Danıştay 6. Daire E.2020/473 K.2022/9082

Dava konusu istem: Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlarda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığından bahisle davacıya … tarih ve … sayılı Manavgat Belediye Encümeni kararıyla verilen 254.951,42-TL para cezasının tebliğine ilişkin 31.05.2018 tarihli tebliğ ilmühaberi işleminin iptaline karar verilmesi iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; bakılan uyuşmazlıkta, … tarih ve … sayılı encümen kararıyla verildiği anlaşılan idari para cezasına karşı itiraz hakkının ve cezanın erken ödenmesi halinde yararlanılacak indirim oranının hatırlatılmasına yönelik bilgi verici nitelikte tesis olunduğu görülen dava konusu edilen işlemin, idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varıldığından, bakılan davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, davalı idare tarafından dava konusu idari işlemin iptal edildiğinden bahisle temyiz konusu ilamın ortadan kalktığı, bu nedenle ilk derece Mahkemesince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlarda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığından bahisle, davacıya … tarih ve … sayılı Manavgat Belediye Encümeni kararıyla verilen 254.951,42-TL para cezasının tebliğine ilişkin 31.05.2018 tarihli tebliğ ilmühaberi işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde.

Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyidelerin uygulanacağı, ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere,

yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, idari para cezaları uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca bir idari işlemin iptal davasına konu olabilmesi için kesin ve yürütülmesi zorunlu olması gerekmektedir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem hukuk düzeninde bir sonuç doğuran başka bir makamın onayına ihtiyaç göstermeyen ve ilgilinin hukukunda değişiklikler meydana getiren işlemdir.

Dosyanın incelenmesinden; davaya konu yapıda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığından bahisle, Manavgat Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı Kararı ile, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca 254.951,42-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, dava konusu 31.05.2018 tarihli tebliğ ilmühaberi işlemiyle de, "para cezasının davacıya tebliğ edilerek, idari para cezasına karşı itiraz hakkının ve cezanın erken ödenmesi halinde yararlanılacak indirim oranının" bildirildiği anlaşıldığından,

davalı idarenin "3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca işlem yapıldığı ve buna dair Kanun yolları ile Kanun yoluna başvurulmadan ödenmesi ve süresinin belirtilmesine" ilişkin kararındaki iradesinin, tespit edilen aykırılıklar nedeniyle verilen para cezasının tahsili yönünde olduğu görülmektedir.

Bu durumda; dava konusu tebliğ ilmühaberi işlemi ile, tespit edilen aykırılıklar nedeniyle verilen para cezasının bildirildiği, itiraz hakkı ve erken ödeme halinde yararlanılacak Kanun maddesinin gösterildiği ve süresinin belirtildiği, kesin ve yürütülmesi gerekli icrai bir işlem olduğu, bu nedenle Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, 18.05.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Yasanın 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa geçici 16. madde eklenmiş, bu madde ile 31/12/2017 tarihinden önce inşa edilen ruhsatsız ve ruhsata aykırı yapılar ile ilgili olarak belirli tarihe kadar başvuruda bulunulması ve yasada öngörülen şartların yerine getirilmesi halinde anılan imara aykırı yapılar hakkında yapı kayıt belgesi düzenlenebileceği ve yine aynı yasa maddesinin 4. fıkrasında da yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili olarak idarelerce alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği hükme bağlanmıştır.

Davacı şirket tarafından, yukarıda belirtilen Kanun hükmü kapsamında yapı kayıt belgesi alındığı, Manavgat Belediye Encümeninin … gün ve … sayılı kararı ile de … gün ve … sayılı Manavgat Belediye Encümeni kararı ile alınan yıkım kararı ve tahsil edilmeyen 254.951,42.-TL para cezasının iptaline karar verildiği anlaşılmış olup, Bölge İdare Mahkemesince verilecek kararda bu hususun da dikkate alınacağı tabiidir.