Danıştay 6. Daire E.2020/4587 K.2022/10683

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, …parsel, … Blok, …dış kapı numaralı binada, ruhsat ve eklerine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, davacı şirkete 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 97.689,60-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Beşiktaş Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezasında (20.352,00-TL), (c) bendinin (1.) alt bendi uyarınca (6.105,60-TL), (7.) alt bendi uyarınca (10.176,00-TL), 8. alt bendi uyarınca (36.633,60-TL) ve (12.) alt bendi uyarınca (4.070,40-TL) artırım uygulanmasında hukuka aykırılık; (c) bendinin (4.) alt bendi uyarınca (20.352,00-TL) artırım uygulanmasında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararının 77.337,60-TL'lik kısmı yönünden davanın reddi, 20.352,00-TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda, dava konusu edilen belediye encümeni kararına dayanak olan yapı tatil tutanağında tespit edilen bodrum kata ilişkin olarak zaten … tarihli, … sıra/cilt numaralı yapı tatil tutanağının mevcut olduğu, işleme esas alınan yapı tatil tutanağında yeni bir imalatın varlığına yönelik bir tespitin de bulunmadığının anlaşılması karşısında, dava konusu edilen idari para cezasına yönelik tesis edilen belediye encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan,.

İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda 5. bodrum kata ilave olarak 6. bodrum kat şeklinde proje dışı yaklaşık 400 m² olarak yapılan ilavenin 04.12.1975 tarihli yapı ruhsatının alındığı tarihlerde yapıldığının belirtildiği, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde davacının mülkiyet hakkının ise 24/12/1984 tarihinde elde edildiği,

bu haliyle idari para cezası kararına dayanak alınan ruhsata aykırı yapının imal tarihinin, taşınmazı edinim tarihinden çok öncesine ait olması nedeniyle, davacı adına 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesinin, cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle; davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin 77.337,60-TL'lik kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki yapı tatil tutanağının, Kanun'da öngörülen kriterlere uygun olarak düzenlendiği ve 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemin hukuk ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … pafta, …ada, … parsel, … Blok, … dış kapı numaralı taşınmazda, ruhsat ve eklerine aykırı olarak binanın arka cephesinde 5. bodrum kat seviyesinde "…" adlı işletmenin bulunduğu yerden girişi olan yaklaşık 400 m2'lik ilave bir bodrum kat yapıldığının … tarih ve … sıra, … cilt numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 97.689,60-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Beşiktaş Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine, Beşiktaş Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: :

Ceza sorumluluğunun şahsiliği ceza hukukunun temel ilkelerindendir. Cezaların şahsiliğinden amaç, bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılamaması, başka bir anlatımla bir kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamamasıdır. Anayasa'nın 38. maddesinde idari ve adli cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından idari para cezaları da bu maddede öngörülen ilkelere tabidir.

Cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre verilecek olan para cezasının ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıyı fiilen yapan ya da yaptıran kişi adına, bir başka ifade ile yapı sahibi adına verilmesi gerekmektedir. Yapı sahibinin ise her zaman taşınmaz maliki ile aynı kişi olması zorunlu olmadığından ruhsatsız yapıyı yapan kişinin taşınmaz malikinden farklı bir kişi olduğunun anlaşılması durumunda, taşınmaz maliki adına değil yapıyı yapan adına para cezası verilmesi gerekmektedir.

Dava dosyası ile Dairemizin E:2020/4561 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden;. İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, tespite konu binanın arka cephesinde 5. bodrum kat seviyesinde bulunan işletmede "400 m2'lik ilave bodrum kat" yapılmasına ilişkin imalatın, mimari projesine aykırı biçimde yapıldığı hususunun sabit olduğu,

5. bodrum kata ilave olarak 6. bodrum kat şeklinde proje dışı yaklaşık 400 m2'lik alan kazanılmasına ilişkin imalatın, uzun yıllar önce binanın ilk inşa tarihi olan 04/12/1975 tarihli yapı ruhsatının düzenlendiği dönemde yapıldığı yolunda görüş bildirildiği ve davacının uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının ise 24/12/1984 tarihinde elde edildiği hususları göz önüne alındığında;

davacının malik olduğu tarihten önce yapıldığı sabit olan aykırılıklar nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası verilmesinde "cezaların şahsiliği ilkesi"ne ve hukuka uyarlık, dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi,

davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca kabulü ile İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin 77.337,60-TL'lik kısmının iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

KARŞI OY (X)

Temyizi istenilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına katılmıyorum.