Danıştay 6. Daire E.2019/12884 K.2021/8391

Dava konusu istem: İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Ataşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 11/06/2018 tarih ve E:2015/11246, K:2018/4539 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak, aynı aykırılık nedeniyle davacı adına mükerrer işlem tesis edilmiş olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, dava konusu işlemin mahkeme kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği, mükerrer işlem olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca vekili olmadığı halde davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Ataşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

18/05/2018 tarihli, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında.

"Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir.

Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında. "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun ve 2960 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir."hükmüne yer verilmiştir.

Anılan madde uyarınca 06/06/2018 tarihli, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 1. fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili alınmış para cezasına ilişkin kararların iptali için encümen tarafından karar alınması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından dosyaya sunulan Ataşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazıda, davacı hakkında tahakkuk eden toplam 41.217,47-TL para cezasının tahakkuktan terkin edildiği, yapı kayıt belgesinin iptal edildiği bilgisi alındığı takdirde bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağının ve yeniden işlem yapılacağının ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Ruhsat ve eki projeye aykırı inşai faaliyetler nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin olarak tesis edilen encümen kararının, dava devam ederken aykırılıklar Yapı Kayıt Belgesine bağlanarak para cezasının idare işlemi ile iptal edilmesi durumunda; para cezasına ilişkin kararın sonradan iptal edilmiş olması nedeniyle uygulanması olanaklı olmadığından; konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince; davaya konu aykırılıkların Yapı Kayıt Belgesine bağlanması nedeniyle para cezasına ilişkin dava konusu kararın iptal edilip edilmediği hususunun araştırılması ve iptal edilmişse davanın konusuz kalması nedeniyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan yeniden verilecek kararda davacının davasını avukat tarafından takip etmediğinin dikkate alınacağı tabiidir.

KARŞI OY (X)

Uyuşmazlıkta; mahkeme kararının uygulanması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve yargı kararının uygulanmasına yönelik olan söz konusu işlemin, davacı adına tesis edilen mükerrer işlem olarak kabul edilemeyeceğinden, temyize konu kararın bu gerekçe ile bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

KARŞI OY (XX)

Davacı tarafından dosyaya sunulan Ataşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısında, davacı hakkında tahakkuk eden toplam 41.217,47-TL para cezasının tahakkuktan terkin edildiği, yapı kayıt belgesinin iptal edildiği bilgisi alındığı takdirde bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağının ve yeniden işlem yapılacağının ifade edildiği anlaşıldığından, davanın konusuz kaldığı açık olup, temyize konu kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.