Danıştay 6. Daire E.2019/15947 K.2024/484

Dava konusu istem: Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Mahallesi, … ada, … , … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına dair Gemlik Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının ve anılan karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işleminde düzenlenme sınırının mevzuatta belirtilen ilkelere uygun geçirildiği, düzenleme ortaklık payının yasal oranı aşmadığı, davacının hissedar olduğu parsellerin çok büyük kısmının kamuya terk edilmesi gereken ilköğretim alanı, park alanı ve imar yollarına rastladığı, bu nedenle kendi yerlerinden tahsis yapılmasının mümkün olmadığı belirtilerek dava konusu parselasyon işlemi ile anılan işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu parselasyon işlemi ile taşınmazların bir kısmının hukuki veya fiili bir zorunluluk bulunmamasına rağmen uzak yerlerden tahsis yapıldığı, karara esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığı ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Mahallesi, … ada, … , … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Gemlik Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile yapılan parselasyon işlemine, davacı tarafından yapılan itirazın … tarih ve … sayılı işlem ile reddi üzerine, dağıtımın mevzuata aykırı yapıldığı, kök parselin bulunduğu yerden çok uzakta ve değersiz yerlerden tahsis yapıldığı, mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülerek söz konusu parselasyon işlemi ve itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri maliklerinin veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca çıkarılan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde, "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır,

b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır,

c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, İmar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının hissedarı olduğu Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Mahallesi, … ada, … , … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Gemlik Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile yapılan parselasyon işlemi ile, davacının … parseldeki hissesi … ada, … ile … ada, … ve … parselde; … parseldeki hissesi … ada, … parselde; … parseldeki hissesi … ada, … parsel ve … ada … parselde başka hissedarlar ile birlikte hisseli olarak tahsis edilmiştir.

Olayda, davacı tarafından düzenleme sonucunda, dava konusu taşınmazlardan … parseldeki hissesinin, anılan taşınmaza uzak olan … ve … parsellerde tahsis edilmesinin dağıtım ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Dolayısıyla, davacının dava konusu parselasyon işlemine yönelik temel itirazının, kök parsellerin bulunduğu yerde oluşturulan imar adasında kendi altlıklarından tahsis yapılmadığı iddiası olduğu anlaşılmaktadır.

Parselasyonda, kök parsellerin bulunduğu yerde oluşturulan imar adalarına öncelikle kendi altlıklarından tahsis yapılması dağıtım ilkelerinin bir gereği olup, şayet uygulama imar planında imar parseli oluşturulması mümkün olmayan alanlarda kalan taşınmaz malikleri bulunuyorsa bu hisselerin parselasyon işlemi ile mümkün olduğunca taşınmazların yakınında oluşturulan, eşdeğer nitelikteki imar parsellerinden tahsis edilmesi gerekmektedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının hissedarı olduğu … , … ve … parsellerin çok büyük bir kısmının kamuya terk edilmesi gereken ilköğretim alanı, park alanı ve imar yollarına rastladığı, bu nedenle anılan parsel maliklerine başka alanlarda yer verilmesi gerektiği, dava konusu düzenleme işleminde teknik/hukuki zorunluluktan dolayı tüm hak edişlerinin kendi yerlerinde verilmesi olanağının bulunmadığı şeklinde tespitlere yer verilmiş ise de;

davacının parsellerine en yakın eşdeğer nitelikte olandan öncelikle müstakil, yoksa hisseli olarak tahsis yapılıp yapılamayacağının araştırılması suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacının bu husustaki iddiası yeteri kadar araştırılmadan eksik incelemeyle hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen hususun teknik bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, parselasyon teknikleri ve dağıtım ilkeleri bakımından uygun olup olmadığının açıklığa kavuşturulması amacıyla bilirkişilerden bu hususa ilişkin ek rapor alınarak elde edilecek sonucun değerlendirilmesi suretiyle uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.