Danıştay 6. Daire E.2018/9582 K.2021/6524

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarihli, 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca, Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı Kararnamenin 99. maddesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, Hazineye ait taşınmazlara ilişkin olarak Kocaeli Defterdarlığı yerine, Kocaeli Valiliği (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) davacı mevkiine alınarak gereği görüşüldü:

Dava, Kocaeli İli, Darıca İlçesi,. Mahallesinde bulunan mülkiyeti hazineye ait … pafta, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı Darıca Belediyesi Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış.

İdare Mahkemesince, Danıştay Altıncı Dairesinin 24/05/2016 tarih ve E:2012/1813, K:2016/3109 sayılı bozma kararına uyularak, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapor ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının mevzuata uygun belirlendiği, parselasyon işleminin dayanağı uygulama imar planına uygun olduğu, düzenleme ortaklık payı hesabında ölçütlerin aşılmadığı ve hesabın mevzuata uygun olduğu,

davacı idareye yapılan tahsisin mevzuata ve hakkaniyete aykırı bir işlem olarak nitelendirilemeyeceği anlaşıldığından dava konusu parselasyon işleminde dağıtım ilkeleri ve parselasyon esaslarına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı idare tarafından temyiz edilmiştir.

İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında: "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." kuralı yer almıştır.

İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesinde, düzenleme ile oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisinin sağlanacağı kuralı, aynı madde (b) bendinde de plan ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesinin sağlanacağı kuralı yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işlemiyle amaçlananın; imar planı, plan raporu ve imar yönetmeliği hükümlerine göre imar adasının tüm biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturulması ve yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının imar parsellerinde oluşan değer artışı karşılığında düzenlemeye giren parsel maliklerinden bedelsiz olarak alınarak kamunun eline geçmesini sağlamak olduğu sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 17.05.2011 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait kadastro parseli ile aynı adada bulunan yine davacıya bir başka müstakil kadastro parselinden gelen hakkıyla birleştirilmesi halinde bağımsız bir imar parseli tahsis etme imkanının teknik olarak mümkün olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince yeniden mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 08.08.2018 tarihli bilirkişi raporunda; düzenleme sınırının Yönetmeliğe aykırı olmadığı,

parselasyon işleminin imar planına uygun olduğu, düzenleme ortaklık payı hesabında ölçütlerin aşılmadığı ve hesabın mevzuata uygun olduğu, parselasyona 9 adet kadastral parselin girdiği, altı adet imara uygun parsel üretilebildiği, 2385 sayılı ada içerisinde mevcut 6 parselin dışında davacı idareye tahsis olunabilecek başka parsel üretebilmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla ada içerisinde davacının müstakilen tahsisinin tartışılabileceği tek parselin … sayılı parsel olduğu, tümüyle yolda kalan … ve … sayılı parsellerdeki 15 hissedara tahsisinin de … sayılı parselden yapıldığı,

bu 15 hissedarın … sayılı parsel yerine üzerinde bina bulunan …, … ve … sayılı parsellere yapılmasının tercih edilmemesinden dolayı davacıya müstakil parsel oluşturulamadığı, ancak bu hisselerin tümünün kat irtifakı kurulmuş olan da dahil bina olan parsellere aktarılması durumunda iyi bir çözümün ortaya çıkmayacağı, bina sahiplerinin çok sayıda başka özel kişi ile yaşayacağı sorun ve mağduriyetlerin doğuracağı toplumsal zararın davacının olası ekonomik kaybından çok daha fazla olacağı,

davacıya yapılan tahsisin mevzuata ve hakkaniyete aykırı bir işlem olarak nitelendirilemeyeceği yönünde tespitlere yer verilmek suretiyle dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu yolunda görüş bildirildiği, İdare Mahkemesince 08.08.2018 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait parselin müstakil olarak uygulamaya girdiği ancak uygulama sonrası kadastral parselin komşuluğunda olan ve üzerinde bina bulunan 3 ayrı imar parselinden davacıya hisseli tahsis yapıldığı, uygulama sahası içerisinde kısmen konut alanında kalan dava dışı … ve … parsel sayılı taşınmazların tamamının yolda kalmamasına rağmen parselasyon sonrası yerinden verilme ilkesine aykırı bir şekilde davacıya ait kadastral parselin olduğu yere taşındığı,

uyuşmazlığın temelini davacıya müstakil parsel tahsis edilmemesinin oluşturulduğu dikkate alındığında, davacıya ait aynı ada içerisinde kalan başka bir kadastro parselinden gelen hakkıyla birleştirildiğinde müstakil bir imar parseli tahsis etme imkanının olduğu bilirkişi heyetince de tespit edilmesine karşın, bu yola başvurulmaksızın davacı idarenin mülkiyet hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracak şekilde tesis edilen parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.