Danıştay 6. Daire E.2020/10930 K.2021/10990

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü.

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın bozmaya ilişkin kısmının düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 04/06/2020 tarihli, E:2016/1262, K:2020/4727 sayılı kararının bozmaya ilişkin kısmı kaldırılarak işin esası incelendi:

Dava, İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca yapılan ve 11/06/2014-15/07/2014 tarihleri arasında askıya çıkarılan parselasyon işleminin ve söz konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden,

revizyon nazım imar planı ile getirilen park işlevinin mevcutta yer alan fonksiyonun kaldırılması ve burada yaşayan ve çalışan nüfusun da bu alandan çıkarılması sonucunu doğuracağı, işlev değişikliğinden kaynaklanan yeni donatı alanları ihtiyacının öncelikli olarak yapılaşmamış alanlar üzerinde belirlenmesi gerektiği, 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı raporunda planlama alanı içerisinde 6.77 hektarlık bir alanın park alanına ayrıldığı belirtilmekte ise de bu alanın hangi nüfus verilerine göre belirlendiğine ilişkin düzenlemenin yer almadığı,

dava konusu parselin de bulunduğu alanın park alanına ayrılmasını zorunlu kılan nedenlerin ve gerekçelerin eksik düzenlendiği, ayrıca davacının eski ... sayılı parselinin terkleri yapılarak imar parseli haline geldiği ve ... ada, ... parsel sayısını aldığı ve parselin üzerine 4 kat ve 17 bağımsız bölümlü betonarme karkas apartmanın yapıldığı, davacıya tahsis edilen ... ada, ... ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yoğun olarak gecekonduların mevcut olduğu ve değer olarak davacıya ait ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmazdan çok daha değersiz konumda bulunduğu, davacıya ...

Caddesine cepheli bir parsel tahsis edilebilecekken bu ihtimalin değerlendirmediği, dağıtım ve tahsis yetkisinin mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde bulunan taşınmaza ilişkin yapılan parselasyon ve dayanağı uygulama imar planında imar mevzuatına, planlama tekniklerine ve şehircilik ilkelerine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak iptaline karar verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak,

uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda yer alan hükümlere göre, nazım imar planları, halihazır haritalar üzerine çizilen ve ticaret, sanayi, konut gibi bölgelerle iskan bakımından yoğun veya seyrek bölgeleri ve iskana elverişli, iskana elverişli olmayan veya iskana izin verilmeyen bölgeleri, topoğrafik özelliklerden faydalanma konularını, ulaşım sistemlerini ve bu gibi ana hatları göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlar, uygulama imar planları ise, varsa kadastral durumu da işlenmiş halihazır haritaların üzerine nazım plan esaslarına göre çizilen ve yol, yapı adası ve muhtelif bölgelerin detayları ile inşaat nizamlarını ve uygulama için gerekli bilgileri içeren planlardıar.

Alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, kararlarına uyumlu olması zorunludur.

İşlem tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 29.maddesinde; "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, Meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınacak görüşe uyulur." kuralı yer almıştır.

Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 lejandlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre ve üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti davacıya ait taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında park alanında, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise kısmen 10 metre en kesitli yolun cephe verdiği yapı adasında park alanında kaldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın bulunduğu yapı adasında öngörülen 10 metrelik yollara nazım imar planında yer verilmemesi nedeniyle dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden; nazım imar planında yer verilmemiş olan bir yolun uygulama imar planında gösterilmiş olması nedeniyle plan hiyerarşisine uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda, nazım imar planında yer verilmemiş olan bir yolun gösterilmesi nedeniyle dava konusu uygulama imar planında hukuka uyarlık bulunmamış, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.