Danıştay 6. Daire E.2018/5506 K.2021/12266

Dava konusu istem: Dava Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılması talebinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı Çorum Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince; davacının taşınmazı üzerinde 5 kat yapılaşma hakkı verilmesi talebinin, Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik hükümlerinin 28. maddesine aykırılık oluşturacağı ve 12 metrelik yolun güney cephesindeki kat yüksekliklerine kıyasla plan bütünlüğü ve sürekliliği açısından olumsuz olacağı anlaşıldığından davacı talebinin bu yönüyle reddi gerektiği, ancak davacı isteminin temelde malik olduğu taşınmaz üzerinde 3 kat olarak belirlenen yapılaşma hakkının çevre yapılaşma koşulları dikkate alınarak eşitlik ve sosyal adalet ilkesi çerçevesinde yeniden belirlenmesine ilişkin olduğu,

davacı taşınmazının cephe aldığı yola cepheli olan imar parsellerinden yalnızca altı tanesinde A-3 (ayrık nizam, 3 kat), diğerlerinde A-4 yapılaşma koşulu önerildiği görüldüğünden bu durumun davacı açısından hakkaniyetli olmayan bir durum yarattığı ve plan bütünlüğü ve sürekliliği açısından uygun olmayan bir yaklaşım ortaya koyduğu,

bu nedenle davacı taşınmazının doğusunda bulunan imar parsellerinde olduğu gibi uyuşmazlık konusu taşınmazda da A-4 yapılaşma koşulu getirilmesinin plan bütünlüğü, sürekliliği ve parsel malikleri açısından daha hakkaniyetli olacağı, 5 kat yapılaşma halinde artan nüfusun sosyal donatı ihtiyacının karşılanamayacağı gerekçesi ile davacı talebinin doğrudan reddedilmesinin şehircilik esaslarına, planlama ilkelerine ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, davacı talebinin kar amaçlı ve yoğunluk arttırıcı nitelikte olduğu, donatı alanlarında azalmaya neden olacağı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Daire since verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu imar planlarındaki mevcut yoğunluğu arttırıcı, donatı alanını azaltıcı, plan bütünlüğünü bozucu ve bu nedenlerle de imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlaşılan imar planı teklifinin kabul edilmesinin uygun olmadığı yolundaki dava konusu belediye meclis kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi gerektiği sonucuna ulaşıldığından davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabülüne, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 31/01/2018 tarih ve E:2013/9007, K:2018/793 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çorum ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın A-3 olan yapılaşma koşulunun A-5 olacak şeklinde değiştirilmesine yönelik olarak davacı tarafından hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılması teklifinin, davalı belediye tarafından, Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğe göre imar planı değişikliklerinde artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal donatı alanlarının karşılanması gerektiği, davacı teklifinin ise bu koşulu sağlamadığından bahisle reddine ilişin ... tarih ve ... sayılı Çorum Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 16. maddesinde, "Hazırlanacak her ölçekteki imar planlarının yapım ve değişikliklerinde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak sosyal ve teknik donatı alanlarında EK-1 deki tabloda belirtilen asgari standartlara uyulur.".

27. maddesinde, "İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: 1- İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık ve kuruluşların görüşü alınacaktır.

2- İmar planındaki bir sosyal ve teknik alt yapı alanının kaldırılabilmesi ancak bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.".

28. maddesinde ise, "İmar planında verilmiş olan inşaat emsalinin, kat adedinin, ifraz şartlarının değiştirilmesi sonucu nüfus yoğunluğunun arttırılmasına dair imar planı değişikliklerinde: 1- (Değişik: RG 2/9/1999-23804) Artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanları EK-1 de belirtilen standartlara uygun olarak plan değişikliğine konu alana hizmet vermek üzere ayrılır ve/veya artırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından davalı belediyeye sunulan ve dava konusu taşınmazda getirilen konut alanı kullanım kararına ilişkin yapılaşma koşullarının A-3'ten A-5'e çıkarılmasına ilişkin imar planı teklifinin, dava konusu parselin kat adedinde artış öngörmesi nedeniyle yoğunluk arttırıcı nitelikte olduğu,

bu nedenle Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin yukarıda anılan hükümlerinde belirtilen koşullardan olan yoğunluk artışı nedeniyle artan nüfusun ihtiyacı olan ilave sosyal ve teknik altyapı alanı kullanımı getirilmesi gerektiği, ancak dava konusu parsele ilişkin teklifte bu yönde planlama yapılmadığı anlaşıldığından davalı idare tarafından yoğunluk arttırıcı olduğundan bahisle reddedilen davacı teklifinde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, parsel bazında yapılması istenilen plan değişikliği teklifinin, imar plan bütünlüğünü bozucu nitelikte olduğu, plan değişikliğini zorunlu kılan nesnel ve teknik nedenlerin somut olarak ortaya koyulamadığı da açıktır. Bu durumda, dava konusu imar planlarındaki mevcut yoğunluğu arttırıcı, donatı alanını azaltıcı, plan bütünlüğünü bozucu ve bu nedenlerle de imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı nitelikteki imar planı teklininin kabul edilmesinin uygun olmadığı yolundaki dava konusu belediye meclis kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

(X) KARŞI OY

Kararın düzeltilmesi isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.