Danıştay 6. Daire E.2018/6307 K.2022/1729

Bu itibarla, İdare Mahkemesince 1/1000 ölçekli uygulama imar planının yeniden değerlendirilmesi gerekmekte olup temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, İstanbul İli, Şişli İlçesi,. Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan 17/12/2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli Okmeydanı Tarihi Sit Alanları Koruma Amaçlı ve Etkileşim Geçiş Sahası Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmış.

İdare Mahkemesince, uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının yargı yerlerince iptaline karar verilmesi nedeniyle plansız kalan alanda yeniden hazırlanan ve 18/03/2016 tarihinde onaylanan1/5000 ölçekli nazım imar plana dayanarak 28/11/2016 tarih ve 2088 sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve 30/01/2017 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının yürürlüğe konulduğu gerekçesiyle görülen davanın konusuz kaldığı sonucuna varılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş, bu karar davalı idareler vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini,başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ,ulaşım sistemleri ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 6. maddesinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından çevre düzeni planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planlarının ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanacağı, her planın bir üst kademedeki plana uygun olacağı hükme bağlanmıştır.

Uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan ve dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına dayanak teşkil eden 13/08/2012 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporuna istinaden verilen İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 19/03/2020 tarih ve E:2017/2152, K: 2020/635 sayılı kararında"...Dava konusu planlama alanın, 15.06.2009 onalı 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında meskun alanlar, sit ve koruma alanları ve merkezi iş alanı ve bütünleşme bölgesi lejantında kaldığı,

dava konusu 13.08.2012 tasdik tarihli Okmeydanı 1/5000 ölçekli Tarihi Sit Alanları Koruma Amaçlı ve Etkileşim Geçiş Sahası Nazım İmar Planında dava konusu alanda bulunan yapılara ilişkin olarak; koruma Alanları, konut yerleşim alanları. kentsel çalışma alanları, kentsel sosyal altyapı alanları, kentsel teknik altyapı alanları fonksiyonlarının ayrıldığı görülmekte olup buna göre dava konusu planın üst ölçekli plana uygun olduğu,

-Dava konusu planın ilgi kurum görüşleri alınarak, koruma kurulu kararları doğrultusunda hazırlandığı,

-İstanbul I Numaralı KTVKK’nun 07.07.1993 gün 4720 sayılı kararı ile alınan iznin sadece 14 bölgedeki nişan taşlarıyla ilgili kalıntıları içerdiği, planlama yapılacak alanda bulan diğer kalıntılar ile ilgili olarak net bir sonuç ortaya konulmadığı, semtin kimliğinde önemli yeri olan ve adını da Okmeydanı olarak geleneksel okçuluğa ait maddi unsurların doğal ortamından taşınması,

ayaktaşı ve okun düştüğü menzili gösteren bağlantının yok olmasına neden olacağı, planlama sonrası yapılacak düzenleme çalışmalarında yönlendirme ve bilgilendirme levhalarıyla ok atım mesafeleri ve ünlü okçular günlük yaşam içerisinde yaşamaya devam edecekken doğal ortamından koparılarak açıkhava müzesi benzeri bir alanda yanyana dizilmeleriyle tarihsel bağ koparılacağı, yerinde sergileme ve bütünlüğü muhafaza etme sonucunda ortaya çıkan semt kimliği oluşturacakken bu bütünlük taşıma ve nisbi korumalarla sekteye uğratacağından, bu yönüyle dava konusu planın uygun olmadığı,

- Dava konusu plan ile çalışma alanlarının ortadan kaldırıldığı, bölge halkının önemli bir kısmına iş temin eden kentsel çalışma alanlarının nazım imar planında yer almadığı, nazım imar planında üst planda belirtilen gündüz-gece nüfususun dengeli olması ilkesinden hareket ederek, bölge insanına hizmet eden ve istihdam yaratan işyerlerinin, bölgedeki yaşam tarzının, iş konut ilişkilerinin planlama alanı içinde korunması gerektiğinden, bu yönü ile de dava konusu nazım imar planı ile getirilen düzenlemenin uygun olmadığı,

-Toplam planlama alanının %40,7 sinin sosyal donatı alan ve yeşil alana ayrıldığı, bölgeye ilgili mevzuat uyarınca donatı alanı standartlarına göre ne kadar alan ayrıldığının belirtilmemesinin planlama tekniklerine ve mevzuata uygun olmadığı,

-Taşıt yollarının güzergah seçiminde mevcut kentsel altyapının yok sayıldığı, yol dokusunun dikkate alınmadan yeni taşıt ulaşım akslarının ve yollarının düzenlendiği, adeta sanki boş bir arazideki gibi yol sisteminin oluşturulduğu, dolayısıyla, bu hususlarda dava konusu Nazım İmar Planı ile getirilen kararların planlama ilke ve tekniklerine uygun olmadığı, ..." gerekçelerine yer verilerek dava konusu işlemin iptaline yönelik verilen karar Danıştay Altıncı Dairesinin 11/04/2018 tarih ve E:2020/7001, K:2020/12879 sayılı kararı ile onanmıştır.

Bu durumda, dava konusu edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı niteliğindeki 1/5000 ölçekli nazım imar planının yargı yerince iptaline karar verilmesi nedeniyle, İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.