Danıştay 6. Daire E.2020/11413 K.2021/2090

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi …'ün raporu ile dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendiktin sonra işin gereği görüşüldü: Dava, İzmir İli, Menderes İlçesi, Kısık Mahallesi, ..Mevkii, … pafta, … ada …parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 16.11.2015 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa Çevre Düzeni Planının istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği, yine aynı Kanunun "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.

Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar" düzenlemesi mevcuttur.

Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İzmir İli, Menderes İlçesi, Kısık Mahallesi, … Mevkii, … pafta, … ada … parseli kapsayan alanın tarım alanı olarak belirlenmesine ilişkin 16.11.2015 onay tarihli plan 02.12.2015-31.12.2015 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, askıya çıkarılan plana davacı tarafından ilan askı süresi içerisinde itirazda bulunulmamıştır.

Davacının planın askıdan indirilme tarihini takip eden 01.01.2016 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 30.10.2020 tarihli İzmir depremi üzerine konut ihtiyacının ortaya çıktığı gerekçesiyle 16.11.2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmaktadır.

Öte yandan, davacı şirketin her zaman dava konusu parsele ilişkin imar plan değişikliği talebiyle yetkili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na başvurma, başvurusunun reddi halinde ise yasal dava açma süresi içerisinde dava açma hakkı olduğu da açıktır.