Danıştay 6. Daire E.2020/1936 K.2022/5886

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, davacıya ait İstanbul İli, Tuzla İlçesi,.

Mahallesi, …, …, …, …, …, … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Tuzla - Orhanlı Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ve dava konusu nazım imar planında yer alan 18 metre en kesitli yolun planlama sahasındaki meskun alanlar ile sanayi alanlarına ait trafikleri birbirinden ayırdığı,

söz konusu yolun uyuşmazlık konusu taşınmazlar ile çevresindeki diğer taşınmazlara ve planlama sahasının bütününe hizmet edecek şekilde planlandığı, bu yolun kaldırılmasının veya değiştirilmesinin ulaşım sistemi açısından nazım imar planının bütünlüğünü bozacağı, bu itibarla dava konusu nazım imar planının taşınmazlarda 18 metre en kesitli yol planlanmasına ilişkin kısmının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu nazım imar planının onaylandığı tarihte yürürlükte olan şekliyle 5. maddesinde, "Nazım İmar Planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır." tanımına yer verilmiştir.

İmar planları hazırlanırken planlanan arazinin fiziksel özelliklerinin göz önünde bulundurulması ve bu özelliklere nazaran uygulanması güç ya da imkansız kullanım kararlarının verilmemesi; bunun yanında çevrenin korunması konusunda da olabildiğince duyarlı davranılması gerektiği açıktır. Böylece bir yandan planlama sahasında yaşayacak nüfusun ihtiyaç duyacağı kentsel kullanımlar planlanırken bir yandan da plan kararlarının uygulanması garanti altına alınmış ve çevresel tahribat da önlenmiş olacaktır.

Dava konusu nazım imar planına istinaden yapılan uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davaya ait Dairemizin E:2021/6412 sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporunda, uygulama imar planı ile uyuşmazlık konusu taşınmazlarda planlanan 18 metre en kesitli yolun 25 metre en kesitli iki ana yolu birbirine bağladığı ve toplayıcı yol niteliğinde olduğu, ancak söz konusu yolun isabet ettiği alanda şev nedeniyle inşa edilmiş bir istinat duvarı ile çok sayıda yetişmiş çam ağacının bulunduğu ve bu alan ile bitişiğindeki komşu taşınmazlar arasında yaklaşık 12 metrelik kot farkının bulunduğu,

üst kottaki komşu taşınmazlarda hemen parsel sınırına inşa edilmiş yapıların bulunduğu, bahsedilen yola cepheli taşınmazların tamamının 25 ve 30 metre en kesitli ana yollara da cephesinin bulunduğu, planlanan yolun açılması halinde isabet ettiği alanda bulunan çok sayıda yetişkin çam ağacının kaldırılmasının gerekeceği, planlama sahasında yeşil alan işlevi gören ve çevredeki hava kirliliğini dengeleyen bu çam ağaçlarının kaldırılmasının çevre ve insan sağlığı açısından olumsuzluklara yol açacağı ve yolun açılmasının arazinin doğal yapısı ve arazi topoğrafyası nedeniyle zor ve maliyetli olacağı yönünde tespitlere yer verilmiştir.

Bu tespitler uyarınca dava konusu nazım imar planı hazırlanırken yukarıda yer verildiği şekilde planlanan arazinin fiziksel özelliklerinin göz önünde bulundurulmadığı ve çevrenin korunması konusunda da yeteri kadar duyarlı davranılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla dava konusu nazım imar planının taşınmazlarda 18 metre en kesitli yol planlanmasına ilişkin kısmında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygunluk bulunmadığından iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.