Danıştay 6. Daire E.2019/17902 K.2021/12687

Davanın_konusu

21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesiyle değiştirilen Yönetmeliğin 6.maddesinin 13. fıkrasındaki "Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendisleri riskli yapı tespitinde görev alamaz." ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, ülkemizde birçok deprem olduğu, binaların yapıldığı zeminden kaynaklı risk oluşması durumunda jeoloji bilim dalına ihtiyaç duyulduğu, riskli yapı tespitinde yer alacak jeoloji mühendislerine de düzenlemede belirtilen eğitimin verilmesi gerektiği, bu eğitime jeoloji mühendislerinin dahil edilmemesinin eksik düzenleme olduğu, nitelikli mühendislik hizmeti alınmasının engellendiği, 6306 sayılı Kanunun gerekçesine, afet gerçeğine ve kamu yararına aykırı olan bu düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği öne sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu Yönetmelik maddesinde, jeoloji mühendisleri için ayrıca bir eğitime ihtiyaç duyulmadığı, riskli yapı tespitlerinin "Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar"a (RYTEİE) göre yapıldığı, zeminden kaynaklı risk durumunda zemin yapısı ve sınıfının belirlenmesine ilişkin zemin etüdü raporlarının hazırlanması için RYTEİE'da özel bir usul belirlenmediği, genel usullerle yapılacak raporlama için ayrı bir eğitim ve sınava ihtiyaç duyulmadığı, jeoloji mühendisliğine ilişkin bir kısıtlama getirilmediği, düzenlemenin dayanak mevzuata ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Dava konusu yönetmelik maddesinin dayanak mevzuata ve hukuka uygun olduğu, jeoloji mühendislerinin haklarını sınırlayıcı ve eksik bir düzenleme içermediği de dikkate alındığında davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...DÜŞÜNCESİ

Dava 21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 13. fıkrasındaki "Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendisleri riskli yapı tespitinde görev alamaz." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 3.maddesinde ;"Riskli yapıların tespiti, Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Bakanlığa veya İdareye bildirilir.

Bakanlık, riskli yapıların tespitini süre vererek maliklerden veya kanuni temsilcilerinden isteyebilir. Verilen süre içinde yaptırılmadığı takdirde, tespitler Bakanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır. Bakanlık, belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek İdareden de isteyebilir. Bakanlıkça veya İdarece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde itiraz edilebilir.

Bu itirazlar, Bakanlığın talebi üzerine üniversitelerce, ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkça, Bakanlıkta görevli üç kişinin iştiraki ile teşkil edilen teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır."hükmü yer almaktadır.

21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 13. fıkrasında" Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendisleri riskli yapı tespitinde görev alamaz. Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslarda değişiklik yapılması durumunda, lisanslı kuruluşun riskli yapı tespitinde görev alan mühendislerinin değişikliğin yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak eğitimlerden birine katılıp katılım belgesi almaları zorunludur."kuralı yer almaktadır.

Davacı Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından ,binanın yapıldığı zeminin jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin, o binanın bir deprem esnasında zeminden kaynaklanabilecek herhangi bir problemle karşılaşıp ,karşılaşmayacağının, yapılacak saha ve deneysel çalışmalarla test edilmesine ilişkin iş ve işlemlerin doğrudan jeoloji mühendisleri tarafından yapıldığı, yapılan düzenleme ile Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alan inşaat mühendislerine eğitim verilmesi ve başarı gösterilmesine ilişkin düzenleme getirilirken ,bu alanda görev alan jeoloji mühendislerine düzenleme içinde yer verilmemesi veya herhangi bir eğitim koşulu getirilmemesi nedeniyle eksik düzenleme yapıldığı iddiasıyla bakılmakta olan dava açılmıştır.

Davalı idare tarafından ,6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitinin bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslara göre yapıldığı,anılan esaslarda riskli yapı tespitine özel bir inceleme usulü getirilmesi nedeniyle,

riskli yapı tespitinde görev alacak inşaat mühendislerine eğitim ve sınav şartının iptali talep edilen yönetmelik hükmü ile getirildiği,riskli yapı tespitlerinde zeminin sınıfının belirlenmesine esas alınan "zemin etüt raporları"nın hazırlanması için Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslarda ayrı bir usul belirlenmiş olduğundan jeoloji mühendisleri için eğitim ve sınav şartı getirilmediği,yeni bir yapı yapılırken zemin etüd raporu nasıl hazırlanıyor ise 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitine esas alınan zemin etüd raporunun da aynı şekilde hazırlanacağı ,bu nedenle 6306 sayılı Kanun kapsamında "jeoloji ve jeofizik

mühendisleri"için herhangi bir eğitime ihtiyaç duyulmadığı savunulmuştur.

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin riskli yapıların tespitinde görev alacak kurum ve kuruluşlar başlıklı 6.maddesinin 3.fıkrasında ,"Lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespiti için en az bir inşaat mühendisinin görevlendirilmesi mecburidir. İhtiyaca göre birden fazla inşaat mühendisi ile jeoloji veya jeofizik mühendisi de görevlendirilebilir. Riskli yapı tespitinde görev alacak mühendisler, aynı anda birden fazla lisanslı kuruluşta görev alamaz ve ortak olamazlar."kuralı yer almıştır.

