Danıştay 6. Daire E.2019/13756 K.2023/5824

2- ... Genel Müdürlüğü/...

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Kırşehir ili, Kaman ilçesi, ... ve ... Mahalle sınırları içerisinde Kaman Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla tesis edilen parselasyon işleminin yargı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, uygulama öncesi duruma dönülmesi amacıyla hazırlanan geri dönüşüm cetvellerine göre tapuya tescilin yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Kaman Tapu Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Tapu ve Kadastro XI. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; parselasyon işleminin yargı kararıyla iptaline karar verilmesi üzerine, Mahkeme kararındaki gerekçeler dikkate alınarak yeniden parselasyon yapılması gerektiği, Mahkemece verilen iptal kararının parselasyon işleminin hiç bir şekilde yapılmaması gerektiği sonucunu doğuran bir karar olmayıp, yapılan parselasyon işleminin hukuka aykırılığının tespitine ilişkin olduğu,

söz konusu iptal kararı üzerine kök parsellere dönülmesi yargı kararının bir sonucu olmakla birlikte, hukuki sonuçları itibarıyla yargı kararının tamamen yerine getirilmesine yönelik bir işlem olmadığı, bu nedenle; davacı belediye tarafından, geriye dönüşüm cetveli ve bu işlem sonrası Mahkeme kararındaki gerekçeler de dikkate alınarak yeniden tesis edilecek parselasyon işleminin kesinleşmesi ile yargı kararının uygulanmasının ve ancak bu halde Tapu Müdürlüğünden yargı kararının uygulanmasına yönelik tescil talebinde bulunulmasının mümkün olduğu, bu durumda;

parselasyon işleminin yargı kararıyla iptaline karar verilmesi üzerine belediye encümenince yalnızca parselasyon öncesi duruma dönülmesine karar verilmesinin yeterli olmadığı, geri dönüş cetvellerinin ve bunlar üzerine yapılacak yeni parselasyon işlemine ilişkin dağıtım cetvellerinin düzenlenerek kesinleştirilmesi halinde tapuda tescil işlemlerinin yapılabileceğine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarelerin yargı kararlarına uymak zorunda olduğu ve bu kararları kendi iç işlemleri ile değiştiremeyeceği, Mahkeme kararının parselasyon işleminin iptaline yönelik olduğundan davalı idarece bu karara uyularak geri dönüşüm cetvellerinin tescil edilmesi gerektiği, yeni bir parselasyon işleminin tesisi hususunda zorlanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Kaman Kaymakamlığı tarafından savunma verilmemiştir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından, kök parsellere dönüş işleminin yanında parselasyon işleminin iptaline ilişkin Mahkeme kararındaki gerekçe ve tespitler de dikkate alınarak yeni bir parselasyon işleminin de tesis edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kaman Belediye Encümeninin ...tarih ve 703 sayılı kararıyla Kırşehir ili, Kaman ilçesi, ...ve ...Mahalle sınırları içerisinde tesis edilen parselasyon işleminin, bir kısım parsel malikleri tarafından açılan davalar sonucunda, yargı kararıyla iptaline karar verilmiş ve bu kararlar kesinleşmiştir.

Anılan yargı kararı üzerine hazırlanan geri dönüşüm dosyası Kaman Belediye Encümeninin ...tarih ve ...sayılı kararıyla onaylanarak İmar Müdürlüğüne tevdi edilmiş, Kaman Tapu Müdürlüğünün 15/02/2016 tarihli yazısıyla; yalnızca geri dönüşüm dosyasının tescilinin mümkün olmadığı, geri dönüşüm ve yeniden yapılacak imar dosyasının birlikte gönderilmesi gerektiğinden bahisle Kaman Belediye Başkanlığına iade edilmiştir.

Davacı Kaman Belediye Başkanlığı tarafından 11/07/2017 tarihinde geri dönüşüm dosyasının tescilinin yapılması hususu yinelenerek yapılan başvuru; Tapu ve Kadastro XI. Bölge Müdürlüğünün "yalnızca uygulama öncesi duruma dönülmesine karar verilerek geri dönüş cetvellerinin tanzim edilip kadastro parsellerinin oluşturulmasının mümkün olmadığı, geri dönüş cetvellerinin ve bunlar üzerinden yapılacak yeni uygulamaya ilişkin dağıtım cetvellerinin ayrı ayrı düzenlenerek yasal prosedür çerçevesinde gerekli ilan ve tebligatlar yapılarak kesinleştirilmesi halinde tescillerinin yapılmasının mümkün olduğu" yönündeki 03/08/2017 tarihli yazısı gerekçe gösterilerek Tapu Müdürlüğünce 13/09/2017 tarihli işlem ile reddedilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

T.C. Anayasası'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin hukuk devleti olduğu, 138. maddesinin son fıkrasında, yasama, yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin 1. fıkrasında da, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

....

Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, Kırşehir ili, Kaman ilçesi, ...ve ...Mahalle sınırları içerisinde Kaman Belediye Encümeninin ...tarih ve ...sayılı kararıyla yapılan parselasyon işleminin yargı kararı ile iptaline karar verilmiştir. Bir bölgede parselasyon işleminin iptali üzerine dağıtım ilke ve esaslarına uygun yeni bir parselasyon işleminin her zaman yapılabileceği açık olmakla birlikte, parselasyon işleminin yargı kararı ile iptali sonucunda iptal kararının gereğinin yerine getirilmesinin ilk aşaması, kadastral parsellere dönüş cetvellerinin hazırlanması, onanması ve tapu kayıtlarında değişiklik olmuşsa eski hale dönüş yapılarak ilgilisince parselasyon öncesi hukuki duruma yeniden gelinmesinin sağlanmasıdır.

Bu durumda, belediyelerin parselasyon yapma konusunda takdir hakları bulunduğundan yargı kararıyla parselasyon yapmaya zorlanamayacağı gibi yapılan parselasyonun yargı kararıyla iptal edilmesi halinde belediyelerin yargı kararının uygulanması kapsamında iptal edilen uygulamadan önceki hukuki duruma dönme yönünde işlem yapmak zorunda olduğu,

ancak geri dönüş yaptıktan sonra yeni bir parselasyon planının yapılmasının gerekip gerekmediği hususu idarenin takdir yetkisi kapsamına girmekte ise de, dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda yapılan ve yukarıda anılan yargı kararı ile iptal edilen parselasyona yönelik olarak hazırlanan geri dönüş cetvelinin tescili başvurusu doğrultusunda işlem yapılması gerekirken anılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından,

davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.