Danıştay 6. Daire E.2019/16577 K.2022/8300

Dava konusu istem: Adana İli, Sarıçam İlçesi, … Mahallesi, … Ada … parsel sayılı taşınmazın spor alanına alınmasına yönelik 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliğine ilişkin Adana Büyükşehir Belediyesi Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden.

1/25000 ölçekli nazım imar planının alanda yürürlükte olan üst ölçekli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına uygun olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda bölgesel ölçekte planlanmış spor alanının kullanım amacı göz önünde bulundurulduğunda yer seçiminin, konumunun, alansal olarak büyüklüğünün şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmakla birlikte, 1/25000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ile plan değişikliğine konu olan yaklaşık 542 hektarlık alanda köklü değişikliklerin yapıldığı, bir çok alanın arazi kullanım kararı ve fonksiyonlarının değiştirildiği,

bu durumun ise, mevzuatın aradığı anlamda mevcut planın uygulama kabiliyetini ortadan kaldırarak planı ihtiyaca cevap vermeyecek bir hale getirdiği anlaşıldığından, alanda yapılan düzenlemelerin plan değişikliği ile değil, plan revizyonu ile yapılması gerekirken, idarece bu yöntem uygulanmayarak gerçekleştirilen 1/25000 nazım imar planı değişikliğine ilişkin dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlandığı, spor alanının kullanım amacı göz önünde bulundurulduğunda yer seçiminin, alansal büyüklüğünün şehircilik ilkelerine uygun olduğu, bölgede plan değişikliği ile konut alanlarının arttığı , bu sebeple artan nüfusun sosyal donatı ihtiyacını karşılamak için dava konusu taşınmazın spor alanı olarak belirlendiği , dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarihli, 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca, Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı Kararnamenin 99. maddesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca,

Hazineye ait taşınmazlara ilişkin olarak Maliye ve Hazine Bakanlığı Adana Valiliği (Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı) yerine, Adana Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) hasım mevkiine alınarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana İli, Sarıçam İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazın, sahaya yönelik olarak hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile uyumlu olacak şekilde, spor alanı kullanım fonksiyonuna alınmasına yönelik 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliğine ilişkin Adana Büyükşehir Belediyesi Meclisinin … gün ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır." hükmü yer almıştır.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin "İmar Planı Revizyonu ve İlaveleri" başlıklı 25. maddesinde, "İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır” hükmüne, "İmar planı değişiklikleri" başlıklı 26. maddesinde "(1) İmar planı değişikliği;

plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz.

(3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz.

Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.

Eşdeğer alanın ayrılmasında yüz ölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur. (...)" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, alanda imar planı revizyonu yapılması gerekirken imar planı değişikliği yapılmasının şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı olduğu tespit ve değerlendirmelerde bulunması üzerine bu tespite dayalı olarak İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda karar verilmiş, Bölge İdare Mahkemesince de bu karar yönelik istinaf isteminin reddine karar verilmiş ise de, dava konusu işlem incelendiğinde, işlemin konu kısmında ve içeriğinde nazım imar planı değişikliği olduğu belirtilmekle birlikte,

karar içeriğinden 1/25000 ölçekli nazım imar planı revizyonuna ait İmar ve Bayındırlık- Çevre ve Sağlık- Ulaşım Komisyonu raporunun değerlendirildiğinin anlaşıldığı, ayrıca kararın sonuç kısmında planın revize edilerek kabulüne karar verildiği görüldüğünden dava konusu işlemin kapsadığı alan ve niteliği gözönüne alındığında revizyon imar planı olduğu sonucuna ulaşılmış olup , bilirkişi raporundaki bu tespite itibar edilmemiştir.

Öte yandan, işbu dava parsel bazında açılmasına rağmen bilirkişi raporunda planın geneline yönelik revizyon imar planı mı yoksa imar planı değişikliği mi olduğu konusunda inceleme ve değerlendirmeler yapıldığı, parsel bazında davacının iddialarına yönelik değerlendirmeler yapılmadığı görülmektedir. Bu durumda, davacının iddiaları kapsamında dava konusu parsele getirilen spor alanı fonksiyonunun uygun olup olmadığı konusunda gerekirse ek bilirkişi raporu alınarak bir karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.