Danıştay 6. Daire E.2019/21666 K.2023/7279

Dava konusu istem: 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında "park alanı"nda kalan Hatay ili, Arsuz ilçesi, … Mahallesi, … ve … sayılı parsellerin imar planı değişikliği yapılarak park alanından "konut alanına" dönüştürülmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlem ile … tarihli ve … sayılı mülga Gözcüler Belde Belediye Meclisinin kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının anılan taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların 2012 yılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "park alanı"nda kaldığı, öngörülen park alanı kullanım kararının alt ölçekli yeşil alanlar kademesinde bir yeşil alan olduğu,

kentsel gündelik yaşam içinde, ölçek olarak diğerlerinden daha küçük olsa da bu tür alanların sistemli bir kurgu içinde benzer odaklar şeklinde oluşturulmasının yaşam kalitesini arttıran bir faktör olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu park alanının temel olarak bulunduğu mahalleye hizmet sunduğu, ayrıca dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede benzer odaklar oluşturarak yeşil alanların ve sosyal hizmet alanlarının birlikte kurgulandıkları bir planlama bütünlüğü bulunduğu,

bu kapsamda dava konusu … ve … sayılı parsellerin doğusunda ve batısında yer alan Belediye Caddesi üzerinde öngörülen park alanları ile benzer nitelikte tekrarlanan orta ve alt ölçekli odaklarla yol boyunca bir sistem içinde kurgulandığı ve süreklilik oluşturulduğu,

bu kapsamda bölgenin kendi içinde tutarlılığının, sürekliliğinin ve bütünlüğünün sağlanması için yapılan plan değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 25/1 ve 24/3 maddesi hükümleri doğrultusunda yapıldığı görüldüğünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olarak tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Önceki planlarda ve üst ölçekli planda konut alanı kullanımında kalan parsellerin parsel bazlı olarak ve üst ölçekli nazım imar planına aykırı şekilde park alanına çevrilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usule ve hukuka uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu, Hatay ili, Arsuz ilçesi, … Mahallesi, … ve … sayılı parseller … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında "konut alanı" kullanımında kalmaktadır.

Alana yönelik … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu parseller "konut alanı", 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında ise "park alanı" kullanımında belirlenmiştir.

Davacı tarafından uyuşmazlık konusu parsellerin uygulama imar planındaki kullanım kararının "park alanı"ndan "konut alanı"na dönüştürülmesi istemiyle yapılan 13/08/2015 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlem tarihindeki haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak hükme bağlanmış, 6.maddesinde, planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından.

"Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planlarının ise, "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanacağı, uygulama imar planlarının, gerektiğinde etaplar halinde de yapılabileceği, düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkeleri ve kararları ile uyumlu olması gerektiğine kuşku bulunmamaktadır.

Planların kademeli birlikteliği ilkesi çerçevesinde her alt ölçekli planlama kademesinin bir üst ölçeğin ana kararlarını korumakla birlikte üst ölçektekinden daha fazla bilgi ve ayrıntı içermesi gerekmektedir. Bu nedenle, nazım imar planları çevre düzeni planlarının, uygulama imar planları da nazım imar planlarının, büyütülmüş kopyaları olmayıp genel plan kararlarının özgül nitelik kazandığı, farklı özellikleri ve ayırıntıları içeren belgeler olduğu bilinmektedir.

Somut olayda dava konusu parsellerin 1/5000 ölçekli nazım imar planında "konut alanı" iken, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "park alanı" kullanımında belirlendiği ve bu suretle üst ölçeğe ilişkin konut alanı plan kararının alt ölçekte devam ettirilmeyerek farklı bir kullanım kararına dönüştürüldüğü görülmektedir. Bu durumun, imar planlarının kademelenmesine ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ve dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planına aykırılığı sonucunu doğurduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.