Danıştay 6. Daire E.2020/5037 K.2024/127

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi ... ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapılan 13.12.2013 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile anılan değişikliğe yapılan itirazın reddine dair … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:İdare Mahkemesince; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla … parsel sayılı taşınmaza ilişkin herhangi bir düzenleme getirilmediği, anılan taşınmazın nazım imar planı değişiklik sınırı içerisinde olmadığı, bu nedenle … parsel sayılı taşınmaz yönünden idari davaya konu olabilecek bir işlemin bulunmadığı, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ise, 1/5000 ölçekli nazım imar planı notlarıyla yapılaşma şartlarının ayrıntılı düzenlendiği, böylece 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hüviyetinde 1/5000 ölçekli nazım imar planı kararlarının üretildiği,

korunması gerekli kültür varlıklarının korunmasında gerekli tedbirlerin alınmamış olduğu, nazım imar planı değişikliğinin tek bir parsel için yapıldığı, yapılan noktasal müdahale ile dava konusu alanın çevresinden ve bağlı olduğu ilişkilerden yalıtıldığı, planlama sahasında nüfusta ve yoğunlukta belirsizlik oluşturulduğu, yapılaşma alanında artış getirilerek kişi başına düşen donatı miktarını azaltıcı bir plan değişikliği yapıldığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden iptaline, 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti:Davalının idare mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yaptığı temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, İstanbul Valiliği Muhakemat Müdürlüğü tarafından dava dosyasına sunulan, 24.05.2017 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğünde kayda giren dilekçede, İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosunun 17.01.2017 tarihli, 7673 sayılı yazıları gereği, 20.07.2016 tarihli, 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan ve hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo,

televizyon, gazete, dergi, yanınevi ve dağıtım kanallarının veya bunların sahibi olan kişilerin davacısı oldukları davaların takibinin yapılmasının talimatlandırıldığının belirtildiği, bu itibarla, davacı vakfın, 20.07.2016 tarihli, 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatıldığı anlaşıldığından İdare Mahkemesince, 2577 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekeçesiyle temyize konu karar hukuk ve usule aykırı bulunmuş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacı vakfın kurulduğu günden itibaren faaliyetine devam ettiği, 20.07.2016 tarihli 2016/9064 Sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile ilan edilen Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Vakıflar İstanbul Valıflar Bölge Müdürlüğü’nün … tarihli, …- … sayılı yazısından da kapatılan vakıflar arasında bulunmadığı ve kurulduğu … ( … ) tarihinden itibaren aralıksız faaliyetine devam ettiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek Danıştay Altıncı Dairesince, İstanbul Valiliği Muhakemat Müdürlüğü tarafından temyiz aşamasında dava dosyasına sunulan, 24.05.2017 tarihli dilekçede, İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosunun 17.01.2017 tarihli, 7673 sayılı yazıları gereği, davacı vakfın, 20.07.2016 tarihli,

2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatıldığı beyan edilmiş ise de, Hazine ve Maliye Bakanlığı vekili tarafından 09.04.2020 tarihinde UYAP üzerinden dosyaya sunulan dilekçe ve ekindeki KHK İl Bürosu yazısı incelendiğinde davacı vakfın OHAL kapsamında yürürlüğe konulan KHK’lar gereğince kapanmadığı anlaşıldığınan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 04/02/2020 tarihli E:2016/3694 K:2020/976 sayılı kararı

kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mülkiyeti dava dışı şirketlere ait olan ancak üzerinde davacı vakıf ile ilgili 2. Bayezit vakfiyesi, Karaağaç Bektaşi Tekkesi, bina müştemilatı ve mezarlıklar olduğu öne sürülen İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ...

Mahallesi sınırlarında bulunan … ada ve … ve … parsel sayılı taşınmazlardan … sayılı parselin 2004 tarihli önceki nazım imar planında ticari alanda, … sayılı parselin ise kısmen otopark, kısmen sosyal tesis alanında kalmakta iken 2006 tarihli nazım imar planı değişikliği ile özel proje alanı olarak belirlendiği, anılan planın ... İdare Mahkemesinin … tarihli E:.

K: … sayılı kararı ile tescilli yapı bulunan taşınmazlara yönelik plan değişikliği için Koruma Bölge Kurulundan uygun görüş alınmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, uyuşmazlık konusu 13.12.2013 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile … sayılı parselin özel proje alanı olarak belirlendiği, … sayılı parselin plan onama sınırı dışına çıkarıldığı, anılan nazım imar planı değişikliği ile değişikliğe yapılan itirazın reddine dair … tarihli … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararının haksız ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek iptalleri istemi ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun 5. ve 6.maddelerinde nazım ve uygulama imar planı tanımlanmış ve planlar arasındaki hiyerarşik sıralama belirlenmiştir.

Anılan Kanunda işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle yer alan tanıma göre nazım imar planları,bir kentin gelecekteki nüfus ve işgücü tahmin ve dağılımlarına bağlı olarak alacağı formu ve ticaret,sanayi,konut gibi bölgelerle iskan bakımından yoğun veya seyrek bölgeleri ve iskana elverişli,iskana elverişli olmayan veya iskana izin verilmeyen bölgeleri,sosyal donatı alanları kamusal ve yeşil alanları da içerecek şekilde kentin gelişme yönlerini,ana ulaşım sistemine ait bilgileri ana hatları ile göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlardır.Bu planlarda yerleşmenin gelişme yönü,büyüklüğü ve arazi

kullanımlarının fonksiyonel dağılımı ve genel yoğunlukları belirlenmekte ve alt ölçekteki uygulama imar planları da ancak nazım imar planları esaslarına göre çizilebilmektedir.

Öte yandan, plan yapımına dair teknik kuralları belirleyen ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin 11. bendinde, İmar Planı; belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı, sağlıklı ve güvenli bir çevre oluşturmayı, yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik, demografik, sosyal, kültürel, tarihsel, fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan, kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen, arazi kullanımı, koruma, kısıtlama kararları,

örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta, rapor ve notlardan oluşan belge olarak tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin 18. maddesinde yer alan "Her ölçekteki planlar Ek 2 de verilen lejant ve plan çizim normlarına göre hazırlanır." düzenlemesi gereğince de plan çizimi ve arazi kullanımları gösterim şekillerinin, İmar Planı Yapımına ait Esaslara Dair yönetmelik eki plan lejant hükümlerine uygun olması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre imar planı; plan notları, lejant ve plan raporu ile bir bütündür. Planlama alanında kullanım kararları plan, pafta, notları ve lejantları ile getirilebilir. İmar planlarının yargısal denetimi yapılırken bu husus doğrultusunda bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Nitekim anılan Yönetmeliğin Ek-2 maddesinin 1/5000 ölçekli nazım imar planı lejantları arasında "özel proje alanı" adı altında bir lejanta yer verilmemiştir.

Bu durumda, yukarıda sözü edilen Yönetmelikte bulunmayan özel proje alanı gösterimine yer verilen dava konusu nazım imar planı değişikliğinde mevzuata uyarlık bulunmadığından idare mahkemesi kararının temyiz edilen iptale ilişkin kısmında sonucu itıbarıyla isabetsizlik görülmemiştir.