Danıştay 6. Daire E.2020/1438 K.2024/1063

Dava konusu istem: İstanbul ili, Eyüp ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Eyüp - Işıklar - İhsaniye Köyleri Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu nazım imar planında kısmen belediye hizmet alanı, kısmen yapı yasaklı alan (dere koruma kuşağı) olarak belirlendiği, bahsi geçen fonksiyonların planlama alanı içerisinde ulaşım ve nüfus yoğunluğunu artırıcı bir nitelik taşımadığı, parsele verilen fonksiyonlardan dere koruma kuşağının İSKİ görüşü doğrultusunda belirlenen dere koruma bandı kapsamında planlandığı, bu nedenle söz konusu fonksiyonun yetkili kurumun görüşü doğrultusunda planlanması, planlama ilke ve teknikleri açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu alanda bulunan dava konusu taşınmaza komşu 54 adet taşınmaza yönelik ... İdare Mahkemesine açılan davalarda iptal kararı verildiği, anılan kararların onanarak kesinleştiği, planın güncelliğini yitirdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz edilen kararın yapı yasaklı alan kısmı bakımından temyiz isteminin reddi ve kararın anılan kısmının onanması, belediye hizmet alanı kısmı bakımından temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı Kararnamenin 99. maddesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca,

Hazineye ait taşınmazlara ilişkin olarak İstanbul Defterdarlığı yerine, İstanbul Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) davacı mevkiine alınması suretiyle işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Eyüp ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz 15.06.2009 tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında kırsal yerleşim alanı ve tarımsal niteliği korunacak alan olarak belirlenmiş, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında anılan taşınmazın yapı yasaklı alan ve belediye hizmet alanı olarak belirlenmesi üzerine görülmekte olan davanın açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz edilen kararın dava konusu taşınmazın yapı yasaklı alan olarak belirlenmesine ilişkin kısım yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyiz edilen kararın dava konusu taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden;

İmar planları; insan, toplum ve çevre ilişkilerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın koruma kullanma değerlerini en rasyonel biçimde belirlemek üzere hazırlanırlar. İmar planlarının ve değişikliklerinin yargısal denetimlerinde ise, bu hususlara uyulup uyulmadığının planlanan yörede bulunan parsellerin yer, büyüklük konumu ve imar planında ayrıldığı amacın, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun olup olmadığının incelenmesi gerekir.

Uyuşmazlıkta, dava konusu parselle birlikte değerlerlendirilerek komşu ... ada, ... parsel ve ... ada, ...parsel sayılı taşınmazların da uyuşmazlık konusu imar planları ile belediye hizmet alanı olarak belirlendiği, komşu parsel malikleri tarafından taşınmazlarının dava konusu nazım imar planında belediye hizmet alanı fonksiyonuna ayrılmasına ilişkin kısmın iptali istemiyle de dava açıldığı,.

İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı ve E:…, K:… sayılı kararlar ile dava konusu planla getirilen fonksiyonlardan belediye hizmet alanı fonksiyonu için belirlenen alanın yer seçimi ve fiili durum açısından uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, anılan kararların temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 17/10/2018 tarihli, E:2018/4773, K:2018/8183 ve E:2018/4776 K:2018/8186 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda dava konusu nazım imar planında uyuşmazlığa konu taşınmazı da kapsayan alana yönelik getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun hukuka aykırılığı kesinleşmiş yargı kararıyla saptanmış olduğundan aynı gerekçelerle dava konusu işleminde iptaline karar verilmesi gerekmekte olup davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.