Danıştay 6. Daire E.2020/5373 K.2024/2458

I- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Sağlık Hizmetleri San.ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Altıncı Dairesinin 07.05.2019 tarih ve E:2016/1281, K:2019/3703 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu nazım imar planı değişikliğine karşı TMMOB Mimarlar Odası(Ankara Şubesi) tarafından.

İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan bir başka davada, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda; uyuşmazlık konusu 3 parsel sayılı taşınmaza 350 ila 760 metre arasında değişen mesafede 5 adet ilköğretim okulu, 2 adet lise bulunduğu, aynı şekilde taşınmaza 370 metre ila 1 km arasında değişen mesafede toplam 6 adet özel hastane ve tıp merkezi bulunduğu, bölgenin hem okul alanı hem de sağlık tesisi açısından yeterli olduğu şeklinde ifadelere yer verildiği,

bu itibarla taşınmazın 1985 yılında onaylanan imar planından bu yana okul alanı kullanımında kalmakla beraber söz konusu işlevin fiilen hayata geçirilemeyerek atıl bir fonksiyon halinde dönüştüğünün anlaşılması ve bölgede yeterli oranda eğitim alanı ve sağlık alanı bulunduğunun bilirkişi raporunda belirtilmiş olması karşısında, dava konusu nazım imar planı ile okul alanı işlevi kaldırılarak yerine özel sağlık alanı işlevi getirilmesinin yargısal denetiminde, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterlerinin yanı sıra "üstün kamu yararı" ilkesinin de gözetilmesi gerektiğinin açık olduğu,

bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazın okul alanından özel sağlık alanına dönüştürülmesine ilişkin plan değişikliğinin sosyal altyapı niteliğindeki iki işlevden birinin diğerine üstün kamu yararı görüşü

doğrultusunda seçimi olarak değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca taşınmazda bir sosyal donatı alanı kaldırılırken yerine başka bir sosyal donatı alanı getirildiğinden, eşdeğer alan ayrılması gerekliliğinden söz edilmesinin de mümkün olmadığı, taşınmazın yapılaşma koşullarının artırıldığına yönelik davacı iddiaları yönünden yapılan değerlendirmede ise;

sosyal donatı alanı niteliğinde olan ve kamu hizmeti sunumu sağlayan özel sağlık alanı işlevinin, kamu yararını sağlamaya yönelik bir işlev türü olması nedeniyle, yüksekliğin ve yapılaşma emsalinin konut yapılarıyla aynı kriterler esas alınmak suretiyle değerlendirilemeyeceği, öncelikle ihtiyacın dikkate alınması gerektiği, aksi yönde yapılacak değerlendirmenin sağlık hizmetlerinin sunumunu sınırlayacağı ve anılan hizmetin üstün kamu yararı taşıdığı öngörüsüyle çelişeceği, ayrıca burada emsal artırımı ile nüfus artışı olmayacağından, bölgede yeni sosyal donatı alanları ayrılmasına da gerek bulunmadığı,

kaldı ki, dosyada düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın çevresinde gerçekleşen emsal değerlerine yönelik herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiş olmakla birlikte, davalı yanında müdahil tarafından dosyaya sunulan inceleme raporu ile bilimsel ve teknik inceleme raporunda, taşınmazın çevresindeki yapıların çoğunlukla "TAKS:0.40, 5 kat" şeklinde yapılaştığı ve emsal değerinin 2.00'ye karşılık geldiği şeklinde değerlendirmelere yer verildiği görülmüş olup, bu haliyle dava konusu imar planı ile taşınmaza getirilen 2.00 emsal değerinin yoğunluk arttırıcı olmadığı, aksine çevrede oluşan emsal ile uyumlu olduğu,

diğer taraftan dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Ek-1c tablosuna göre sağlık tesis alanlarında yatak başına 130 m2 alan ayrılması gerektiğinden, toplam 3.500 m2 büyüklüğünde olan taşınmazda 26-27 yataklı bir sağlık tesisi yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmakla, taşınmazın sağlık tesis alanı için asgari büyüklük koşulunu sağlamadığı yönündeki bilirkişi değerlendirmesine itibar edilmediği,

