Danıştay 6. Daire E.2018/5439 K.2022/12186

Dava konusu istem: Manisa ili, Saruhanlı İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ve … parsel (yeni … ada, … parsel) sayılı taşınmazları kapsayan alanda belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yapılan parselasyon işlemi ile dayanağı Saruhanlı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile planlama alanında konut alanının arttırıldığı, ancak öngörülen ek nüfus için aynı oranda donatı alanı ayrılmadığı ve bölgede öngörülen park alanının azaltıldığı, bu nedenle anılan planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatı ile kamu yararına aykırı olduğu; parselasyon işleminin uygulama imar planına uygun olması gerektiği, davaya konu uygulama imar planı hukuka aykırı bulunduğundan, bu plan esas alınarak yapılan parselasyon işleminde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu uygulama imar planı değişikliğiyle öngörülen yeşil alandan bölgedeki konut alanlarının da faydalanmasının amaçlandığı, hukuka ve mevzuata uygun olarak yapılan uyuşmazlık konusu işlemlerde şahısların haklarının korunmasına çalışıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa ili, Saruhanlı İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ve … parsel (yeni … ada, … parsel) sayılı taşınmazları kapsayan alanda belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yapılan parselasyon işlemi ile dayanağı Saruhanlı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde Uygulama İmar Planı, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

İşlem tarihinden yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğinin 3. maddesinde plan değişikliği, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleri olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı Kanunun işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri maliklerinin veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca çıkarılan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde, "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır,

b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır,

c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, İmar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin "Parsellere ait tanımlar" başlıklı 15. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar, parsel cephesidir. Îki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar, parsel cephesidir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait Manisa ili, Saruhanlı İlçesi,.

Mahallesi, … pafta, … ve … parselleri kapsayan alanda Saruhanlı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapıldığı, anılan parseller birleştirilerek taşınmazların fonksiyonlarının -önceki uygulama imar planındaki gibi- konut (B-3 ve B-4) ve yol alanı olarak belirlendiği ve bu plan kararı dayanak alınarak belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapıldığı; davacı tarafından, bölgedeki park alanının keyfi olarak kendi taşınmazlarına kaydırıldığı,

yol kararının taşınmaz üzerindeki yapının yıkılmasına neden olacağı ve yasal orandan fazla kesilen düzenleme ortaklık payının kanunen belirlenen hizmetlere ayrılmadığı iddiaları ile anılan işlemlerin iptalinin talep edildiği görülmektedir.

İdare Mahkemesince, dava konusu imar planı değişikliği ile planlama alanında konut alanının arttırılmasına karşılık öngörülen ek nüfus için aynı oranda donatı alanı ayrılmadığı ve park alanının azaltıldığı gerekçesiyle uyuşmazlık konusu plan değişikliğinin tümünün iptaline karar verilmiş ise de; davacının taşınmazına ilişkin yukarıda açıklanan iddialarla bu davayı açtığı dikkate alındığında, bu konuda herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, diğer bir ifadeyle taleple bağlı kalınmayarak hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle Mahkemece, davacının talebi ve buna bağlı olarak bu davayı açmaktaki amacı göz önünde bulundurularak, dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin davacının taşınmazları bakımından imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları ile kamu yararı yönünden uygun olup olmadığının, gerekirse ek bilirkişi raporu alınıp değerlendirilerek uyuşmazlığa ilişkin yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, dava konusu parselasyon işlemi hakkında dayanağı dava konusu uygulama imar planına dair yukarıda açıklandığı biçimde yapılacak inceleme sonucuna göre bir karar verileceği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.