Danıştay 6. Daire E.2020/10508 K.2022/8260

Dava konusu istem: Konya İli, Meram İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … sayılı parselde bulunan taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığına dair düzenlenen … tarih ve … sayılı yapı tatil tutanağı ile 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesi uyarınca 96.387,33-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Meram Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu yapı tatil tutanağının; taşınmazın 1488 m²'lik kısmının statik olarak etkilendiği tespitine ilişkin kısmının ve para cezasının 86.829,35-TL'lik kısmının iptali, yapı tatil tutanağının iki parsel arasına ruhsatsız olarak 14x9 m kapalı alan yapıldığı tespitine ilişkin kısmının ve para cezasının 9.557,98-TL tutarındaki kısmının ise reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 04/05/2017 tarih ve E:2015/8580, K:2017/2987 sayılı kararıyla;

davacı şirketin tüzel kişiliğinin ortadan kalkması sebebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26. maddesi uyarınca bozulması üzerine, bozma kararına uyularak.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, davanın para cezasına ilişkin kısmı hakkında dava dilekçesinin iptaline, yapı tatil tutanağı yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davayı takip yetkisi kendisine geçen Hazine ve Maliye Bakanlığınca davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının takip edileceği yönünde dilekçe verilmesi üzerine,.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, ruhsatsız olarak yapılan 126 m² büyüklüğündeki yapının zemine oturan bağımsız bir taşıyıcı sisteminin olması nedeniyle yanındaki mevcut yapıların taşıyıcı sistemine olumsuz bir etkisinin olmayacağı ve ruhsatsız olarak yapılan yapının 126 m² inşaat alanına sahip, sabit durumda ve ruhsata tabi olduğu,

dava konusu yapı tatil tutanağında yapının statik olarak etkilendiği belirtilmesine rağmen yapının statik olarak etkilendiği hususuna ilişkin davalı idarece yapılmış somut bir tespitin bulunmadığı ve buna ilişkin bilgi ve belgenin sunulmadığı, her ne kadar bilirkişi raporunda 2 ve 4 sayılı parselde yer alan iki parsel arasına ruhsatsız olarak yapılan 14x9 m büyüklüğünde yapı bulunduğu ve ruhsata tabi olduğu ifade edilmiş ise de, yapı tatil tutanağının taşınmazın durumunu belirleyen bir işlem olma vasfıyla içeriğinin bir bütün olduğu,

kısımlara ayırma imkanının olmadığı göz önüne alındığında, dava konusu yapı tatil tutanağında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu yapı tatil tutanağının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, iki okul arasında bağlantı yapılan alanın ruhsatsız olarak kapatıldığı, projesinin mevcut olmadığı, yapılan tespitte projesine aykırı imalat yapıldığının açık olduğu, yerinde yapılan kontrolde binanın mimari projesindeki AKS sistemine uyulmadığı için statik hesaplarla kesitleri ve boyutları belirlenen kirişlerin uzunluklarının değiştiğinin tespit edildiği, bina üzerinde yapılan bu değişikliklerin binanın tamamının statik yapısını etkilediği ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu 26/09/2014 tarihli yapı tatil tutanağı ile; ruhsat ve eklerine aykırı 1488 m²’lik alanın statik olarak etkilendiği ve iki parsel arasına ruhsatsız olarak 14x9 m büyüklüğünde kapalı alan oluşturulduğu hususları tespit edilmiştir.

Anılan yapı tatil tutanağına dayanılarak, … tarih ve … sayılı encümen kararı ile davacıya 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesi uyarınca 96.387,33-TL para cezası verilmiştir.

Davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısı ile; 26/09/2014 tarihli yapı tatil tutanağının düzenlenerek yapıların mühürlendiği, tutanağın bir suretinin yapıya bırakıldığı ve yapı kullanma izin belgesi bulunan binanın ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan ilave kısımlarının 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca en geç 1 aylık süre içerisinde mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiği hususları davacıya tebliğ edilmiştir.

Davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısı ile; 26/09/2014 tarihli yapı tatil tutanağının düzenlenerek yapıların mühürlendiği ve 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 96.387,33-TL para cezası verildiği hususları davacıya tebliğ edilmiştir.

Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Davalı idare tarafından 18/04/2001 tarihli yapı ruhsatı ile; davaya konu alan için 1488 m² büyüklüğünde okul binası yapımı için ruhsat verilmiş ve 03/10/2001 tarihli yapı kullanma izin belgesi ile 1488 m² büyüklüğünde okul binası için kullanım izni verilmiştir.

İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 25/03/2015 tarihli raporda özetle; iki okul binasının arasına geçiş için kullanılmak üzere 126 m²'lik yapı inşa edildiği, söz konusu yapının çelik taşıyıcı kolon ve kiriş sistemine sahip olduğu, inşa edilen yapının yan kısımlarının mevcut iki okul binasına açılırken arka kısmının duvar üzerinin PVC pencere ile kapatıldığı, ön kısmının ise duvar üzerinin penceresiz vaziyette olduğu, ruhsatsız olarak inşa edilen yapının zemine oturan bağımsız bir taşıyıcı sisteminin olması nedeniyle yanındaki mevcut yapıların taşıyıcı sistemine olumsuz etkisinin bulunmadığı hususları belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde.

"Bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulur, durdurma yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır.

Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.

Aksi takdirde ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükmün değerlendirilmesinden; ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların tespitine ilişkin olarak düzenlenecek yapı tatil tutanağında, aykırılıkların ölçüleri ile birlikte somut ve ayrıntılı olarak belirtilerek yapının o anki durumunun tespit edilmesi, ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşaatın mühürlenerek durdurulması ve yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmak suretiyle yapı sahibine tebliğ edilmesi, tebligatın bir nüshasının muhtara bırakılması gerekmektedir.

Ruhsatsız ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı hakkında kanunda öngörülen yıkım ve para cezasına yönelik yaptırımların uygulanabilmesi, ihtilaf konusu imalatın ilgili fen elemanları tarafından açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanarak usule uygun şekilde düzenlenecek bir tutanağa bağlanması ile mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden; bilirkişi raporuyla, iki okul arasına zemine oturan bağımsız bir taşıyıcı sistemi bulunan ruhsatsız 126 m²'lik yapı inşa edildiği, yanındaki mevcut yapıların taşıyıcı sistemine olumsuz etkisinin bulunmadığı hususunun tespit edildiği, dava konusu yapı tatil tutanağında yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunan 1488 m²’lik iki binanın statik olarak etkilendiğinden bahisle anılan ruhsatlı yapıların aykırılıktan etkilendiği belirtilerek mühürlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak inşa edilen yapının belirlenmesi ve yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulmasının amaçlandığı, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca yapı tatil tutanağında, aykırılıkların ölçüleri ile birlikte somut ve ayrıntılı olarak belirtilerek yapının o anki durumunun tespit edilmesi suretiyle ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşaat mühürlenerek durdurulabileceğinden, dolayısıyla yapı ruhsatı bulunan ve ruhsata aykırılığı bulunmayan yapıların mühürlenemeyeceği dikkate alındığında;

bilirkişi raporuyla, iki okul arasına zemine oturan bağımsız bir taşıyıcı sistemi bulunan ve ruhsatsız yapılan 126 m²'lik yapının, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunan 1488 m²’lik iki binadan tamamen ayrı ve bağımsız bir yapı niteliğinde olduğu, mevcut yapıların taşıyıcı sistemine olumsuz etkisinin bulunmadığı,

yani 1488 m²’lik iki binada ruhsata aykırılığın bulunmadığı hususunun tespit edilmiş olması karşısında, sadece ruhsatsız yapılan 126 m²'lik yapının mühürlenmesi gerekirken, anılan ruhsatsız yapı ile birlikte yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunan 1488 m²’lik iki binanın da mühürlenmesinde hukuka uyarlık, dava konusu yapı tatil tutanağının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.