Danıştay 6. Daire E.2019/11714 K.2021/2125

Dava konusu istem: Isparta İli, Eğirdir İlçesi, … Köyü, … Mevkii, … Gölü Milli Parkı içindeki sazlık alanda traktör ile sürüm yapılarak çevreye zarar verildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 9/e ve 20/k maddeleri uyarınca 35.193,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı Isparta Doğa Koruma ve Milli Parklar İl Şube Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 22/03/2018 tarih ve E:2015/2168, K:2018/1842 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, 2872 sayılı Çevre Kanununun ihlal edildiğine dair denetim tutanağını tanzim eden Jandarma Genel Komutanlığına, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca 2872 sayılı Kanunun 12. maddesine göre yapılmış bir yetki devri bulunmadığından, denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli jandarmalar tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bakanlık personelinin de bulunduğu tutanakta kolluk görevi yapan jandarmanın da olmasının tutanağı ve buna dayanılarak tesis edilen idari işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Isparta İli, Eğirdir İlçesi, Yukarı Gökdere Köyü,. Mevkii,. Gölü Milli Parkı içindeki sazlık alanda traktör ile sürüm yapıldığı yönünde 08.02.2014 tarihi saat:22:00 sıralarında yapılan ihbar üzerine, olay yerine gelen jandarma ekibi tarafından tahkikat yapıldığı ve tahkikat neticesinde; sulak alan niteliğinde ve Kovada Gölü koruma sınırları içerisinde bulunan alanın traktörle sürülerek tahrip edildiğinin tutanak ve fotoğraflarla tespit edildiği,

2872 sayılı Çevre Kanununun 9/e maddesine aykırı olarak izinsiz tarla açıldığından bahisle davacıya aynı Kanunun 20/k maddesi uyarınca 35.193,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı Isparta Doğa Koruma ve Milli Parklar İl Şube Müdürlüğü tarafından işlem tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 3. maddesinde Jandarmanın, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanunların verdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kolluk kuvveti olduğu, ''Jandarmanın genel olarak görevleri''ni düzenleyen 7. maddesinde, Jandarmanın sorumluluk alanlarında emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men takip ve tahrik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, (b) ve (c) bentlerinde belirtilen görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri yapmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Jandarmanın genel olarak görev ve sorumluluk alanının, polis ve sahil güvenlik teşkilatının görev alanının dışındaki yerler olduğu, Jandarmanın görev alanının genellikle Ülkemizin kırsal kesimleri olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Jandarmanın sorumluluk alanlarında kamu düzenini korumak, asayiş ile kamu düzenini sağlamak, koruma ve kollamak ve bunun için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak görevinin bulunduğu çevrenin korunmasına ve kirletilmesinin önlenmesine yönelik uygulamaların da kamu düzenine ilişkin olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının çevre denetimi ile ilgili görevli personel kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle geniş bir alanı kapsayan ülkenin kırsal alanlarında çevre denetiminin yeterince ve sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı da dikkate alındığında, Jandarmanın Çevre Kanunu kapsamındaki konusu suç teşkil eden fiil ve uygulamaları tespit yetki ve görevinin bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/12/2019 tarihli, E:2019/616 K:2019/6248 sayılı kararı da bu yönde olup, görev ve sorumluluk alanı çerçevesinde Jandarma personelinin Çevre Kanununa ilişkin, konusu suç teşkil eden fiil ve uygulamaları tespit etme yetkisi ve görevinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; Jandarma ekipleri ve … Gölü Milli Parkı Şefliği personeli tarafından müşterek olarak düzenlenen 08.02.2014 tarihli tutanağa, şüphelilere ait ifade tutanaklarına ve olaya ilişkin görsel meteryallere dayanılarak verilen idari para cezasına karşı açılan davada; davaya konu alanda davacı tarafından para cezasına konu fiilin işlendiğinin sabit olup olmadığı tespit edildikten sonra dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde işin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, idari para cezasının, denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli jandarmalar tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak verildiği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline dair verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.