak hazırlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 30.09.2013 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planının Orman Kanununun 17/4. maddesi kapsamında ...tarih ve ...sayılı olurla izin verilen ulaşım yolu hariç olmak üzere kalan kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığa konu alanın orman kadastrosu kapsamında Devlet ormanı alanında yer aldığı, 6831 sayılı Orman Kanununun 6. maddesinde.

“Devlet ormanlarına ve Devlet ormanı sayılan yerlere ait her çeşit işler Orman Genel Müdürlüğünce yapılır ve yaptırılır.” hükmünün bulunduğu, dolayısıyla, Devlet ormanı, tanımı gereğince kendi içinde bir bütünlük gösterdiği, orman alanlarının imar planlama sınırı içine alınması veya farklı bir işlev öngörülmesinin orman alanının bütünlüğünü olumsuz yönde etkileyeceği hususları göz önünde bulundurulduğunda,

dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek mahiyette bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından imar planı değişikliklerinin Orman Kanununun 17/4. maddesi kapsamında ...tarih ve ...sayılı olurla izin verilen ulaşım yolu hariç olmak üzere kalan kısmının hukuka aykırı olarak tesis edildiği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve kanuna aykırı olup bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 29.10.2021 tarihli ve 31643 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 85 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2. maddesi ile de aynı Kararnamenin 97. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "Çevre ve Şehircilik" ibaresinin "Çevre,

Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiği görüldüğünden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının davalı olarak belirlenmesi suretiyle işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Devlet ormanlarını kapsayacak şekilde hazırlanan Orta Doğu Teknik Üniversitesine ait alana ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 30.09.2013 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planının, Devlet ormanlarının ve hükmi şahsiyete haiz amme ormanlarının imar planı çalışmalarına konu edildiği ileri sürülerek Orman Kanununun 17/4. maddesi kapsamında ...tarih ve ...sayılı olurla izin verilen ulaşım yolu hariç olmak üzere kalan kısmının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş; Ormanlar ve orman köylüsü başlıklı 169. maddesinde de; "Bütün Ormanların gözetiminin devlete ait olduğu, Devlet ormanlarının mülkiyetinin devrolunmayacağı, Devlet Ormanlarının kanuna göre Devletçe yönetilip işletileceği" hükme bağlanmıştır.

6831 sayılı Orman Kanununun 2. maddesinde;"Bu madde de belirtilen hususlar dışında orman sınırlarında hiç bir surette daraltma yapılamayacağı" belirtilmiş, aynı Kanunun 17. maddesinin 3. fıkrası ile 18. maddesinde de yine Orman alanlarında ne şekilde yapılaşma yapılabileceğine dair sınırlı şekilde sayılan bir takım istisnalara yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, dava konusu imar planlarının Devlet ormanı sayılan alanları kapsayacak şekilde yapılıp, imar planı paftalarında orman alanlarının gösterilmiş olması nedeniyle Devlet ormanları ile hükmi şahsiyete haiz amme ormanlarının imar planı çalışmalarına konu edilmemesi gerektiği ileri sürülerek davacı idarece izin verilen ulaşım yolu hariç kısmının iptali istenilmektedir.

Dava konusu imar planlarına ilişkin olarak İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, 1/25000 ölçekli nazım imar planı ile alt ölçekli imar planları arası hiyerarşinin sağlandığı ve planların kademelenmesi ilkesine göre üst ölçek ile ilişkilendirildiği, orman alanlarının yapılaşmaya açılmadığı ve kamu yararının göz ardı edilmediği, mutlak korunması gereken orman alanlarına ilişkin olarak plan kararları ve plan notları ile gerekli düzenlemenin önerildiği,

dava konusu planların planlama ilke ve esaslarına uygun hazırlandığı yönündeki tespit ve değerlendirmeler hükme esas alınmayarak, orman alanlarının imar planlama sınırı içine alınması veya farklı bir işlev öngörülmesinin orman alanının bütünlüğünü olumsuz yönde etkileyeceği gerekçesiyle ulaşım yolu hariç olmak üzere imar planlarının kalan kısmının hukuka aykırı olduğuna karar verilmiştir.

Orman alanlarında, Orman Kanununda sınırlı sayıda belirtilen istisnalar hariç olmak üzere orman kullanımı dışında farklı bir kullanım kararı öngörülmesinin mümkün olmadığı açıktır. Devlet ormanlarını da kapsayacak şekilde hazırlanan dava konu imar planlarında, davacı idare tarafından izin verilen ulaşım yolu haricinde orman alanları içinde yapılaşmaya yönelik bir fonksiyon önerilmediği gibi orman sınırlarının da değiştirilmediği anlaşılmaktadır.

Ormanlar yapılaşmaya kapalı alanlar olduğundan, her tür ve ölçekte hazırlanan imar planlarında, orman kadastrosu ile tespit edilmiş alanların, orman lejantı ile gösterilmesi esastır. Bu durumda, dava konusu imar planlarında uyuşmazlığa konu orman alanlarının imar planlama sınırı içinde kalması nedeniyle imar planı paftalarında orman fonksiyonunda gösterilmesinde imar mevzuatı açısından hukuka aykırılık görülmemektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.