Danıştay 6. Daire E.2019/12631 K.2023/10205

II- (DAVACI YANINDA MÜDAHİL) … Defterdarlığı …. VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Samsun ili, Canik İlçesindeki balıkçı barınaklarının bulunduğu alana ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen Samsun ili, Canik İlçesi, Rıhtım ve Yanaşma Yeri Amaçlı 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin plan açıklama raporunda, 'söz konusu alan içerisinde kentin rekreaktif ve sosyal taleplerinin karşılandığı 8 metreyi aşmayacak yapı yapılabilecek şekilde mekansal planlar yapılacağı' ifadelerinin yer aldığı,

uyuşmazlık konusu alanda yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sırasında bu alanda davalı belediyece iki katlı sosyal tesis binası inşa edildiğinin görüldüğü, anılan plan notu uyarınca bu şekildeki bir kullanım kararının getirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, uyuşmazlık konusu çevre düzeni planı değişikliğine ilişkin plan açıklama raporunda fiili kullanımların korunacağının belirtildiği, dava konusu alanda bulunan yapının kot altında kaldığı ve yola göre yüksekliğinin 8 metrenin altında kaldığı, anılan yapının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, gerekçeli karardaki tespitlerin hatalı olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur. Davacı yanında müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının aşağıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

04/07/2011 tarih ve 27984 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, a) Yerleşme, yapılaşma ve arazi kullanımına yön veren, her tür ve ölçekte fiziki planlara ve uygulamalara esas teşkil eden üst ölçekli mekânsal strateji planlarını ve çevre düzeni planlarını ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlamak, hazırlatmak,

onaylamak ve uygulamanın bu stratejilere göre yürütülmesini sağlamak Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmış; aynı maddenin 3. fıkrasında, "Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen ulusal ve bölgesel nitelikteki fiziki planları Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar.

Büyükşehir belediyeleri sınırları içerisindeki çevre düzeni planlarını büyükşehir belediyeleri, büyükşehir olmayan illerde ise Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar." düzenlemesine yer verilmiştir.

3621 sayılı Kıyı Kanununun "Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabilecek Yapılar" başlıklı 7. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebilir.

Bu gibi yerlerde doldurma veya kurutmayı yapacak ilgili idarenin valiliğe iletilen teklifi, valilik görüşü ile birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir. Bakanlık, konusuna göre ilgili kuruluşların görüşünü de almak suretiyle teklifi inceler. Uygun bulunması halinde ilgili idare tarafından uygulama imar planı hazırlanır. Bu yerler için yapılacak planlar hakkında 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uygulanır.

Ancak bu planlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından. 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan alanlardaki planlar, anılan Kanunun 7 nci maddesine göre ve 4737 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlardaki planlar ise anılan Kanunun 4/A, 4/C ve 4/Ç maddelerine göre tasdik edilir. Doldurma ve kurutma işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılır. Bu araziler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır, özel mülkiyet konusu olamaz.

Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları düzenlenebilir." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, Samsun ili, Canik İlçesi, F36b3 paftasının bulunduğu alan Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğiyle 'Rıhtım ve Yanaşma Yeri' olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen 3621 sayılı Kanununun 7. maddesinde, kıyı şeridinde hazırlanan planların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanacağı, dolayısıyla, planlama ve yönetim bağlamında kıyı bölgesinin sahil şeridi bölümünde plan kararı alma ve onama yetkisinin dolgu alanlarını kapsayan kıyı şeridinde (2634 sayılı Turizmi Teşvik Yasası kapsamında kalan turizm alanları ve turizm merkezleri hariç) plan yapma, yaptırma ve onama yetkisinin merkezi idarede olduğu (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı), bu nedenle Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı alınmamak suretiyle sürecin mevzuata uygun olarak neticelendirilmediği anlaşıldığından,

büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. Öte yandan, Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca 14/02/2005 tarihinde onaylanan Samsun (Canik) Balıkçı Barınağı Geri Sahası ve Sahil Yoluna ait 1/1000 ölçekli Dolgu İmar Planı bulunduğu ve bu planın halen yürürlükte olduğu anlaşılmaktadır.