Danıştay 6. Daire E.2020/1105 K.2024/1846

Dava konusu istem: Kastamonu ili, Bozkurt ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı tadilatı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Bozkurt Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu imar planı değişiklikleri ile sosyal donatı alanı miktarının arttırılarak bölgenin sosyal tesis alanı ihtiyacının karşılanmaya çalışıldığı, mülkiyet sahibi ve yatırımcı kuruluş olan davalı idarenin talebi üzerine taşınmazda ticari bir faaliyet içeren otel alanı kullanım kararı yerine kamusal bir kullanım kararı getirildiğinden ve park alanı miktarı arttırıldığından işlemde kamu yararı bulunduğu,

bu itibarla, davaya konu imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu neticesine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu imar planı değişiklikleriyle getirilen kullanım kararlarının 2001 yılında onaylanan önceki imar planlarında getirilen kullanım kararlarından bağımsız düşünülerek yalnızca 2016 tarihli plana göre değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davaya konu imar planı değişiklikleri neticesinde, 2001 yılında onaylanan imar planlarında 11.976 m2 olan park alanı yerine, 8.363,00 m2 yüzölçümlü park alanının oluştuğu, böylece park alanı miktarında 3.201,00 m2'lik azalma olduğundan alandaki sosyal ve teknik altyapı dengesinin bozulduğu,

ayrıca kaldırılan park alanının hizmet edeceği etki alanında, eşdeğer bir park alanı ayrılmadığından uyuşmazlık konusu imar planlarında yapılan değişikliğin imar mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolunda İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2001 yılında onaylanan imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği, bu nedenle 2016 yılında imar planlarında revizyon yapıldığı, anılan imar planı revizyonlarına karşı dava açılmadığından dava konusu taşınmazın kullanım kararının turizm tesis alanı olarak kesinleştiği, sonrasında yapılan uyuşmazlık konusu değişiklikler ise donatı arttırıcı ve kamusal nitelikli olduğundan hukuka uygun olduğu, davaya konu parselde kaldırılan park alanı için özellikle bir park alanı ayrılmamış ise de 2016 yılında onaylanan revizyon plan genelinde park alanları arttırıldığından eşdeğer alan planlanması şartının aranmasının uygun olmadığı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kastamonu ili, Bozkurt ilçesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar, 12/03/2001 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planıda, park alanı kullanımında kalmakta iken ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 3.613,00 m²'si turizm tesis alanı (otel alanı) olarak, bu parselin kalan kısmı ile ... ada, ... sayılı parsel ise park alanı olarak planlanmıştır.

Mülkiyet sahibi ve yatırımcı kuruluş olan davalı idarenin talebi üzerine, ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile 3.613,00 m² yüzölçümlü turizm tesis alanının 3.201,00 m²'lik kısmı yurt yapımı amacıyla belediye sosyal tesis alanı, 800,25 m²'lik kısmı ise park alanı olarak planlanmıştır. Bunun üzerine, ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini,

yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının j) bendinde; "Sosyal tesis alanı: Sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri gibi fonksiyonlarda hizmet vermek üzere ayrılan kamu veya özel mülkiyetteki alanlardır." tanımı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davaya konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tamamı(4.013,25 m2), 12/03/2001 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında park alanı kullanımında kalmakta iken ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile 3.613,00 m²'lik kısmının turizm tesis alanı (otel alanı) ve 400,25 m2'lik kısmının park alanı olarak planlandığı, ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen dava konusu imar planı değişiklikleri ile taşınmazdaki 3.613,00 m² yüzölçümlü turizm tesis alanının 3.201,00 m²'lik kısmının yurt yapımı amacıyla belediye sosyal tesis alanı, 800,25 m²'lik kısmının ise park alanı olarak planlandığı anlaşılmaktadır.

2016 yılında yapılan imar planı değişikliklerine davacı tarafından askıda itiraz edilmediği gibi bu değişikliklerin yapıldığı belediye meclisi kararının iptali istemiyle herhangi bir davanın da açılmadığı, bu durumda anılan plan değişikliklerinin kesinleştiği, davaya konu imar planı değişikliklerinin ise 2016 yılında yapılan imar planları üzerinden onaylandığı görüldüğünden ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile yapılan dava konusu imar planı değişikliklerinin hukuka uygunluğuna ilişkin incelemenin, ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen imar planları ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, 2016 yılında onaylanan imar planlarında davaya konu taşınmazın 400,25 m2'lik kısmının park alanı, 3.613,00 m²'lik kısmının ise ticari amaca yönelik olarak turizm tesis (otel) alanı olarak planlandığı, ancak davaya konu belediye meclisi kararı ile taşınmazın 3.201,00 m²'lik kısmının kamusal hizmete yönelik olarak yurt yapımı amacıyla belediye sosyal tesis alanı olarak planlanmasıyla ticari nitelikteki bir kullanım kararının kaldırılarak yerine kamusal amaca özgülenen kullanımlar içeren bir plan kararının getirildiği,

bununla birlikte, taşınmazın 812,25 m2'lik kısmı park alanı olarak planlandığından park kullanım kararında önceki imar planlarına nazaran 412 m2'lik artış yapıldığı, böylece ... tarih ve ... sayılı Bozkurt Belediye Meclisi kararı ile kamusal amaçlı kullanımlarda ve sosyal ve teknik donatı alanı miktarında artışa gidildiği, bu nedenle, uyuşmazlık konusu imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

Öte yandan, davalı idare tarafından sunulan 09/10/2017 tarihli savunma dilekçesinde, uyuşmazlık konusu parselin hemen karşısında yüksek okul açıldığı, buna bağlı olarak ilçede öğrencilerin, yakınlarının ve eğitimcilerin konaklayacakları bir yer bulunmadığı gibi ilçede kreş olarak planlanmış bir alanın da bulunmadığı ve en yakın huzurevinin İnebolu ilçesinde olduğu yönündeki iddialar ile Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde yer verilen sosyal tesis alanı kullanım kararı içerisinde tüm bu kullanımların planlanmasının mümkün olduğu gözetildiğinde ilçedeki konaklama, kreş ve huzur evi ihtiyaçlarına yönelik olarak getirilen belediye sosyal tesis kullanım kararının kamu yararı taşıdığı tabiidir.

Bu itibarla, davanın reddine karar verilmesi gerektiği neticesine ulaşıldığından davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.