Dolayısıyla jeoloji mühendisleri de riskli yapıların tespitinde görevlendirilecekler arasında sayılmıştır.

Dava konusu düzenlemede ,Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınavın Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılacağı veya yaptırılacağı ,eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendislerinin riskli yapı tespitinde görev alamayacakları düzenlenip,jeoloji mühendislerine bu maddede yer verilmemesi jeoloji mühendislerinin riskli yapıların tespitinde görev alamayacakları anlamına gelmeyecektir.

Bu itibarla dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/11/2021 tarihinde, davacı vekili Av. Irmak Bakır'ın ve davalı idare vekili Hukuk Müşaviri ...'in geldiği,

Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde 21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişiklik yapılmıştır. Anılan Yönetmeliğin 4. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 6.maddesinin 13.fıkrasında değişiklik ve ekleme yapılmıştır.

Bunun üzerine, davacı tarafından değiştirilen Yönetmeliğin 6.maddesinin 13.fıkrasındaki; "Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendisleri riskli yapı tespitinde görev alamaz." cümlelerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 3.maddesinde, "Riskli yapıların tespiti, Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Bakanlığa veya İdareye bildirilir." hükmü yer almaktadır.

21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 13. fıkrasında, " Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendisleri riskli yapı tespitinde görev alamaz. Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslarda değişiklik yapılması durumunda, lisanslı kuruluşun riskli yapı tespitinde görev alan mühendislerinin değişikliğin yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak eğitimlerden birine katılıp katılım belgesi almaları zorunludur." kuralı yer almaktadır.

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin riskli yapıların tespitinde görev alacak kurum ve kuruluşlar başlıklı 6.maddesinin 3.fıkrasında ki, "Lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespiti için en az bir inşaat mühendisinin görevlendirilmesi mecburidir. İhtiyaca göre birden fazla inşaat mühendisi ile jeoloji veya jeofizik mühendisi de görevlendirilebilir." kural uyarınca, jeoloji mühendisleri de riskli yapıların tespitinde görevlendirilecekler arasında bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 6/13. maddesinde yapılan 21.06.2019 tarihli ekleme ve değişikliklerin davaya konu cümlelere ilişkin olmadığı, dava konusu cümlelerin değişikliğe uğramadan önceki haliyle devam ettiği, diğer bir ifadeyle anılan maddede, dava konusu cümleler dışındaki kısımda ekleme ve değişiklik olduğu, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Lisanslı kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin katılacağı eğitim ve sınavın Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılacağı veya yaptırılacağı ,eğitim programlarına katılıp başarı belgesi almayan inşaat mühendislerinin riskli yapı tespitinde görev alamayacakları düzenlenip, jeoloji mühendislerine bu maddede yer verilmemesi jeoloji mühendislerinin riskli yapıların tespitinde görev alamayacakları anlamına gelmediği,

yapıdan kaynaklı riskli yapı tespiti işlemlerinin "Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar"a (RYTEİE) göre belirlenen özel usullerle daha çok inşaat mühendisleri tarafından yapılacağı dikkate alınarak bu meslek disiplini için eğitim ve sınav şartı getirildiği,

zeminden kaynaklı riskli yapı tespiti işlemlerinde ise görev alacak jeoloji mühendislerince yapılacak zemin etüdüne ilişkin RYTEİE'da özel bir usul düzenlenmediği de dikkate alındığında, genel usul ile incelenerek sonucunda düzenlenebilecek zemin etüdü raporunu hazırlamaya ilişkin jeoloji mühendislerinin de tabi olacağı bir eğitim ve sınav şartının düzenlenmemiş olmasının, riskli yapı tespiti işlemlerinde ve bu işlemlerin dayanağı dava konusu Yönetmelikte bir eksikliğe yol açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.

KARŞI OY (X)

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin riskli yapıların tespitinde görev alacak kurum ve kuruluşlar başlıklı 6.maddesinin 3.fıkrasında, "Lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarda riskli yapı tespiti için en az bir inşaat mühendisinin görevlendirilmesi mecburidir.

İhtiyaca göre birden fazla inşaat mühendisi ile jeoloji veya jeofizik mühendisi de görevlendirilebilir. ..." kuralı uyarınca zorunlu olmasa dahi jeoloji mühendislerinin de riskli yapı tespiti işlemlerinde görevlendirilecekler arasında bulunduğu, birçok lisanslı kurum ve kuruluşta görev alan jeoloji mühendislerinin uygulamada aktif görev aldığı, özellikle zeminden kaynaklı risk durumunun tespitinde bu mühendislik disiplinin önemli görev ve sorumluluk üstlendiği,

ülkemizin deprem ülkeleri arasında yer alması gerçeğinden hareketle zemine ilişkin incelemelerinde özel eğitimli mühendislerce yapılması gerektiği, bu nedenle jeoloji mühendislerinin de dava konusu maddede düzenlenen eğitim programlarına dahil edilerek başarı belgesi alması gerektiği, anılan belgeyi almadan riskli yapı tespitinde görev almasının telafisi imkansız sonuçlara sebep olacağı açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemenin dayanağı 6306 sayılı Afet Riski Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1.maddesinde belirtilen "... afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek ..." amacına ve kamu yararına netice itibarıyla hukuka aykırı olduğu kanaatiyle iptaline karar verilmesi gerekirken Dairemizce verilen davanın reddi yolundaki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.