Danıştay 6. Daire E.2019/16663 K.2021/5019

Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … (eski …) ve … sayılı parselleri kapsayan alanda yapılan 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, dosyanın incelenmesinden; dava konusu büyükşehir belediye meclisi kararının Karayolları Genel Müdürlüğünce onaylanmış Trabzon çevre yolu ve bağlantı yollarının imar planına işlenmesinden ibaret olduğu, 6001 sayılı Yasa hükümleri uyarınca, onaylı yol projesinin imar planına aktarılmasına ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacıların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Taşınmazlarının söz konusu yol projesi kapsamında kalan kısımlarının bulunduğu, ancak 526 sayılı parselin güneybatı kısmından geçen 25 metrelik başka bir yolun daha planlandığı, davadaki asıl iddia ve itirazlarının bu yola ilişkin olduğu, 12/07/2016 tarihli dilekçelerine verilen cevapta Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünce bu hususun doğrulandığı, İdare Mahkemesince dava konusu edilmeyen karayoluna yönelik inceleme yapılarak ve keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu plan değişikliğinin imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olduğu belirtilerek kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 04/04/2019 tarihli, E:2016/9117, K:2019/2121 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … (eski …) ve … sayılı parselleri kapsayan alanda yapılan 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 19. maddesinde: “(1) Genel Müdürlük; otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolu güzergâhlarına ve bunların değişikliklerine ilişkin planlarını hazırlayarak, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde imar planlarına işlenmesini belediye veya ilgili kurum ve kuruluşlardan talep eder.

Belediye veya ilgili kurum ve kuruluşlar, karayolu güzergâhlarına ilişkin söz konusu planlara varsa itirazlarını en geç otuz gün içinde bildirir. Bu süre sonunda itiraz edilmemişse güzergâh planları, ilgili kurum veya kuruluşlar açısından imar planına esas olmak üzere kesinleşir.

İlgili kurum ve kuruluşlarca itiraz edilmesi halinde ise karayolu güzergâh planlarına yapılacak itirazlar Genel Müdürlükçe değerlendirilerek, itiraz tarihinden itibaren en geç yirmi gün içinde sonuçlandırılır. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde ise karayolu güzergâh planları, il özel idareleri veya ilgili kurum ve kuruluşlarla koordine edilmek suretiyle Genel Müdürlükçe doğrudan tayin ve tespit edilir ve uygulaması bu çerçevede yapılır.

Bu fıkra hükümlerine göre son halini alan yol güzergâh planları Bakan onayı ile yürürlüğe girer. Bakan bu yetkisini Genel Müdüre devredebilir.

(2) İlgili kurum veya kuruluşlar mevcut imar planlarını kesinleşen karayolu güzergâh planlarına uygun olarak en fazla altmış gün içinde revize eder. İmar mevzuatının gerektirdiği diğer işlemler ilgili kurum ve kuruluş tarafından yürütülür. Revize edilen imar planına yapılan ve karayolu güzergâhında değişiklik gerektiren itirazlar Genel Müdürlükçe karara bağlanır.

(3) Karayolu güzergâh planlarının belirlenen süre sonunda, ilgili kurum veya kuruluşça imar planlarına işlenmemesi hâlinde, kesinleşen karayolu güzergâh planları Genel Müdürlükçe imar planlarına işlenir. Karayolu güzergâhlarının işlendiği imar planları Bakan tarafından resen onaylanmak suretiyle kesinleşir ve ilgili kurum ve kuruluşa bildirilir. Kesinleşen imar planlarının bir sureti Bayındırlık ve İskân Bakanlığına da gönderilir. Bu şekilde kesinleştirilen imar planları ile ilgili diğer işlemler, ilgili kurum ve kuruluş tarafından imar mevzuatının gerektirdiği şekilde yürütülür.

(4) Kesinleşen imar planlarında karayolu ve çevresine ilişkin daha sonra yapılacak her türlü ilave, değişiklik ve diğer çalışmalarda, trafik ve karayolu güvenliği açısından Genel Müdürlüğün görüşü alınır. Bu plana ilişkin değişiklikler hakkında ilgili mevzuatına göre ilan süresinin başladığı tarihte Genel Müdürlüğe bilgi verilir” hükümleri yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizin 23/12/2020 tarihli, E:2019/16663 sayılı ara kararına Karayolları Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğünce verilen cevapta; … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararına davacı tarafından yapılan itirazın, imar planı kapsamında karayolları ağında bulunmayan 526 sayılı parsel içerisinde kalan 25 metrelik başka bir imar yoluna ilişkin olduğunun belirlendiği,

ekteki onaylı karayolu projesinde görüleceği üzere 2015 yılında imar planına işlenen karayolu projesinin topografik açıdan değerlendirilerek ve geometrik açıdan standartları düzeltilerek daha uygun bir hattan geçirilmiş halinin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla imar planına işlendiği, alana ilişkin son imar planında söz konusu 25 metrelik yolun kaldırıldığı, anılan 25 metrelik yolun karayolu projesi ile ilgisinin bulunmadığı hususlarının bildirildiği görülmektedir.

Davacı tarafından, eski … sayılı parselinin önceki tüm imar planlarda jeolojik açıdan sakıncalı alan olarak gösterilmesi nedeniyle parselde tünel yapılmak istenilmesinin çelişkili olduğu itirazı ile birlikte esas olarak 526 sayılı parselinden geçen ve karayolu projesi ile ilgisi bulunmayan 25 metrelik yola ilişkin itirazlarının dava konusu edildiği, buna karşın İdare Mahkemesince 526 sayılı parselin karayolu projesi kapsamında yol alanı olarak belirlenen kısmına yönelik inceleme yapılarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu bakımdan; davacının istemi, Dairemizce verilen ara kararına Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından verilen cevap yazısında belirtilen hususlar ve dava konusu alana ilişkin imar planındaki son durum dikkate alınarak, gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle uyuşmazlık hakkında yeni bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.