Danıştay 6. Daire E.2018/6845 K.2022/1117

Dava konusu istem: Sivas İli, Zara İlçesi, … Köyü, … Mevkii, … pafta, …parsel sayılı taşınmazın fonksiyonun ayrık nizam iki kat konut alanı olarak belirlenmesi suretiyle yapılaşmaya açılmasına yönelik kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptal edilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı, … tarihli, … sayılı ve … tarihli, … sayılı belediye meclis kararlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davacının maliki olduğu taşınmazın yapılaşmaya açılmasına yönelik kabul edilen imar planlarının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclis kararlarının, imar ve tarım mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları ile kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma sebeplerinden hiçbirisi bulunmadığı. belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu … tarihli, …sayılı ve … tarihli, … sayılı belediye meclis kararlarına ilişkin temyiz istemi bakımından; temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının bu kısmının onanması, … tarihli, … sayılı belediye meclis kararı bakımından ise davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden, bu kısmının söz konusu gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu … tarihli, … sayılı ve … tarihli, … sayılı belediye meclis kararlarına ilişkin temyiz istemi bakımından;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan işlemlere ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.

Dava konusu … tarihli… sayılı belediye meclis kararına ilişkin temyiz istemi bakımından;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114.maddesi, 1.fıkrası, (i) bendinde; aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması gerektiği hükmüne yer verilmiş, Kanunun 115.maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, yukarıda anılan dava şartlarından aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması gerektiği düzenlenmemiş ve Kanunun 31.maddesinde de Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve kesin hükme bağlanmış olduğunun saptanması halinde, ikinci davanın esasının kesin hüküm nedeniyle incelenemeyeceği usul hukukunun genel ilkelerindendir.

Bir yargı yerince yasada gösterilen usullere göre verilen karar, itiraz ve temyiz yollarından geçerek veya itiraz ve temyiz süreleri sona ererek kesinleştikten sonra yargılamanın iadesi gibi bazı istisnaların dışında artık değişmez bir nitelik kazanır, hiçbir makam, merci, hatta kararı vermiş olan yargı yeri dahi başka bir kararıyla onu değiştiremez. Yargı kararlarının bu değişmezlik kuvvet ve niteliğine kesin hüküm (muhkem kaziye) denilmektedir.

Yine kesin hüküm halini alan bir yargı kararının sadece hüküm fıkrası itibariyle değil aynı zamanda gerekçesi itibariyle de en başta davanın taraflarını bağladığı, bunların kesin hükme bağlanan bir uyuşmazlığın yeniden tartışılmasını hukuken mümkün kılacak bir olanağa sahip bulunmadıkları ve yargı yerinin de kesin hükümle çözümlenen uyuşmazlık hakkında yeniden karar veremeyeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta; dava önce aynı davacı tarafından … tarihli, … sayılı belediye meclis kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/11/2018 tarihli, E:2016/3629, K:2018/9632 sayılı kararıyla onanarak yargılamasının sona erdiği görüldüğünden, tarafları ve konusu aynı olan uyuşmazlığın bu kısmının, kesin hüküm nedeniyle davanın esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, … tarihli, … sayılı belediye meclis kararına ilişkin istinaf başvurusunun davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekmekte iken, esasının incelenmesi suretiyle reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.