kaldı ki Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin eğitim tesis alanlarını düzenleyen Ek-1a tablosuna göre ilköğretim alanı için asgari 8000 m2, lise alanı için asgari 10.000 m2 büyüklük koşulu öngörüldüğünden, uyuşmazlık konusu taşınmazın okul alanı işlevi için yeterli büyüklüğe sahip olmadığının anlaşıldığı, ilaveten uyuşmazlık konusu taşınmazda kaldırılan eğitim alanına yönelik olarak yatırımcı kuruluş olan Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünün olumlu görüşü alındığından, bu yönüyle de dava konusu nazım imar planı değişikliğinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile parselin kullanım kararının ticaret alanı olarak değiştirildiği, bu doğrultuda 1/1000 ölçekli uygulama imar planının Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla reddedildiği, ancak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabülüne karar verildiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu taşınmazın geldisi olan toplam 7.415 m2 büyüklüğündeki … ada, … parsel sayılı taşınmazın 1985 yılında onaylanan imar planında "E:0.60 yapılaşma koşulunda okul alanı" kullanımına ayrıldığı, taşınmaz üzerinde Hürriyet İlkokulu ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehberlik ve araştırma merkezi yer almakta iken, rehberlik merkezinin başka alana taşınması sonucunda söz konusu kuruma ait binanın yıkıldığı ve 1 sayılı kök parselin 1996 yılında 2 kısma ifraz edilerek,

mevcutta üzerinde Hürriyet İlkokulunun yer aldığı komşu 4 sayılı imar parseli ile mevcutta boş durumda olan 3.500 m2 büyüklüğünde dava konusu 3 sayılı imar parselinin oluştuğu, devam eden süreçte dava konusu 3 sayılı imar parselinin Charles De Gaulle Lisesi yapılması amacıyla 25.09.1996 tarihinde Fransız Büyükelçiliğine satıldığı ve ilk olarak 1997 yılında yapılan imar planı değişikliği ile taşınmazın "okul alanı" işlevi korunarak emsal değerinin 0.80'e çıkarıldığı, sonrasında 10.06.2002 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile,

taşınmazın "okul alanı" işlevi yine korunarak emsal değerinin bu defa 1.00'e çıkarıldığı, ancak Fransız Büyükelçiliği tarafından dava konusu 3 parsel sayılı taşınmazda yapılması planlanan okulun başka bir alanda faaliyete geçmesi üzerine taşınmazın 29.07.2008 tarihinde davalı yanında müdahil şirkete satıldığı ve taşınmazın yeni malikinin teklifi doğrultusunda yapılan dava konusu 29.11.2011 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile "E:1.00 yapılaşma koşulunda okul alanı" olan işlevinin "E:2.00, hmaks:serbest yapılaşma koşullarında özel sağlık alanı" kullanımına dönüştürüldüğü,

bunun üzerine davacı tarafından, kaldırılan okul alanına karşılık aynı hizmet bölgesi içinde eşdeğer alan ayrılmadığı, bölgede özel sağlık tesisleri zaten mevcut olup, ilaveten sağlık tesis alanına ihtiyaç bulunmadığı, taşınmaza getirilen işlevin trafik yoğunluğunu artırıcı nitelikte olduğu iddialarıyla bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmü yer almış, 6. maddesinde; "Planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından; "Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planları ise, "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanır. Uygulama imar planları, gerektiğinde etaplar halinde de yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 16.04.2020 tarihinde sunulan temyiz dilekçesinde, uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile parselin kullanım kararının ticaret alanı olarak değiştirildiği ve askı süresi içinde itiraz edilmediğinden planın kesinleştiği, kesinleşen 1/5000 ölçekli nazım imar planı doğrultusunda taşınmaz malikinin teklifi ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla reddedildiği, ancak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı idare tarafından yeni plan yapıldığı ve eski planların yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.