Danıştay 6. Daire E.2019/17285 K.2021/13270

Dava konusu istem: İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, … Mahallesi, … parselde lokanta, kafeterya, mezbaha ve ahır olarak kullanılan ancak ruhsatsız olduğu belirtilen bir çok yapı ve müştemilatın tespit edildiğinden bahisle verilen para cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sıra no'lu ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ödeme emri ile istenilen tutarın, hangi işlemle tahakkuk ettirildiği, hesaplamanın nasıl yapıldığı, davacıya tebliğ edilip edilmediği, keza nasıl ve hangi tarihte kesinleşmiş olduğu yönünden bir inceleme yapılmasına olanak bulunmadığından söz konusu ödeme emrinin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı ve diğer hissedarların dava konusu taşınmazın maliki ve aynı zamanda taşınmazdaki şirketlerin kurucu ortakları olduğu, yapıyı hem yapan hem işleten hem de yapı sahibi olan davacıya verilen para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, taşınmazda davacının hissesinin 5500/16500 olduğunun tapu kayıtlarından anlaşıldığı, ödeme emrinin bu hisse oranı uygulanarak tespit edildiği, …sayılı encümen kararında "hisseleri oranında verilmek üzere" cezanın verildiğinin belirtildiği, bu durumda … sayılı encümen kararına istinaden verilen 750.825,34x5500/16500= 250.275,10-TL ve … sayılı encümen kararına istinaden verilen 9.484,23x5500/16500=3.161,44-TL para cezasının ayrı ayrı yer aldığı ödeme emrinin dayanağı ve tutarı itibarı ile doğru ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Daire kararımızda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Sultangazi İlçesi,.

Mahallesi, …parsel sayılı, … kapı sayılı taşınmaz üzerinde 1/A, 1/B, 2/B, 3/B yapı sınıf ve gruplarında olmak üzere tamamı ruhsatsız olarak yapılan 2 adet lokanta, 1 adet kafeterya alanı, 5 adet ahır ve 2 adet mezbaha olarak kullanılan alan ve arsa içerisinde çeşitli amaçlarla kullanılan çardak alanlarının olduğu, ruhsatsız yapı alanının toplam 9392 m² olduğunun tespitine ilişkin … tarih ve … sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesinin ardından yapı sahipleri davacı … ve dava dışı … mirasçıları;

…, …, …, …, …, …, … ve …'e … günlü, … sayılı Sultangazi Belediye Encümeni kararı ile hisseleri oranında verilmek üzere 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca toplam 750.825,34-TL para cezası verilmiş, daha sonra ise sorumlular hakkında 3194 sayılı Kanunun 42/3. maddesindeki mükellefiyetleri yerine getirmediklerinden bahisle … tarih ve … sayılı Sultangazi Belediye Encümeni kararı ile de toplam 9.484,23-TL para cezası verilmiştir.

Anılan iki ayrı encümen kararı ile verilen para cezasının tahsili için … tarih ve … sayılı ödeme emri düzenlenmiş; bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. .

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 1. maddesinde.

Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur, hükmüne, 37. maddesinde;

amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günü olduğu düzenlemesine, 55. maddesinde;

amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emriyle tebliğ olunacağı belirtilmiş, 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari para cezası verilmesine ilişkin her bir işlemin farklı hukuki sonuçlar doğuracağı ve yargısal denetiminin ayrı ayrı yapılacağı dikkate alındığında, her bir cezaya yönelik olarak ayrı ayrı ödeme emri düzenlenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, Sultangazi Belediye Encümeninin 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı; 42/3. maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı kararları ile verilen para cezalarının tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca düzenlenen dava konusu ödeme emrinin 14/10/2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, para cezalarına ilişkin yargısal denetimin ayrı ayrı yapılacağı ve farklı hukuki sonuçlar doğuracağı dikkate alındığında, farklı encümen kararlarından kaynaklanan para cezaları için ayrı ayrı ödeme emri düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, birden fazla para cezası için tek ödeme emri düzenlenerek alacakların tahsili yoluna gidilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.