Danıştay 6. Daire E.2020/10652 K.2024/4247

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile taşınmaza otopark kullanımı getirilmesine ilişkin Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon-ilave nazım imar planının ve Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1.000 ölçekli Çorlu revizyon-ilave uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacılardan ... tarafından dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon-nazım imar planına yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli ... sayılı Çorlu Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının davaya konu taşınmaz yönünden, üst ölçekli planlara uygun olması, uyuşmazlık konusu genel otoparklar (açık, kapalı ve katlı) plan kararının, öngörüldüğü alanın fiziksel yapısının ve fiziksel koşullarının, alanda otopark yapılmasına engel olmaması,

yer seçiminin planın genel hedef ve ilkelerine de aykırı olmaması karşısında, imar mevzuatı, kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve planlama teknikleri yönünden hukuka aykırılık görülmediği, planlama hiyerarşisi gereği 1/1.000 ölçekli planında da 1/5.000 ölçekli nazım imar planına uygun olarak dava konusu taşınmazın katlı otopark alanı fonksiyonunda tanımlandığı, ölçeği itibarıyla da planlama esasları ve tekniklerine uygun olduğu,

onaylı imar planında katlı otopark fonksiyonuna ayrılan ve ayrıca bir kamu yararı kararı alınmasına gerek olmayan (buna rağmen belediye encümenince kamu yararı kararı da alınan) taşınmaz için kamulaştırma sürecinin usulüne uygun olarak işletildiği, dayanağı imar planları uyarınca yapılan kamulaştırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile 2016-2019 yıllarına ait yatırım programına alınan, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kamu yararı kararı alınan, dava konusu taşınmazın kamulaştırılması amacıyla adli yargıda bedel tespit davası açılması üzerine anılan kamulaştırma kararı ile birlikte taşınmazın otopark olarak öngörülmesine ilişkin Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli,

... sayılı kararıyla onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon-ilave nazım imar planının ve Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1.000 ölçekli Çorlu revizyon-ilave uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde.

"İptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmış, aynı Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde; dava dilekçelerinin husumet yönünden inceleneceği, 15/1-c maddesinde ise; davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması durumunda dava dilekçesinin belirlenecek gerçek hasma tebliğ edileceği, aynı Kanunun 14. maddesinin 6. fıkrasında;

yukarıda belirtilen usule aykırılığın ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, yine aynı Kanunun 49/1-c maddesinde ise; usul hükümlerine uyulmamış olunması, kararın bozulmasını gerektiren sebepler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan usule yönelik hüküm incelendiğinde; dava konusu edilen işlemin, bu işlemi tesis eden idarenin ve bunlara bağlı olarak husumet yöneltilen tarafın açık ve kesin bir şekilde dava dilekçesinde belirtileceği, yargı yerince yapılan inceleme sonucunda ise, davanın konusu esas alınmak suretiyle, davalı tarafın hatalı gösterilmiş olması halinde husumetin düzeltilmesine re'sen karar verileceği ve varsa dava konusu işlemin tesisinde ilgisi olmayan tarafın husumet mevkiinden çıkartılarak davanın doğru hasım belirlenerek görülmesine karar verileceği tabii olup,

davaya konu uyuşmazlığın incelenmesi ve sonuçlandırılmasının ancak husumetin doğru olarak tespit edilmesine bağlı olması nedeniyle husumete yönelik eksiklik ya da yanlışlık içeren bir kararın bu yönden usul hükümlerine aykırılık taşıyacağı açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu kamulaştırma işlemi için ... tarihli, ... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Encümeni kararının alındığı, uyuşmazlık konusu taşınmazın kullanımının otopark olarak belirlenmesine ise Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon-ilave nazım imar planı ve Çorlu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1.000 ölçekli Çorlu revizyon-ilave uygulama imar planı ile karar verildiği, davacı tarafından kamulaştırma işlemi ile dayanağı imar planlarının da iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta,Tekirdağ Büyükşehir Belediye Encümenince karar verilen kamulaştırma işlemi ile, Çorlu Belediye Meclisince onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dava konusu edildiği dolayısıyla iki farklı idarenin işlemlerinin dava konusu edildiği görüldüğünden, öncelikle 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planını onaylayan Çorlu Belediye Başkanlığının da hasım mevkine alınmasından sonra doğru hasımlarla dosya tekemmül ettirilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasına yönelik yapılan incelemede ise, hükme esas alınan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesinin 2015 yılında yapıldığı ancak, 2016 yılında uyuşmazlık konusu imar planlarında otopark alanının miktarında değişiklik yapıldığı görüldüğünden bu yeni durum dikkate alınarak yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava konusu imar planlarının üst ölçekli planlara ve imar mevzuatına uygun olup olmadığının incelenmesi suretiyle elde edilecek sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, kamulaştırma işleminin iptali istemine ilişkin olarak dayanağı imar planlarının yargısal denetiminden sonra yeniden bir karar verileceği tabiidir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.