Danıştay 6. Daire E.2019/206 K.2021/10925

Dava konusu istem: Isparta ili, …Mezarlık içerisinde bulunan …ada, …sayılı parselin %60'lık kısmının konut alanı olarak ayrılmasına ilişkin imar planı değişikliğine emsal değerin artırılması ve konut alanı fonksiyonunun ticaret alanına dönüştürülmesi talebiyle yapılan itirazın reddine ilişkin …tarih ve …sayılı Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dava dosyasına yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davacının talebinin, çevredeki parseller ve plandaki fonksiyonlarına bakıldığında, dava konusu parselle civarındaki parsellerin yapılaşma durumlarının farklı olduğu, parselin fiilen mezarlık alanı olarak kullanıldığı, plan değişikliğiyle mezarlık alanı/ağaçlandırılacak alan fonksiyonundan bir kısmının konut alanına ayrıldığı,

konut alanı olarak ayrılan kısmın bitişiğinde mezarlık alanının bulunduğu, dava konusu parselle etrafında bulunan alanların birçok açıdan farklılık gösterdiği, planlama bölgelerinde farklı yoğunluk ve farklı yapılaşma koşulları öngörülebileceği, alanda ve plan bütününde yoğunluk, ulaşım, çevresel etkiler, yapılaşma, sosyal donatı gibi unsurlar açısından taşınmazın emsal değerinin arttırılması ve ticaret alanına dönüştürülmesinin olumsuz etkilerinin olabileceği düşünüldüğünde kentin ihtiyaçları doğrultusunda tesis edilen plan değişikliği talebinin reddinin şehircilik ilkeleri,

planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davacının maliki olduğu Isparta İli, Merkez, …Mahallesi, …ada, …parselin bulunduğu alanda, …tarih …sayılı Isparta Belediyesi Meclisi kararıyla yapılan imar planı değişikliğinin 25.05.2015-26.06.2015 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği,

davacı tarafından plan değişikliğine karşı askı süresi içerisinde 17.06.2015 tarihinde yapılan itirazın askı süresini izleyen 60 günlük dava açma süresi içinde zımnen reddi söz konusu olduğundan bu tarihi izleyen yasal 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra yeni bir dava açma süresi başlatmayan itirazın reddine yönelik …tarih ve …sayılı il genel meclisi kararının bildirimi üzerine 02/11/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği sonucuna varılarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Isparta ili, Merkez …içerisinde bulunan …ada, …sayılı parseli de kapsayan alanda Isparta Belediyesi Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile davacıya ait parselin bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılarak 25.05.2015 tarihinden itibaren 30 gün süreyle ilan edildiği, askı ilan süresi içinde davacı tarafından 17.06.2015 tarihinde parselin ticaret alanına alınması ve emsal artışı yapılması istemiyle yapılan itirazın Isparta Belediyesi Meclisi …tarih ve …sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine 02/11/2015 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Isparta Belediyesi Meclisi …tarih ve …sayılı kararından söz konusu imar planına yapılan iki itirazdan …sayılı parsele olan kısmının uygun bulunduğu görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7.maddesinde, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hüküm altına alınmakla, ilanı gereken düzenleyici işlemler yönünden ilgililere uygulama üzerine dava açma olanağı tanındığı tartışmasızdır.

Aynı Kanunun 11. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halindeki ilk üç bendinde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem tesis edilmesinin üst makamdan, üst makam yoksa işlemi tesis etmiş olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı,

isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması durumunda ise dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçen sürenin de hesaba katılacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanununun 8.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği,

belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

İmar mevzuatı ve 2577 sayılı Yasanın 7.maddesi ile üst makamlara başvurmayı düzenleyen 11.maddesi hükümleri karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasa'nın 11.maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde,

bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği;

imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Yasanın 7.maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği, ancak bu süreler içerisinde dava açılmamış olması halinde imar planının uygulanmaya konulması ile birlikte uygulama işlemi üzerine işlem ile birlikte imar planına veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıya alıntılanan mevzuat hükümlerine göre imar planlarının belediye meclisince onaylandıktan sonra yürürlüğe girip bir ay süreyle ilan edildikten sonra kesinleşeceği açık olup bu süre içinde yapılan itirazların tamamı ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde imar planlarının yeniden bu süreci takip edip ilan edilerek kesinleştirilmesi, buna göre dava açma süresinin son ilan süresinin son gününden itibaren başlatılması gerekmektedir.

Bu hale göre, dava konusu imar planı değişikliklerine yapılan itirazların …sayılı parsele ilişkin kısmının kabul edilmesi nedeniyle Isparta Belediyesi Meclisinin …tarih ve …sayılı kararından görülmekte olup bu kararın bir ay süreyle askıya çıkarılarak ilan edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu Isparta Belediyesi Meclisinin …tarih ve …sayılı kararının usulüne uygun bir biçimde ilan edilip edilmediği, edilmiş ise davanın son ilan tarihinden itibaren yasal dava açma süresi içinde açılıp açılmadığının araştırılması suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Buna göre, eksik incelemeye dayalı …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.